ඇමෙරිකානු විශාල තාක්ෂණ සමාගම් පස්දෙනාගේ “සඟවා ඇති” ණය $1.65 ට්රිලියන් බවක් වයිරල් වී තිබේ. එය අතිශය විශාලයි කියලා පේනවාට වඩා, ඒ සංඛ්යාව වාර්තා කළ ගිණුම්වලින් ගණනය කරගත්තා නම් ගැළපේ.
මෙම $1.65 ට්රිලියන් සංඛ්යාව දෙකක් එකට එකතු කරලා හදාගෙන තිබේ: අත්හිටුවා නොමැති ලීසිං ගිවිසුම් සඳහා $821.4 බිලියන, සහ මිලදී ගැනීම සහ ඉදිකිරීමේ වගකීම් සඳහා $829.2 බිලියන. මේ ගිවිසුම් බොහොමයක් AI දත්ත මධ්යස්ථාන, සර්වර්, බලශක්ති සැපයුම වැනි ඉදිරි ව්යාපෘතිවලට සම්බන්ධයි. ගිවිසුම් කාලය දශක ගණනක් පමණ විය හැකි නිසා, නාමික මුදල් එකතුව ඉතා වැඩි වෙයි.
වීඩියෝ පුවත් ලිපිය මේ සංඛ්යාවන්ව කොන්දේසි පදනම් වූ “උපරිම” ගෙවීම් ලෙස පෙන්වා, ඒවාව “උපරිම ණය” ලෙස කියලා ඇත. නමුත් වාණිජ ගිණුම් පත්රයේ “උපරිම ණය” යනු බොහෝ විට ආසන්න බැංකු ණය (බොන්ඩ්, නෝට්, තැරැව්පත්) පමණක්. ලීසිං ගිවිසුම්, මිලදී ගැනීමේ වගකීම්, ගිණුම් ගෙවීම්, අත්හිටුවා නොමැති ආදායම්, බදු, වැටුප් වගකීම් වැනි අන්ය ගැටලුද එකතුවේ ඇතුළත් වේ.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණ සිසුන්, සංවර්ධකයන්, ව්යාපාරිකයින්ට මේ තොරතුරු වැදගත් ය. AI ආධාරක දත්ත මධ්යස්ථානවල විශාල ව්යාපාරික වියදම නිසා, දේශීය ක්ලවුඩ් සේවා, දත්ත සමුදා, සහ AI පුහුණුවීම් සඳහා අවස්ථා බොහෝමයක් උදාවී ඇත. ඒත්, සමාගම්ගේ “උපරිම ගිවිසුම්” යනු නව ව්යාපාරික අවස්ථා බවත්, ඒවා “උපරිම ණය” නොවෙයි කියලා තේරුම් ගත යුතුයි. මෙය ශ්රී ලංකාවේ ආයෝජකයන්ට තොරතුරු ගැලපෙන, වාණිජ අවදානම් අඩු කර ගැනීමට උපකාරී වේ.
තවත් වැදගත් කරුණක් නම්, ලීසිං ගිවිසුම් ඇරඹෙද්දී පමණක් පසුබැසීමේ වටිනාකම (present value) ගණනය කරයි. එම නිසා, වර්තමාන වත්මන් වත්කම් (balance sheet) තුළ එම ගිවිසුම් තවත් “උපරිම ණය” ලෙස නොපෙන්වයි. ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණ ආයෝජකයන්ට මේ ගැටළුව තේරුම් ගැනීම, ගෝලීය තාක්ෂණ සමාගම් සමඟ සාකච්ඡා කරන විට හොඳ තීරණ ගැනීමට උපකාරී වේ.
එකතුවට, $1.65 ට්රිලියන් “සඟවා ඇති” ණය කියා පළ කිරීම, ගිණුම් පත්රයේ වර්ගීකරණය වැරදි ලෙස අර්ථ දැක්වීමකි. ඒ නිසා, ව්යාපාරික තීරණ ගැනීමට නිරවද්ය දත්ත මත පදනම් වීම අත්යවශ්යයි.
