අධික බුද්ධිය (AI) තාක්ෂණයේ වේගවත් ප්රගතිය සමඟ, පර්යේෂකයන් මිනිස් ජාතියට සම්පූර්ණ නාශයක් ඇති විය හැකි අවස්ථා පිළිබඳ නව වර්ගීකරණයක් ඉදිරිපත් කර ඇත. මෙම වාර්තාව, AI හේතුවෙන් සිදුවිය හැකි ‘ඔම්නිසයිඩ්’ (omnicidal) අවස්ථා – එනම්, මිනිසුන්ගේ බහුල මරණයක් – වර්ගීකරණය කරමින්, ඒවා අනිවාර්ය නොවන බවත්, අවධානයෙන් වැලැක්විය හැකි බවත් පෙන්වයි.
ඇන්ඩ්රූ ක්රිච් (Andrew Critch) විසින් 2025 ජූලි 12 දා arXiv වෙබ් අඩවියේ පළ කරන ලද මෙම ලේඛනය, AI පද්ධති හේතුවෙන් සිදුවිය හැකි විවිධ සිදුවීම් – උදාහරණයක් ලෙස, ස්වයංක්රිය හමුදා රොබෝ, අධි-ස්ථායි පද්ධති හෝ විශාල පරිමාණයේ algorithmic තීරණ – ගැන විස්තර කරයි. ඒ අතර, “සියලුම මිනිසුන් මරා දැමීම” යන අතිශයින් අත්යවශ්ය අවදානමක් ලෙස සලකුණු කර ඇත.
මෙම වර්ගීකරණය, AI සම්බන්ධිත සමාජ, ආර්ථික සහ ආරක්ෂක ප්රතිපත්ති ගොඩනැගීමට අවශ්ය මූලික දත්ත සපයයි. විශාල ආයතන හා රජයන්ට මහජන සහාය අවශ්ය වන නිසා, මෙම අවදානම් පළමු වරට පාරදෙවියන්ට හඳුන්වා දීම, පූර්ව සූදානම් ක්රියාමාර්ග ගැනීමට මඟ පෙන්වයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික ශිෂ්යයින්, AI සංවර්ධකයින් හා ව්යාපාරිකයින්ට මෙම වාර්තාවේ තොරතුරු විශේෂ ප්රයෝජනදායක වේ. පළමු, AI ආරක්ෂාකාරීත්වය පිළිබඳ ගැඹුරු අවබෝධයක් ලබා ගැනීම, දේශීය AI නිර්මාණයන්වල අවදානම් අගය කිරීමට මූලික වේ. දෙවන, රජය හා පෞද්ගලික ආයතන AI නීති හා නීතිමය පද්ධති ගොඩනැගීමේදී, මෙම වර්ගීකරණය අදාළ නීති රචනා සඳහා මාර්ගෝපදේශයක් වශයෙන් භාවිතා කළ හැක. තුන්වන, ව්යාපාරිකයන් AI-සම්බන්ධිත නිෂ්පාදන හෝ සේවා ආරම්භ කරන විට, අවදානම් කළමනාකරණය සඳහා පූර්ව සැලසුම් සකස් කර, ආයතනික ආරක්ෂාව වැඩිදියුණු කර ගත හැක.
අවසානයේ, AI නිරන්තරයෙන් වර්ධනය වන අතර, එහි ඇති අතිශයින් අඳුරු අවදානම් පිළිබඳ අවධානයක් නොදැක්වීම, අනාගතයේ අවාසනාවන්ත සිද්ධි වලට හේතු විය හැක. ඒ නිසා, පර්යේෂකයන්, ප්රාදේශීය නීතිගතකරුවන් සහ තාක්ෂණික සමාජය එකමුතුවෙන් මෙම අවදානම් අවලංගු කිරීමට ක්රියාත්මක වීම අත්යවශ්යයි.
