AI තාක්ෂණය ගෝලීය වශයෙන් වර්ධනය වෙමින් පවතී, නමුත් එය නව ව්යාපාරික මෝඩලයක් ගොඩනැගීමේදී ගාස්තු ගැටළුවක් ලෙස පෙනෙයි. ඇපල් වැනි සමාගම් මේ ගැටළුව නිසා තම නිෂ්පාදන මිලවල වැඩිවීම් දැකෙයි.
ඇඩ් ජිට්රොන්, Where's Your Ed At පුවත් පත්රිකාවේ ලේඛකයෙකු, AI බබල් එක ‘බබ්බුලේ’ බව කීවා පසු, දැන් ඒක පිළිබඳ තොරතුරු හෙළි කරයි. ඔහු පවසන්නේ ලාර්ජ් ලැංග්වෙජ් මොඩල (LLM) ගණනාවක් ‘ටොකන්’ අනුව ගණන් කරයි; ඔබට අවශ්ය ප්රතිඵල ලැබුනොත් හෝ නැත්නම්, ඒ ටොකන් වල ගාස්තුව ඔබට අය කරයි. සබ්ස්ක්රයිබ්ශන් මොඩලයන්ට වඩා, මෙම ‘මීටර්’ ආකාරය ගනුදෙනුකරුවන්ට තේරෙන්නෙ නැත.
ඒ නිසා OpenAI, Anthropic වැනි සමාගම් වාර්ෂික ගොඩනැගිලි වියදම බිලියන ඩොලර් පමණයි, නමුත් 2025 වසරේ ආදායමට වඩා $20.9 බිලියන පිරිසක් අහිමි වුණා. මේ තත්ත්වය ඇපල්ගේ මැක්, iPad, iPhone මිලවල ඉහල යාමට හේතු වෙයි; මතක (memory) මිල දෙගුණයක් වෙලා, පරිභෝජකයන්ට අධික වියදමක් පවතී.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණ ශිෂ්යයන්, සංවර්ධකයන්, ව්යාපාරිකයින්ට මේ තොරතුරු වැදගත්. AI සේවා ගාස්තු අධිකවීම නිසා දේශීය ස්ටාර්ට්-අප් සමාගම්ට මුදල් ගැටළුවක් පැනේ. එමඟින් AI‑ප්රයෝගික ව්යාපාරික නිර්මාණයන් පවත්වා ගැනීමට ආධාරක මුදල් අවශ්ය වේ.
- ශිෂ්යයන් – AI‑ආශ්රිත පාඨමාලා, පර්යේෂණ ව්යාපෘති සඳහා පරිගණක සම්පත් පාවිච්චිය අඩුවීමෙන් ඉගෙනුම් ගුණාත්මකභාවය අඩුවේ.
- සංවර්ධකයන් – API ගාස්තු, ටොකන් භාවිතය වර්ධනය වීම නිසා ලොකු ප්රොජෙක්ට් වල වැය ඉහළ යයි, ඒ නිසා පළපුරුදු දක්ෂතා ඇති දේශීය සංවර්ධකයන්ට විදේශීය සමාගම් සමඟ තරඟ කිරීම අඩු වේ.
- ව්යාපාරිකයින් – AI‑ආශ්රිත ව්යාපාරික ක්රියාකාරකම් (චැට්බොට්, විශ්ලේෂණ) සඳහා ගාස්තු වැඩිවීම, ROI (Return on Investment) අඩු කරයි. එම නිසා AI‑වෙළඳපොළේ ප්රවේශය සීමා වේ.
ඉතින්, AI බබ්බුලේ ගිනි පැනෙයි කියා ඇඩ් කියන්නේ, එය පාරිභෝගිකයින්ට, සමාගම්ට, සහ ඇපල් වැනි තාක්ෂණ සමාගම්ට පිරිවැය වැඩි කරයි. මේ තත්ත්වය හඳුනාගෙන, ස්ථායී ගාස්තු ආකෘතියකට මාරු වීම අත්යවශ්ය වේ.
අපේ දේශයේ තාක්ෂණික පරිසරය තවත් ශක්තිමත් කරගැනීමට, AI ගාස්තු සැලසුම පිළිබඳ අවධානයක් යොමු කරමු.
