ඇමෙරිකාවේ AI සමාගම Anthropic, ලේඛකයින්ගෙන් ගොඩක් පවා ඉදිරිපත් කළ නඩුවේ අවසානයේ $1.5 බිලියන වටිනාකමක සමාධානයක් ලබා ගෙන, එක් එක් පොතකට $3,000 ගෙවීමට එකඟ වුණා. මෙය නඩු ඉතිහාසයේ දැවැන්තම කෘති හිමිකම් ප්රතිලාභයක් ලෙස හඳුන්වයි.
2024 දී Andrea Bartz, Charles Graeber, Kirk Wallace Johnson යන ලේඛකයින් Anthropic වෙත AI මොඩලයන් පුහුණු කිරීමේදී තමන්ගේ කෘති අනුමත නොකළ පරිදි පාවිච්චි කර ඇතැයි චෝදනා කරමින් නඩුවක් ගොඩක් කරා. පසුගිය වසරේ Judge William Alsup, Anthropicට කොටසක් සාර්ථක බවට තීරණය කළත්, පසුව නව class action නඩුවක් “Napster‑ස්ටයිල්” පරිදි මිලියන ගණනක පොත් අන්තර්ගතය බාගත කිරීමක් බවට පත් කළා.
අවසන් තීරණය අනුව, Anthropic $1.5 බිලියන මුදලක් ගෙවීමට එකඟ වී, එම මුදල ලේඛකයින්ගේ ගණනකට බෙදා හරිනු ඇත. මේ සමඟ 91% කට වැඩි ලේඛකයින් සහ ප්රකාශකයින් තම අයිතිකාරක මුදලක් ලබා ගත්තා. නමුත් Chicken Soup for the Soul සහ වෙනත් ලේඛකයින් තවමත් $3,000 එකක් පොතකට අඩු බවට විරෝධය පළ කරයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
මෙම නඩුවේ ප්රතිඵලය ශ්රී ලංකාවේ AI සංවර්ධකයන්, පාඨමාලා සිසුන්, සහ ප්රකාශක සමාගම් සඳහා කීපයක් වැදගත් පඩි ගෙන එයි:
- කෘති හිමිකම් රැකවරණය: AI මොඩලයන් පුහුණු කිරීමේදී කෘති හිමිකම් ගරු කිරීමේ නීතිමය අවශ්යතා ගැන දැනුම වැඩි වේ.
- දත්ත සම්පත් භාවිතය: සංවර්ධකයින්ට නීතිමයව අනුමත කළ දත්ත සම්පත් භාවිතා කර AI යෙදුම් නිර්මාණය කිරීමේ අවශ්යතාවය පැහැදිලි වේ.
- ව්යාපාරික අවස්ථා: කෘති හිමිකම් නීති පිළිබඳ පුරෝගාමී අවබෝධයක් ඇති වීම, AI‑සම්බන්ධ ව්යාපාර වල ආයතනික අවදානම අඩු කරයි.
ඉදිරියට, ශ්රී ලංකාවේ AI පර්යේෂකයන්ට නීතිමය සම්පත් පිළිබඳ වැඩි අවධානයක් යොමු කර, නව නීති රීති හා පාරිභෝගික ආරක්ෂාවන් සම්බන්ධයෙන් නව ගැඹුරු අවබෝධයක් ගොඩනැගීමට මෙය උදව් කරයි.
Anthropic සමාගමට එදිනෙදා නඩු වාරිකය අවසන් වුවත්, AI ක්ෂේත්රයේ කෘති හිමිකම් ගැටළු තවදුරටත් නිරන්තරයෙන් නිරීක්ෂණය කරන ලදී. ඉදිරියේදී නීතිමය පරීක්ෂණ සහ නව නීති පනතක් රැගෙන එනවාද යන්න කල්පනා කර බලන්න.
