ලෝකයේ AI තාක්ෂණය නව ගමනකට පත්වෙමින් ඇති අතර, ඒ අංශයට අලුත්ම මෙවලමක් ලෙස Agentic Resource Discovery (ARD) නමින් හැඳින්වෙන විධානය හඳුන්වා දී ඇත.
ARD යනු වෙබ් අඩවියක AI‑ඇජන්ට්ටා ලබාදෙන සේවා, API, MCP සර්වරය, A2A ඇජන්ට් වැනි සම්පත් එකම JSON ගොනුවකින් ප්රකාශ කරන විවෘත විධානයකි. මෙම ගොනුව /.well-known/ai-catalog.json මාර්ගයෙන් ලබා ගත හැකි අතර, එහි specVersion, host සහ entries යන කොටස් අඩංගු වේ. එක් එක් entry එකේ ස්ථාවර හැඳුනුම්පත, නාමය, වර්ගය, URL සහ කෙටි විස්තරයක් සඳහන් වේ.
ARD කෙරෙහි ප්රධාන කාර්යය සම්පත් සොයා ගැනීමයි. ලියාපදිංචි රෙජිස්ට්රියක් මෙම JSON ගොනු හුඹා, AI‑ඇජන්ට්ටා අවශ්ය කුසලතා ප්රශ්න කළ විට නිවැරදි සම්පතට යොමු කරයි. සොයා ගැනීමෙන් පසු ඇජන්ට්ටා එම සම්පතේ ස්වභාවික ප්රොටෝකෝලය (MCP, A2A, API) භාවිතා කර ක්රියාත්මක වේ. එය ප්රවාහය (transport) නොව සොයා ගැනීමේ (discovery) ස්ථරයක් පමණයි.
llms.txt ගොනුව සමඟ එය වෙනස් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. llms.txt අඩවියේ අන්තර්ගතය කොතැනදැයි AI‑ඇජන්ට්ටාට කියා දෙයි; ai‑catalog.json එම අඩවියේ AI‑ඇජන්ට්ටා සඳහා ලබා දෙන සම්පත් කුමනද, ඒවා කෙසේ සම්බන්ධ විය හැකිද යන්න පෙන්වයි. දෙකම සෙවුම් ශ්රේණිගත කිරීමේ අරමුණක් නොමැති අතර, AI‑ඇජන්ට්ටාගේ ක්රියාකාරිත්වයට උපකාරී වේ.
මෙම නව විධානය තවමත් අරඹන 단계යකි. 2026 ජූනි මාසයේ ලොව පුරා පැවැත් වූ සමීක්ෂණයකදී, ARD විශේෂණය වෙත දායක වූ සමාගම් කිසිවක් ai‑catalog.json ගොනුවක් ප්රකාශ කර නැති බව සොයා ගන්නා ලදී. එමනිසා, දැන්ම මෙම ගොනුව පළ කිරීම අනාගතයට සූදානම් වීමක් ලෙස සැලකේ. එක් ගොනුවක් මඟින් බහු-මැණික මූලාශ්රයක් සම්පූර්ණයෙන් සොයා ගැනීමට හැකි වන නිසා, සංවර්ධකයන්ට හා ව්යාපාරිකයන්ට විශාල ප්රයෝජනයක් ලැබේ.
උදාහරණයක් ලෙස turva.dev වෙබ් අඩවිය /.well-known/ai-catalog.json හි තම MCP සර්වරය, A2A ඇජන්ට්, API සහ කුසලතා (skills) සියල්ල ලැයිස්තුගත කර ඇත. මෙම ගොනුව විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් AI‑ඇජන්ට්ටාට අවශ්ය සම්පතක් ඉක්මනින් සොයා ගත හැකිය.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික පරිසරය මේ නව විධානයෙන් විශාල වාසියක් ලබා ගත හැකිය.
- ඉගෙනුම් අවස්ථා: විශ්වවිද්යාල සිසුන්ට AI‑ඇජන්ට්ටාගේ සම්පත් සොයා ගැනීමේ ක්රියා මාර්ගය අධ්යයනය කළ හැකිය, එමඟින් නව පර්යේෂණ හා ව්යාපෘති සකස් කළ හැක.
- සංවර්ධකයන් සඳහා: API, MCP, A2A සම්පත් එක් JSON ගොනුවකින් සපයා ගැනීමෙන් සංවර්ධන කාලය කෙටි කර, ඒකාබද්ධ පරිසරයක් සෑදීම පහසු වේ.
- ව්යාපාරිකයන්ට: තම සේවාවන් AI‑ඇජන්ට්ටා සමඟ සම්බන්ධ කිරීමේ නව වෙළෙඳපලක් නිර්මාණය කර, ග්ලෝබල් AI පද්ධති සමඟ සෘජු සම්බන්ධතාවයක් ලබා ගත හැක.
ARD තාක්ෂණය ශ්රී ලංකාවේ AI පරිසරය තවත් ගොඩනැගීමට, දැනුම ව්යාප්ත කිරීමට සහ නව ව්යාපාරික අවස්ථා සොයා ගැනීමට මඟ පෙන්වයි. ඔබේ සමාගමට හෝ පුද්ගලික ව්යාපෘතියට ARD ක්රියාත්මක කිරීමට අවශ්ය නම්, turva.dev වෙත [email protected] මඟින් සම්බන්ධ වන්න.
