Chainlink හි Cross‑Chain Interoperability Protocol (CCIP) නවතම v1.6 අනුව, පුරාතන "Commit DON" සහ "Execute DON" වෙන්‑වෙන් ජාල දෙකක් භාවිතා කිරීම අවසන් වී ඇත. දැන් සියලු නෝඩ් එකතු කරගෙන, එකම Role DON තුළ දෙකේ කාර්යභාරය වෙන්‑වෙන් OCR ප්ලග්‑ඉන් වලින් සිදු කරයි.
ඇත්තේ කුමක්ද? CCIP හි පරණ සැලසුම දෙකේ ස්වකීය ජාල, වෙන්‑වෙන් කාර්යභාර, වෙන්‑වෙන් කාර්ය සාධන මට්ටම් (quorum) සහ විශ්වාසය රඳා තිබුණා. v1.6 සමඟ, Role DON නමින් එකම ජාලයක් සෑදෙයි. එකම නෝඩ් කණ්ඩායමට Commit OCR සහ Execute OCR ප්ලග්‑ඉන් දෙකම ක්රියාත්මක වීමට අවස්ථාව ලැබේ. ඒ නිසා, පද්ධතියේ ආරක්ෂාව, විශ්වාසය, සහ decentralization තත්ත්වය වෙනස් වේ.
CCIP v1.6 නව සැලසුමේ විස්තර
Role DON තුළ නෝඩ් කණ්ඩායමක් sub‑committees ලෙස බෙදා, සෝස් චේන් එකෙන් පණිවිඩ කියවීම, Merkle root ගණනය කිරීම, සහ Destination චේන් එකට Commit Report එකක් යැවීමේ කාර්යයන් කරයි. Commit OCR ප්ලග්‑ඉන් තුළ ත්රි‑පියක් ක්රියාකාරීත්වයක් පවතී:
- Observation phase: සෑම sub‑committee එකක්ම සෝස් චේන් එකේ OnRamp වෙතින් නව පණිවිඩ සොයා, ඒවායේ range එකක් තෝරයි.
- Query phase: වත්මන් OCR වටයේ නායකයා සියලු නෝඩ් වලින් පල කරන Commit Report එක එකතු කර, අසත්ය දත්ත ඉවත් කරයි.
- Reporting phase: Destination චේන් එකේ OffRamp ගිවිසුමට අවසාන Commit Report එක blockchain මත පළ කරයි, එමගින් Merkle root සහ fee token මිල තොරතුරු එක්ක යවයි.
Execute OCR ප්ලග්‑ඉන් එකත් ඒම Role DON එකේ සිට, Destination චේන් එකේ පණිවිඩ ක්රියාත්මක කිරීමේ වගකීම දරයි. දෙකම එකම quorum එකේ අනුමැතිය ලබා ගැනීම නිසා, එක් ජාලයක් තුළ ආක්රමණය කිරීමේ අවස්ථාව අඩු වේ.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
මෙම නව සැලසුම ශ්රී ලංකාවේ ඩිවෙලපර්, ආරම්භක ව්යාපාරිකයින්, සහ විශ්වවිද්යාල සිසුන්ට විශාල වාසියක් ගෙන එයි:
- ඉහළ ආරක්ෂාව – එක් ජාලයක් තුළ සියලු නෝඩ් එකම පරීක්ෂා කරනු බැවින්, ආක්රමණයක් වුනොත් සම්පූර්ණ පද්ධතියම අස්ථානයට පත් වේ.
- අඩු පිරිවැය – දෙකේ ජාල නඩත්තු කිරීමේ වියදම ඉවත් කර, developers ලට ඉතා සරලව CCIP එක අනුස්ථාපනය කළ හැකිය.
- ඉගෙනුම් අවස්ථා – Chainlink හි නවතම OCR ප්ලග්‑ඉන් ආකෘතිය ගැන ඉගෙන ගැනීම, blockchain තාක්ෂණයේ ප්රායෝගික පළපුරුදු ලබා දේ.
ඉදිරියේදී ශ්රී ලංකා startup කම්පැනි වලට cross‑chain සම්බන්ධතා, multi‑chain DeFi යෙදුම්, සහ NFT bridge සේවාවන් සැලසුම් කිරීම පහසු වනු ඇත.
ඉතින්, CCIP v1.6 නව Role DON ආකෘතිය සමඟ, blockchain පරිසරය තවත් එකඟ, ආරක්ෂිත, සහ ප්රායෝගික වීමට පියවර ගනී. ඔබේ පළපුරුදු පද්ධතියට මේ වෙනසක් ඇතුළත් කරගන්න.
