ඉන්ඩස්ට්රියල් සන්නිවේදනයේ පරණ මොඩ්බස්/ඉතර්නෙට්/IP ආකෘතියට පසුපසින් DNP3 (Distributed Network Protocol 3) නව මූලිකත්වයක් ගෙන එයි. WAN වැනි විශාල ජාලවලදී ලැටන්සි, අඩු බෑන්ඩ්විඩ්ත සහ අස්ථිර සම්බන්ධතා ඇතිවීම නිසා, සම්ප්රදායික සික්ලික් පොලින්ග් පද්ධතිය අඩුපාඩුවක් වෙයි.
දත්ත සාරාංශය – Groups, Variations, Objects
DNP3 මතකය සෘජු ලිපිනයන් (00001, 40001) කියවීමේ ඉදිරියට යන්නේ නැත. එය Objects ලෙස හැඳින්වෙන දත්ත කණ්ඩායම් වලට බෙදා, Group සහ Variation නාමයන්ගෙන් හැඳින්වෙයි. උදාහරණයක් වශයෙන්, Analog Input සඳහා Group 30, Variation 1 (32‑bit) හෝ Variation 2 (16‑bit) වැනි විකල්ප තිබේ. මේ නිසා මැස්ටර්ට අවශ්ය විශේෂ Variation එකක් පමණක් ඉල්ලීමෙන් පණිවුඩ ප්රමාණය කුඩා කර ගත හැක.
ඉවෙන්ට් කලාප සහ අභ්යන්තර තත්ව යන්ත්රය
DNP3 දත්ත දෙකකට වෙන් කරයි – Static Data (Class 0) සහ Event Data (Class 1‑3). Class 0 යනු Outstation හි වර්තමාන ස්ථානයේ පූර්ණ සාරාංශය; Class 1‑3 යනු ප්රමුඛත්වය අනුව වර්ගීකරණය කළ ඉවෙන්ට්වල බෆරය. උදාහරණයක් ලෙස, බ්රේකර් එකක් තට්ටු වීම (Class 1) හෝ අනාලොග් අගයක් අඩු‑අධිකව වෙනස් වීම (Class 3) වැනි සිදුවීම් බෞද්ධිකව රෙකෝඩ් කර, මැස්ටර්ට ඉල්ලීමක් ලැබුනොත් කාලානුකූල ඉතිහාසයක් එක්ක එවයි.
මෙම බෞද්ධික ඉවෙන්ට් බෆරය නිසා, රේඩියෝ හෝ සෙල්ලියුලර් සම්බන්ධතා අස්ථිරවීම් අතරත් තොරතුරු අහිමි නොවෙයි; සෑම සිදුවීමක්ම ටයිම්ස්ටැම්ප් සමඟ ගබඩා කර, පසුදා මැස්ටර්ට පවත්වයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ විදුලි බෙදාහැරීම, ජල සැපයුම, ගස් පාලන පද්ධති වැනි WAN‑අපේක්ෂිත ඉන්ධන ව්යාපාර වල DNP3 යෙදීමෙන් බොහෝ ප්රයෝජන ලැබේ:
- ඉවෙන්ට්‑ඩ්රයිව්න් සන්නිවේදනය මඟින් අඩු‑බැන්ඩ්විඩ්ත රේඩියෝ සම්බන්ධතා වල දත්ත අහිමි නොවීම.
- කාලානුකූල ඉවෙන්ට් රෙකෝඩ් නිසා, පද්ධතියේ අධිකාරීන්ට වඩාත් වේගවත් හා නිවැරදි ඇලර්ට් ලබාගත හැක.
- බ්රහස්පතික පරිසරයට අනුකූල වීම – සමාගමන්, විශ්වවිද්යාල සිසුන් හා සංවර්ධකයන්ට ප්රොටෝකෝලය අධ්යයනය කර, දේශීය IoT හා SCADA විසඳුම් නිර්මාණය කිරීමේ අවස්ථා.
මෙම නවතම සන්නිවේදන ආකෘතිය ශ්රී ලංකාවේ ඉංජිනේරු, තාක්ෂණික ආරම්භකයන්ට ජාත්යන්තර මට්ටමේ ප්රොටෝකෝලයක් අත්පත් කර ගැනීමට, තවත් විශ්වාසනීය පද්ධති ඉදිරිපත් කිරීමට උපකාරී වේ.
අවසන් වශයෙන්, DNP3 නවීකරණය කරුණු මත පදනම්ව, සික්ලික් පොලින්ග් වලින් ඉවත්ව, ඉවෙන්ට්‑ඩ්රයිව්න් සන්නිවේදනයක් සමඟ ඉන්ඩස්ට්රියල් ජාලයේ විශ්වාසය, කාර්යක්ෂමතාව සහ දෘඩාංගය වැඩි කරයි. ඔබේ ව්යාපාර හෝ පර්යේෂණයට මෙය අත්හදා බලන්න.
