ජීව විද්යා සහ AI තාක්ෂණය එකට ගැලපී ඇති de‑extinction startup එකක් වන Colossal Biosciences, පසුගිය වසරේ $10.2 බිලියන වටිනාකමක් ලබා ගත්තාට පසුව, දැන් $20‑30 බිලියන අතර වටිනාකමකින් නව මුදල් රවුන්ඩ් එකක් සඳහා කතාබහ කරමින් පවතී. මෙම ගෝලීය සමාගම, පුරාතන ව්යාජ ජීවීන්ව නැවත ජීවිතයට ගෙන එම තාක්ෂණය වාණිජ කර ගැනීමට උත්සාහ කරන අතර, මේ වසරේ ආදායමත් ලැබීමට ඇරඹී ඇත.
Colossal හි සම්මානිත CEO සහ ස්ථಾಪක Ben Lamm, වසරකට වඩා අඩු කාලයක් තුළ සමාගම තුනේ ආදායම් මාර්ගයක් නිර්මාණය කර ඇත. එක්සත් ජනපද රජය සහ එක්සත් අරාබි එමිර් රාජ්යය වැනි රටවල්ට සංරක්ෂණ තාක්ෂණය ලබා දී, UAE සමාගම 60 මිලියන ඩොලර් ආයෝජනයක් සිදු කර ඇත. ඒ අතර, සමාගම ත්රිත්ව startup කිහිපයක් – Breaking (පැලැස්ටික් විනාශකාරක), Form Bio (ගණනික ජීව විද්යා වේදිකාව) සහ Astromech (AI‑මූලික ජීව විද්යා පුරෝකථන) – නිර්මාණය කර ඇත. Astromech පසුගිය මාර්තු මාසයේ $2 බිලියන වටිනාකමක් ලබා ගත්තා.
Colossal, අනාගතයේදී අයිතිවාසිකම් ගොඩනැගීම සඳහා “කෘතිම සත්ත්ව ගර්භාශ්ය” තාක්ෂණයක් (artificial animal womb) නිර්මාණය කරමින් සිටී. මේ තාක්ෂණය මනුෂ්ය ප්රජනන ප්රතිකාරවලටද යොදා ගත හැකි බව Lamm පවසයි, 2027 වසරේදී එය සම්පූර්ණයෙන්ම පළදායි වීමට අපේක්ෂා කරයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
මෙම ව්යාපාරික සාර්ථකත්වය ශ්රී ලංකාවට කිහිපයක්ම ප්රතිලාභ ගෙන දෙයි:
- ඉංජිනේරු හා ජීව විද්යා අධ්යයනය – දේශීය විශ්වවිද්යාලයන්ට AI, CRISPR සහ ජීව විද්යා තාක්ෂණයන් පිළිබඳ නව පර්යේෂණ අවස්ථා ලැබේ.
- ස්ටාර්ට්‑අප් පරිසරය – Colossal වැනි ගෝලීය සමාගම් ආකාරයෙන් ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික ස්ටාර්ට්‑අප් හවුල්කරුවන්, නව ආයෝජන හා මෙන්ම ගෝලීය සපයන්නන් සමඟ සම්බන්ධතා ගොඩනැගීමට හැකියාව ලැබේ.
- පරිසර හා සංරක්ෂණ ව්යාපාර – Biodiversity credits වැනි නව වෙළඳපල මාර්ගයන් හරහා දේශීය සංරක්ෂණ ව්යාපෘති සඳහා මුදල් ප්රවාහය වැඩි වීමේ හැකියාව ඇත.
ඉදිරියේදී, ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික ශිෂ්යයන්ට AI‑මූලික ජීව විද්යා පුරෝකථන, පලාත් මට්ටමේ පරිසර සංරක්ෂණ වැඩසටහන්, සහ ජීව විද්යා නවෝත්පාදන සඳහා පළපුරුදු වීමට මෙම ගෝලීය ප්රවණතාවය උදව් කරනු ඇත.
Colossal Biosciences නව මුදල් රවුන්ඩ් එක සාර්ථක කර ගැනීමෙන්, පුරාතන ජීවීන්ගේ නැවත ජීවිතයට ගෙන එම ව්යාපාරික ආකෘතිය තවත් ගෝලීය නවෝත්පාදන සමාගම් සඳහා ආදර්ශයක් වේ. මේ ආකාරයෙන්, තාක්ෂණය, ජීව විද්යාව, සහ පරිසර සංරක්ෂණය එකට ගැලපී ඇති අනාගතය අපට දිගුවක් ලබා දෙයි.
