කලින් කාලයකටත් වඩා වේගයෙන් වර්ධනය වන AI තාක්ෂණය, විදුලි බලය අඩංගු කරගෙන ක්රියා කරයි. එම නිසා AI ගැන කතා කිරීමේදී එය ලෝක විදුලි අවශ්යතාවයට ගෙනෙන බලපෑම් ගැන අසාදාරණ නොවෙයි.
අන්තර්ජාතික බලශක්ති ආයතනය (IEA) පවසන්නේ, ගතවූ වසරේ දත්ත මධ්යස්ථාන ලොව විදුලි උපයෝගය 485 ටෙරාවොට්-ආවර් (TWh) පමණයි. එය ජර්මනියගේ වසරේ විදුලි ජනනයට සමාන වන අතර, ලෝක විදුලි උපයෝගයේ 1.5% ක් ග්රහණ කරයි.
දත්ත මධ්යස්ථාන සියල්ලම AI සඳහා පමණක් නොවේ. එම ගබඩා මධ්යස්ථාන මගින් ඊමේල්, වෙබ් බ්රවුසිං, වීඩියෝ ස්ට්රීම්, බැංකු සේවා වැනි සෑම ඩිජිටල් සේවාවක්ම පවත්වාගෙන යනවා. මේ අතර AI-අරමුදල් මධ්යස්ථාන සම්පූර්ණ විදුලි පරිභෝජනයේ තත්පරයක් පමණක්, සుమාරු 0.5%ක් ග්රහණ කරයි. අනෙක් 2/3 පමණ මධ්යස්ථාන AI නොවන සේවාවන් සඳහා යොදා ගනී.
අනාගතය ගැන කතා කරන විට, IEA 2030 දක්වා දත්ත මධ්යස්ථාන විදුලි පරිභෝජනය ලෝකයේ 3% දක්වා ඉහළ යාමට හැකි බව පුරෝකථනය කරයි. එම සමයේ AI-කේන්ද්රිත මධ්යස්ථාන පරිභෝජනය, නො‑AI මධ්යස්ථාන සමග සමාන වනු ඇත, එනම් AI එකතුවෙන් ලෝක විදුලි අවශ්යතාවයේ 0.5%–0.6% පමණක් ග්රහණ කරයි.
AI හා දත්ත මධ්යස්ථානවල විදුලි පරිභෝජනය තුළින් පාරිසරික, සමාජික, තාක්ෂණික ත්රිත්වයක් උදෙසා අවධානය යොමු කළ යුතුය. වැඩි විදුලි පරිභෝජනය කාබනික වායු නිකුත් කිරීම වැඩි කරයි, දේශීය ජාලවල බර වැඩි කරයි, ඒ නිසා AI ව්යාපෘතිවල වේගය සීමා වෙයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ තරුණ සංවර්ධකයින්ට AI පසුබැසි පද්ධති සකස් කිරීමේ අවස්ථාවන් වැඩි වෙමින් පවතී. දත්ත මධ්යස්ථාන විදුලි පරිභෝජනයේ වර්ධනය, දේශීය කලාපීය කලාපවල තාක්ෂණික පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමට උදව් කරයි. එමෙන්ම, සෞඛ්ය, ගෘහස්ථ, කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්රවල AI යෙදවීමේදී වේගවත් සර්වර් පහසුකම් අවශ්ය වේ; ඒ සඳහා ස්ථානාධිකාරී data center ආයතන පවත්වා ගැනීම ඉතා වැදගත්.
ඉදිරි කාලයේ ශ්රී ලංකා ආයතන, සමාජික ව්යාපාරිකයන්, ආයතනිකයන්, සහ විශ්වවිද්යාලයන්ට පිරිසිදු, අඩු-කාර්බන් දත්ත මධ්යස්ථාන නිර්මාණය කිරීමේ අවස්ථාව ලැබේ. එමඟින්, AI පුහුණු කිරීම හා inference ක්රියාවලිය සඳහා අවශ්ය විදුලි බලය අඩු කර, පාරිසරික පාලනයත් සමඟ ව්යාපාරික වියදමත් අඩු කර ගත හැකිය.
අවසානයේ, AI තාක්ෂණය සහ දත්ත මධ්යස්ථානවල විදුලි පරිභෝජනය ලෝක පරිසරයට හා ශ්රී ලංකා තාක්ෂණික වර්ධනයට අත්යවශ්ය කරුණක් වන අතර, එය නිසි ලෙස කළමනාකරණය කිරීමෙන් අපට තවත් අනාගත ආර්ථික වර්ධනයක් ලබාගත හැකිය.
