ඒජන්ට් ආර්ථිකයේ මැදහත්කරුවන්ගේ නැවත උපයෝගය – ක්‍රිප්ටෝ වගකීම නැතිව?

කියවන්නන්ට අලුත් වාර්තාවක් පෙන්වයි: ක්‍රිප්ටෝ ලෝකයේ ‘ඒජන්ට් ආර්ථික’ තවදුරටත් මැදහත්කරුවන්ගේ මූලිකත්වය අතහැර නොගෙන ඉන්නේ.

Keyrock, Coinbase සහ Tempo blockchain එකට එක්ව පළ කරන මෙම අධ්‍යයනයෙන්, මැයි 2025 සිට අප්‍රේල් 2026 දක්වා $73 මිලියනක ව්‍යාපාරයක් 176 මිලියන M2M ගනුදෙනු අතර සිදු වුණ බව සනාථ කරයි. ලියාපදිංචි මැදහත්කරුවන් 104,000 කට අධිකයි, ගනුදෙනු ප්‍රමාණය සාමාන්‍යයෙන් $0.31 ක්. එහි 98% ක් එකම සමාගමේ stablecoin එකෙන් සිදු වූ බවත් වාර්තාව පෙන්වයි.

මෙම සංඛ්‍යාතය පෙන්වන්නේ, බ්ලොක්චේන් තාක්ෂණය බෙදා හැරීමේ අරමුණ සත්‍යයෙන්ම විකේන්ද්‍රීකරණයක් නොව, එකම පාරිභෝගිකයෙකුගේ තැන්පතු මත රඳා සිටීම බවයි. ඒකම stablecoin එකේ නීතිමය ගැටළුවක්, පිරිසිදු කිරීමේ අසාර්ථකත්වයක් හෝ පද්ධතියේ අඩුපාඩුවක් සිදු වුවහොත්, සම්පූර්ණ ආර්ථිකය බිඳ වැටීමට ඉඩ ඇත.

ඉන්පසු, ගෙවීම් මාර්ගයන් නිලවශයෙන් පිළිගැනීම, Linux Foundation මට්ටමින් ප්‍රමිතියක් බවට පත්වීම, Visa, Mastercard, Stripe, Circle, Google වැනි 40 ක සමාගම් එකට එකතු වීම වැනි පියවරයන් අනුගමනය කරමින්, නව escrow සේවාවන් ‘නිරපේක්ෂ නියෝජිතයෝ’ ලෙස ක්‍රියාත්මක වෙමින්, මැදහත්කරුවන්ගේ මුදල් රැකගැනීමේ නව පද්ධතියක් ගොඩනැගේ.

ඇත්තේ, මැදහත්කරුවන්ට නීතිමය හැඳුනුම්පතක්, ප්‍රතිෂ්ඨාපනයක්, හෝ නඩුවක් ඉදිරිපත් කර ගැනීමට හැකියාවක් නොමැති නිසා, කාන්තාරයක් ලෙස ‘විශ්වාසදායක ප්‍රাপ্ত ව්‍යවසායකයා’ අවශ්‍ය වේ. එම නිසා, custodial සේවා පද්ධතිය මිනිස් සමාජයේ පාරම්පරික ‘විශ්වාසදායක මව්බිම’ ලෙස නැවත පැන නැගී ඇත.

කෙසේ වෙතත්, තාක්ෂණය විසඳුමක් සපයයි. හෑෂ්-ටයිම්-ලොක්ඩ් කන්ට්‍රාක්ට් (HTLC) යනු, දෙපාර්ශවයක්ම එකම රහස් කීයක් භාවිතා කර මුදල් අගුළු දමා, එම රහස හෙළි කිරීමෙන් දෙදෙනාම මුදල් ලබා ගත හැකි පද්ධතියකි. කාලය ඉක්මවා යනවා නම්, මුදල් ආපසු ලැබේ. මෙහිදී මැදහත්කරුවෙකුගේ මුදල් අත්පත් කර ගැනීමේ අවශ්‍යතාවයක් නැත.

Hashlock වැනි සමාගම් මෙම HTLC තාක්ෂණය AI agents සඳහා MCP server එකක් ලෙස සපයමින්, sealed‑bid RFQ, quote, create, withdraw, refund, status, RFQ වැනි පහසුකම් ලබා දෙයි. මේ ආකාරයෙන්, මැදහත්කරුවන්ට මධ්‍යස්ථයා රහිතව, ගණනාවක් සමාන පරිසරයක් තුළ සුරක්ෂිතව ගනුදෙනු කිරීමේ හැකියාව ලැබේ.

අවසානයේ, ක්‍රිප්ටෝ වශයෙන් විකේන්ද්‍රීකරණය කරගැනීමට අපේක්ෂා කරන ලෝකයෙහි, මැදහත්කරුවන්ට විශ්වාසදායක මධ්‍යස්ථය අවශ්‍යතාවය තවමත් පවතී. නමුත් HTLC වැනි ගණිතමය විසඳුම්, ඒ අවශ්‍යතාවය අඩු කර, නිෂ්පාදන, සංවර්ධකයින්, ව්‍යාපාරිකයින්ට නව අවස්ථා සලසයි.

ශ්‍රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම

• සියලුම විශ්ව විද්‍යාල සිසුන් – HTLC තාක්ෂණය පාඨමාලා අධ්‍යයනයේ නව ගණිත පදනමක් ලෙස පරිච්ඡේදනය කරගත හැකිය.
• ලෝකය පුරා සංවර්ධකයින් – මැදහත්කරු API එකක් ලෙස MCP සම්බන්ධ කිරීමෙන්, ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථානික බ්ලොක්චේන් ව්‍යාපෘතිවලට ජාත්‍යන්තර ප්‍රවේශයක් ලැබේ.
• ව්‍යාපාරිකයින් – එකම stablecoin එකේ රිස්කය අඩු කර, විකේන්ද්‍රීකරණ ගනුදෙනු වලින් අධික ආරක්ෂාව සහිත ගෙවීම් පද්ධතියක් ගොඩනැගීමට හැකියාව ලැබේ.

ඉදිරියේදී, මැදහත්කරුවන්ගේ රැකවරණය කෙරෙහි අවධානය යොමු කර, HTLC වැනි තාක්ෂණික විසඳුම් අලලා, විකේන්ද්‍රීකරණය කෙරෙහි සැබෑ පියවරක් ගෙන යාම අපේ කාලයයි.