ඇමරිකානු නවෝත්පාදන බලශක්ති සමාගම Bluecore Energy, පසු‑බීජ් වාණිජ පිරිවැයක් $10 මිලියනක් ලබා ගෙන, ජල බාර්ජ් මත පවත්නා සුළු න්යුක්ලියර් රියක්ටර (SMR) ප්රොජෙක්ට් එක අරඹයි. මෙම මුදල් රැස්වීම Slauson & Co. නායකත්වයෙන් පැවැත්වූ පූර්ව‑බීජ් වටයක් වන අතර Harlem Capital, Precursor Ventures, Ripple ආරම්භකයා Chris Larsen, Kevin Hart හි Hartbeat Ventures වැනි නායක ආයෝජකයින් ද සහභාගී වී ඇත.
කොෆි අසන්ටේ, Uber Freight හි හිටපු නිලධාරියා, මාස 7කට පෙර Bluecore Energy ආරම්භ කර ඇත. ඔහුගේ අදහස වන්නේ, සුළු, ජල‑ශීතකරණය කරන න්යුක්ලියර් රියක්ටරයක් බාර්ජ් මත සවිකර, වරාය සහ එහි අවට ඉදිකිරීම් සඳහා පිරිසිදු විදුලිය සැපයීමයි. රියක්ටරය ජලය උණුසුම් කර, එම වාෂ්පය ජනකයක් හරහා ටර්බයින් එකක් ආදිය කර විදුලිය නිපදවයි. පද්ධතිය සම්පූර්ණයෙන්ම වසා‑ලූප් ජල‑ශීතකරණයක් භාවිතා කරන නිසා, පාරිසරික පාලනය ඉතාමත් ඉහළය.
Bluecore හි බාර්ජ් මත රියක්ටරය සපයන ශක්තිය, 15,000 පවුල්වල විදුලි අවශ්යතා සපුරාලීමට හෝ විශාල වරායක් සඳහා පවා ප්රමාණවත් වන බව කියයි. මේ තාක්ෂණය 70 වසරකට වැඩි කාලයක් පවත්නා ජල‑ශීතකරණ න්යුක්ලියර් තාක්ෂණය මත පදනම් වූ අතර, සෑම කිහිප වසරකින් වරක් පමණක් ඉන්ධන පුරවා ගැනීමට හැකි වේ. ඒ නිසා, රියක්ටරය ගමන් කරන සමාගමේ න්යුක්ලියර් ඉන්ධන ප්රවාහනයේ උත්පාදන අඩු කර, පාරිසරික පාලනය සම්පූර්ණයෙන්ම ශුන්යයට අඩු කරයි.
ලැබූ මුදලින් Bluecore, වරාය ටර්මිනලයක්, බාර්ජ්, පරීක්ෂණ පීඩන පෝෂකයක් (pressure vessel) ලබාගෙන, ජල‑ප්රවාහය අනුකරණය කරන පරීක්ෂණ පද්ධතියක් සකස් කර ඇත. මෙහිදී හාර්ඩ්වෙයාර් සහ සොෆ්ට්වෙයාර් එකට එක්ව පද්ධතියේ මූලික සැලසුම තහවුරු කරමින්, නියුක්ලියර් ආරක්ෂාව සඳහා තද තලයක් ගොඩනැගී ඇත. උදාහරණයක් ලෙස, යුරේනියම් තද වානේ පීඩන පෝෂකයකින් ආවරණය කර, ඉන්පසු කොන්ක්රීට් සහ තවත් වානේ ආවරණයක් එක් කර ඇත. නියාමන ආයතන සමඟ එක්ව, “ආරක්ෂිතම” සැලසුමක් නිර්මාණය කිරීමේ වැඩපිළිවෙළක් අනුගමනය කරයි.
AI සහ දත්ත මධ්යස්ථානයන්ගේ විදුලි අවශ්යතා ඉහළ යාමත් සමඟ, Bluecore හි පළමු නිෂ්පාදනය, පාරිසරිකව පිරිසිදු, ස්වයංක්රීය විදුලි සැපයුමක් ලබා දීමට ඉඩ සලසයි. දත්ත මධ්යස්ථානයන්ට මුහුදු ජලය හා න්යුකලියර් විදුලි සැපයුමක් ලබා දීම, ප්රදේශීය ජාලයට බරක් නොවීමට හේතු වේ.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ බලශක්ති අවශ්යතා වර්ධනය වෙමින් පවතින අතර, විදුලි ගිණුම් මිල ඉහළ යාම සහ පාරිසරික පාලනයේ අභියෝගය පවතී. Bluecore Energy වැනි නවෝත්පාදන තාක්ෂණය, දුම්රිය, සුළං, සූර්ය ආදියක් සමඟ එක්ව, දිවයිනේ කුඩා දූපත්, වරාය, සහ දත්ත මධ්යස්ථානයන් සඳහා ස්ථායි, පිරිසිදු විදුලිය ලබා දීමට මාර්ගයක් සැලසිය හැක.
- ඉන්ධන ආයෝජනයේ අඩු වියදම – කී වසරකින් වරක් පමණක් ඉන්ධන පුරවා ගැනීම නිසා, දිගු කාලීන වියදම අඩු වේ.
- අවස්ථානික බලශක්ති සැපයුම – බාර්ජ් ගමන් කර, අවශ්ය තැනට විදුලිය ගෙන යා හැකි බැවින්, දූපත් සහ දුරස්ථ ප්රදේශවලට අදාළ වේ.
- දේශීය ඉංජිනේරු හැකියාවන් වර්ධනය – න්යුකලියර් තාක්ෂණය, සොෆ්ට්වෙයාර්‑හාර්ඩ්වෙයාර් ඒකාබද්ධ කිරීම, නියාමන ප්රකාරය ආදිය සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකා තාක්ෂණික වෘත්තීයවේදීන්ට නව අවස්ථා සලසයි.
- පාරිසරික පාලනය – ජල‑ශීතකරණ පද්ධතිය නිසා, පාරිසරික වායු දූෂණය අඩු වේ.
Bluecore Energy හි නවෝත්පාදන තාක්ෂණය, ශ්රී ලංකාවේ පරිසර‑හිතකාමී, ස්ථායි බලශක්ති සැපයුම් මාර්ගයක් ලෙස සැලකිය හැකි අතර, ආයෝජකයින්, විද්යාඥයින්, හා තාක්ෂණික සමාජයන්ට නව ව්යාපාරික අවස්ථා සපයයි.
අදාල නියාමන අවසරයන් ලබා ගැනීමේ ක්රියාවලිය තවමත් පවත්වාගෙන යන අතර, Bluecore Energy ඉදිරියේදී තම බාර්ජ්‑අධාරිත SMR පද්ධතිය ශ්රී ලංකා වරාය හා දූපත් වෙත ගෙන යාමට සැලසුම් කරයි.