AI තාක්ෂණය දැන් ගණිත ක්ෂේත්රයටත් පිවිසිලා, ස්වයංක්රියව නව සූත්ර, ප්රමාණ හා සාධක නිර්මාණය කරලා බ්ලොග්, X වැනි වේදිකාවල පළ කරයි. මේ තත්ත්වය ගැන “ගැඹුරු” ගණිතඥයන් කණගාටුයි, ඔවුන් පීර්-රීව්යු (human peer‑review) ජර්නල් වල පළ කරලා පමණක් සත්ය‑අසත්ය තීරණය කළ යුතුයි කියලා අවධාරණය කරති.
ඇත්ත වශයෙන්, පීර්-රීව්යු පද්ධතිය 20වන සියවස දෙවැනි අර්ධයේ නව නව සංකල්පයක්. 1880, 1920 වැනි අවුරුදු වල ගණිත සත්ය තහවුරු කිරීමේ ක්රමය අදටත් වෙනස් නොවුණා. ගණිතඥයෙකු තමන්ගේ මනසින් ප්රමාණය පරීක්ෂා කරයි, හෝ විශ්වාස කරන පුරෝගාමී ගණිතඥයන්ගේ අනුමතී ලබා ගනී.
මෙම “වෙළඳපල” ආකාරය තවත් විවෘත, ගතික, සහ කවුරුන්ද හෝ නවතම පරීක්ෂකයා විය හැකි බවට ඉඩ දේ. උදාහරණයක් ලෙස, තරුණයෙකු ගණිතයේ දෝෂ හෝ අඩුපාඩු සොයා ගත හැක, ඒ සඳහා උපාධි අවශ්ය නොවේ. එහෙත් පීර්-රීව්යු පද්ධතිය වඩාත් සීමිත, අභ්යන්තරික, සහ කාලය ගතවන විධියට ක්රියා කරයි.
ඉතිහාසයේ උදාහරණයක් ලෙස, 1905දී එයින්ස්ටයින් විසින් පළ කළ අති විප්ලවීය ලිපි කිහිපයක් එතෙක් “නොදැනුම” ලෙස බැලූ නිලධාරීන්ට ඉදිරිපත් කළහොත්, අනුමත වීමට ගත වූ කාලය වැඩි විය හැකි බව සැකයි. එසේම, පීර්-රීව්යු මඟින් “හොඳ” කෘතියක් අසාර්ථක ලෙස ප්රතික්ෂේප කර දීමට අවදානමක් පවතී.
ප්රසිද්ධ ගණිතඥ ඩොරන් සෙයිල්බර්ගර් කියූ පරිදි, “මනුෂ්ය ගණිතය දැන් 100 කට අධික, අන්තර්ගතය අඩංගු, එකිනෙකට තරමක් ව්යාප්ත වූ පරිසරයකට බිඳ වැටී ඇත”. ඔහුගේ විවේචනයේ අරමුණ, එම පද්ධතියේ අතිශය අභිමාන සහ විශේෂීකරණය අහෝසි කර, AI‑ට මිතුරන් වශයෙන් ගණිතය අධ්යයනයේ නව මාර්ගයක් ගෙන එන්න යැයි බලාපොරොත්තු වීමයි.
ඉදිරියේදී ඉංජිනේරුවරුන්ට AI සමඟ නව ගණිත සංකල්ප නිර්මාණය කිරීමේ හැකියාව ලැබෙනු ඇත. එය තාක්ෂණික නවෝත්පාදනයට, පර්යේෂණයට, සහ උපාධි අධ්යාපනයට නව අත්දැකීම් ගෙන එයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
- සිසුන් – AI‑ජනිත ගණිත ප්රශ්න හා විසඳුම් අධ්යාපන කටයුතු තුළ සජීවී උදාහරණ ලෙස භාවිතා කර, අවබෝධය ඉක්මනින් ගැඹුරු කර ගත හැක.
- ඩෙවලොපර් – AI‑කොඩ් සහ API භාවිතයෙන් නව ගණිත මොඩලයන් නිර්මාණය කිරීම, සංකීර්ණ ගණිත‑ආලෝකිත යෙදුම් (AI, crypto, optimisation) වල ප්රතිඵල වඩා ඉක්මනින් ලැබේ.
- ව්යාපාර – AI‑සහයගත ගණිත විසඳුම් මඟින් මූල්ය, ලොජිස්ටික්ස්, සහ ඉංජිනේරු ව්යාපාරවල ක්රියාකාරකම් අධික පරිමාණයට ගෙන යාමට, තීරණ‑ගැනීමේ වේගය වැඩි වේ.
අවසන් වශයෙන්, AI‑ගණිතය පීර්-රීව්යු පද්ධතියේ පාරම්පරික සීමා ඉක්මවා, නව පරීක්ෂණ හා නව්යකරණයට පදනමක් සපයයි. ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික සමාජය මේ තරුණ ප්රවණතාවයට සූදානම් වීම, ගෝලීය තරඟකාරීත්වයට මඟ පෙන්වයි.