OpenAI, Stripe සහ Google නවතම AI‑මූලික වෙළඳපල ප්රොටෝකෝල දෙකක් – ACP (Agentic Commerce Protocol) සහ UCP (Universal Commerce Protocol) – 2026 මැදදී හඳුන්වා දී ඇත. මෙම ප්රොටෝකෝල දෙක එකිනෙකට තරඟ කරන්නේ නැත; ඒවා වෙනත් තට්ටුවේ ක්රියා කරයි, ඒත් එකිනෙකට අත්යවශ්ය දත්ත අවශ්යතා බොහෝමයක් හවුල් කරයි.
2026 මාර්තු මාසයේ ACP, ChatGPT Instant Checkout සඳහා OpenAI සහ Stripe විසින් සකස් කළ ප්රෝටෝකෝලය, පළමු වරට නිෂ්පාදන සොයා ගැනීම සහ මිලදී ගැනීමේ ක්රියාවලිය සම්පූර්ණ කළේය. එවිට පසු, ACP නවතම සංස්කරණයෙන් නිෂ්පාදන ෆීඩ් (product feed) සැපයුමක් ලෙස පවතින අතර, AI මොඩලයන්ට ඔබේ නිෂ්පාදන ලැයිස්තුව පෙන්වීමට පමණක් භාවිත වේ.
එකට විරුද්ධව, Google විසින් 2026 ජනවාරි මාසයේ NRF උළෙලේ හඳුන්වා දුන් UCP, AI‑මූලික checkout ක්රියාවලිය සම්පූර්ණයෙන්ම ක්රියාත්මක කරන ප්රොටෝකෝලය. මෙය නිෂ්පාදන සොයා ගැනීම, කට්ටලය (cart) ගොඩනැගීම, ගෙවීම් සිදු කිරීම යන සියලු අදියරයන් AI Mode, Gemini, YouTube Shopping, Gmail වැනි Google සේවාවන් සමඟ ඒකාබද්ධ කරයි. පළමුව US වෙළඳපලට සීමා කර තිබුණද, පසුගිය මැයි මාසයේ Google Marketing Live උළෙලේ විස්තරාත්මක විස්තරයක් නිකුත් කර ඇත.
ඇයි මේ දෙකම එකවර අවශ්ය? දෙකම ඔබේ වෙළඳසැලේ නිෂ්පාදන තොරතුරු (SKU, නාමය, විස්තර, මිල, මුදල්, පවතින තත්ත්වය, රූප, GTIN/MPN) පූර්ණ සහ නිවැරදි විය යුතු බව අත්යවශ්ය කරයි. දත්ත අසම්පූර්ණ නම් AI පද්ධතිය ඒවා අගුළු වැටුනු හෝ අවිශ්වාසනීය ලෙස සලකයි. ඒ නිසා
- නිවැරදි real‑time මිල සහ තොග තොරතුරු
- මැෂින්‑රීඩබල් ප්රතිපත්ති (නැව්ගත, ආපසු ලබාදීම, වගකීම්)
- JavaScript‑නොඅවශ්ය crawler / endpoint ප්රවේශය
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික ව්යාපාර, e‑commerce වෙළඳසැල් සහ සංවර්ධකයන්ට මෙම ප්රොටෝකෝල දෙකේ ගැලපීම විශාල අවස්ථාවක් වේ. පළමුව ACP ෆීඩ් සකස් කිරීමෙන් ඔබේ නිෂ්පාදන තොරතුරු ChatGPT, Perplexity වැනි AI සෙවීම් වලට හොඳින් පෙනේ, එමඟින් වෙළඳපල පළපුරුද්ද වැඩි වේ. පසුව UCP manifest සකස් කර ගතහොත්, Google AI Mode, Gemini, YouTube Shopping වැනි ප්රධාන වේදිකාවන් තුළ සෘජු checkout හැකියාව ලැබේ. මෙය ගනුදෙනු වේගවත් කරයි, ගනුදෙනුකරුවන්ගේ විශ්වාසය වැඩි කරයි, සහ ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික ආර්ථිකයට නව ආදායම් මාර්ගයක් සපයයි.
ඉදිරියට, ඔබේ වෙබ් අඩවියේ crawler‑friendly structured data (schema.org) සකස් කිරීම, 15 මිනිත්තු පරතරයකින් ෆීඩ් නවීකරණය කිරීම, සහ ECDSA‑කී යොදා UCP manifest සත්යාපනය කිරීම යන පියවරයන් අනුගමනය කිරීමෙන් ලාභය උපරිම කරගත හැක.
අවසන් වශයෙන්, ACP සහ UCP තනි තනිව ඔබේ වෙළඳපලේ විවිධ අවශ්යතා සපුරාලන අතර, දෙකම එකවර අනුගමනය කිරීමෙන් AI‑මූලික වෙළඳපලේ පූර්ණ වාසිය ඔබට ලැබේ.
