ඇමරිකානු ගුවන් හමුදාගේ F-16 යානයක්, AI තාක්ෂණය භාවිතා කරමින් ස්වයංක්රීයව පාලනය කිරීමේ පරීක්ෂණයක් සිදු කරමින් තිබේ. ෆ්ලොරිඩා රාජ්යයේ එග්ලින් ගුවන් තලයේ නවීකරණය කරන ලද මෙම යානය, "VENOM" (Viper Experimentation and Next‑generation Operations Model) වැඩසටහනේ කොටසක් ලෙස, කෘතිම බුද්ධියට පූර්ණ ගුවන් සටනේ පාලනය ලබා දීමට පළමු පියවරක් ගෙන ඇත.
මෙම F-16, DARPA සහ US Air Force එකට එක්ව නිර්මාණය කරන ලද VENOM Autonomy Kit (VAK) එකක් ස්ථාපනය කර ඇත. VAK මඟින් ගුවන් යානයේ පාලක පද්ධතිය හා මෙහෙයුම් පද්ධතිය අතර නව සම්බන්ධතාවයක් සකස් කර, පයිලට්ටා "මනුෂ්ය පාලනය" සහ "AI පාලනය" අතර එකම ස්විච් එකක් මත පමණක් මාරු විය හැක. මෙය පරීක්ෂණ අවධියේ ආරක්ෂාව සහ විශ්වාසනීයතාවය රැක ගැනීමට උපකාරී වේ.
මෙම පරීක්ෂණය, ගුවන් සටනේ අනාගත තාක්ෂණික පදනම වශයෙන්, AI‑මූලික සටනේ හැකියාවන් ඉක්මනින් සංවර්ධනය කිරීමේ වේගය වැඩි කරයි. පරිසරය වෙනස් නොකර, මූලික මෘදුකාංගයට අදාළ වෙනස්කම් නොකළත්, AI‑කාරකය ගුවන් යානයේ පාලනය ගත්තාම, මිනිස් පයිලට් පාලක පද්ධතියේ නිරීක්ෂණයක් කරමින්, මූලික මෙහෙයුම් අරමුණු සපුරාලයි.
ඉදිරි කාලයේ, VENOM යාත්රා DARPAගේ "AIR" (Artificial Intelligence Reinforcements) වැඩසටහනේ මූලික පදනම වශයෙන් භාවිතා කරනු ඇත. AI‑කාරකයන් බහු‑ගුවන් පරිසරයන්හි සජීවී පරීක්ෂණ කරමින්, මිනිස් පයිලට්ලාට ස්වයංක්රීය, නියෝජිත රහිත ගුවන් යාත්රා කණ්ඩායම් පාලනය කළ හැකි පද්ධතියක් සකස් කරයි. මෙම තාක්ෂණය, හවුලේ බලකායේ සම්බන්ධතා, සමගාමී ගුවන් සටන, සහ නව "Collaborative Combat Aircraft" වැඩසටහන් සඳහා මූලික වේදිකාවක් වනු ඇත.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
- විද්යාත්මක අධ්යාපනය: AI‑පාලිත ගුවන් යාත්රා පරීක්ෂණය, ශ්රී ලංකාවේ ඉංජිනේරු, පරිගණක විද්යා පීඨයන්ට නව පර්යේෂණ විෂය පථයක් සපයයි.
- සැලසුම් හා සංවර්ධනය: දේශීය තාක්ෂණික සමාගම්, AI, රොබොට්, හා UAV (Unmanned Aerial Vehicle) ක්ෂේත්රයන්හි අලුත් ව්යාපාරික අවස්ථා සොයාගත හැක.
- රැකියා හා කුසලතා: AI, මැෂින් ලර්නින්, සහ ගුවන් තාක්ෂණය පිළිබඳ නව පුහුණු වැඩසටහන්, තරුණ නිර්මාණකරුවන්ගේ රැකියා අවස්ථා වැඩි කරයි.
- රක්ෂණ සහ ආරක්ෂාව: ජාත්යන්තර AI ගුවන් සටනේ ප්රවණතා අධ්යයනයෙන්, ශ්රී ලංකා ආරක්ෂක බලකාය තාක්ෂණික නවෝත්පාදන සඳහා මාර්ගෝපදේශ ලබාගත හැක.
මෙම පරීක්ෂණය, AI‑මූලික ගුවන් සටනේ අනාගතය සැලසුම් කරන ලෝක තාක්ෂණික ප්රවණතාවයක් ලෙස, ශ්රී ලංකා තාක්ෂණික සමාජයට නව ආදර්ශයක් පෙන්වයි. අපේ ගුරු, සිසු, සහ ව්යාපාරිකයින්ට මේ තොරතුරු මඟින් ලෝකයේ නවතම AI පදනම පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාගත හැකි වනු ඇත.