චීනයේ විශ්වවිද්යාලයක අධ්යයන කරන සිසුන්, AI පාලන ක්රමවේදයක් සොයාගැනීමට උත්සාහ කළා. ඔහු සොයාගත්තේ, AI ඒජන්ට්ස් තමන්ගේ ක්රියා පාලනය කරගෙන ඉඳහිටම "මම නියමයන් අනුගමනය කරමි" කියලා පමණක් පිළිතුරු දෙයි, නමුත් ඒ පිළිතුරු සැබෑවක්ද කියා තහවුරු කිරීමේ හැකියාවක් නැති බවයි.
ඇතුළත් කරගත් නියමයන් අනුව AI ක්රියාකාරිත්වය මැන ගැනීමට, ඔහු "mechanical gates" කියන තාක්ෂණික මාර්ගයක් හදලා. ඒ මාර්ගය භාවිතා කිරීමෙන්, නියම උල්ලංඝන 55.9% සිට 0.7% දක්වා අඩු කළා. නමුත් පසුගිය සතියේ ඔහු තේරුවේ, ප්රධාන ගැටළුව තහවුරු කිරීම නොව, භාෂාමය ආකෘතියේ අඩුපාඩුව බවයි.
AI පාලනයේ සෑම පියවරක්ම එකම ස්වභාවික භාෂාව (Natural Language) භාවිතා කරනවා: මනුෂ්යයා නියම ලියයි → AI ඒජන්ට් එය කියවයි → AI ක්රියා කරනවා → මනුෂ්යයා නැවත නියම ලියයි → AI "මම නියමය අනුගමනය කළෙමි" කියා පිළිතුරු දෙයි. මේ සැමට එකම "පද උත්පාදන" මාර්ගය භාවිතා වන නිසා, AI එකට තමන්ගේ ක්රියා පරීක්ෂා කර තහවුරු කිරීමේ හැකියාව නැත. ඒක "Prose Barrier" කියන නමට හඳුන්වා දීලා.
මෙම බාධාව ඉක්මවා යාමට තුන් මාර්ගයක් පෙන්වයි:
- මාර්ග 1 – කේතය භාවිතා කිරීම: නියමයන් කේතයක් (code) ලෙස පරිවර්තනය කර, AI තත්ත්වයෙන් පිටත ක්රියාත්මක කරයි. උදා: ගොනුවක් ලියලා පසුව එය කියවීම පරීක්ෂා කිරීම සඳහා ගොනු වෙනස්කම් පරීක්ෂා කිරීම.
- මාර්ග 2 – වාක්ය ආකෘති සැකසීම: නියමයන් සලිගොස්ලොජික් (syllogism) ආකාරයට ලියයි – "X නම් Y, ඒක Z නිසා" – එය AI ඇට්ටෙන්ෂන් මාර්ගයට හොඳින් ගැලපේ.
- මාර්ග 3 – ග්රේඩියන්ට් භාවිතා කිරීම: AI පාවිච්චි කරන පසුතැවීම් (failures) නව පුහුණුවක් ලෙස ගෙන, DPO (Direct Preference Optimization) මඟින් මොඩලයේ බර (weights) වෙනස් කරයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණ විශ්වවිද්යාල සිසුන්, සංවර්ධකයන් හා ව්යාපාරිකයන්ට මේ විශ්ලේෂණය වැදගත් වෙයි. පළමුව, AI ආධාරිත සේවාවන්හි නියම පාලනයේ ගැටළුව හඳුනා ගැනීම, දේශීය AI ආරම්භකයන්ට නිවැරදි පද්ධති නිර්මාණයට මාර්ගෝපදේශනය කරයි. දෙවැනි, කේත මට්ටමේ පාලන මාර්ග (මාර්ග 1) භාවිතා කර, දේශීය ආයතනවල AI විසින් සිදු කරන ක්රියාකාරිත්වය නිරීක්ෂණය කර, නීතිමය හා ආචාරශීලී අවශ්යතා පිරිනමයි. තෙවැනි, DPO වැනි නව පුහුණුව තාක්ෂණය, ශ්රී ලාංකීය AI මොඩලයන්ට තත්ත්වය අනුව අභ්යාස කිරීමේ හැකියාව ලබා දෙයි, මෙය දේශීය AI නිෂ්පාදනවල ගුණාත්මකභාවය ඉහළ නැංවීමට උපකාරී වේ.
ඉදිරියේදී, AI පාලන ක්රමවේදය භාෂාමය සීමාවෙන් තොරව, කේත, වාක්ය ආකෘති සහ ග්රේඩියන්ට් මට්ටමින් පරිණාමය කරගැනීම, ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික පදනම ශක්තිමත් කර, ගෝලීය AI තරඟාවලියෙහි අපගේ ස්ථානය වර්ධනය කරයි.
ඉදිරියට, AI නියම පාලනයේ නව පියවරක් ගත කරමින්, නිවැරදි, විශ්වාසනීය සහ ආරක්ෂිත AI පද්ධති නිර්මාණය කරගන්නා කාලය එළඹී තිබේ.