යුරෝපීය යුක්තියේ අධිකරණය (CJEU) ජූලි 2026 දී VPN (Virtual Private Network) සම්බන්ධයෙන් ඉතා වැදගත් නීතිමය තීරණයක් දුන් අතර, එය "නීතිමය තාක්ෂණික උපකරණ" ලෙස හඳුනාගෙන ඇත. මෙම තීරණය, අන්තර්ජාලයේ කොපිරයිට් ගැටළු සම්බන්ධයෙන් නව සීමා රේඛා තැබීමේ අරමුණින් ගෙන එයි.
කේස් එකේ මූලික කරුණ වුණේ, ඇන් ෆ්රැන්ක්ගේ දිනපොතේ අන්තර්ජාල ප්රකාශන අධිකරණයට ගොස් තිබූ නඩුවකි. බෙල්ජියම සහ ඩච් අධ්යයන ආයතන කණ්ඩායමක්, ඇන් ෆ්රැන්ක්ගේ ලේඛනවල නොමිලේ සම්පූර්ණ සංස්කරණයක් පළ කළහ. නමුත්, නෙදර්ලන්තයේ කොපිරයිට් රැකවරණය තවමත් ක්රියාත්මක වන නිසා, ඔවුන් බෙල්ජියම සර්වරයේ වෙබ් අඩවිය ගොඩනඟා, නෙදර්ලන්ත IP ලිපින වලින් ප්රවේශය අවහිර කිරීම සඳහා ගෝ-බ්ලොකින් තාක්ෂණය භාවිතා කළහ.
ඇන් ෆ්රැන්ක් ෆෝන්ඩ්, නෙදර්ලන්තයේ කොපිරයිට් හිමිකරු, VPN භාවිතයෙන් බෙල්ජියම් සර්වරයට IP ලිපිනය සැකසීමට හැකි බවට පවසමින්, මෙම වෙබ් අඩවිය නෙදර්ලන්ත ජනතාවට අයිතිකාරක වැඩසටහන් ලබා දී ඇතැයි චෝදනා කරනු ලැබීය. CJEU, VPN භාවිතය නිසා වෙබ් අඩවිය “අපරිමාණ” ලෙස පෙනේ යැයි කියා තීරණය කළේ නැත. ගෝ-බ්ලොකින් ක්රමය “state‑of‑the‑art” වශයෙන් පවතින තෙක්, ප්රකාශකයාට නඩුවක් ඉදිරිපත් කළ නොහැක.
මෙම තීරණය ඇයි වැදගත්ද? එය ප්රථම වරට VPN සපයන්නන්ට පාරිභෝගිකයන්ගේ පිරිසිදු භාවිතය වෙනුවෙන් නීතිමය ආරක්ෂාව ලබා දෙන අතර, අන්තර්ජාල පෞද්ගලිකත්වය හා සයිබර් ආරක්ෂාව පිළිබඳව අධිකරණය දැක්වූ විශ්වාසය තහවුරු කරයි. පළකිරීම්කරුවන්ට “අසම්පූර්ණ” ගෝ-බ්ලොකින් තාක්ෂණයක් තිබේ නම්, එය නඩුවක් සඳහා ප්රධාන සාධකයක් නොවන බව පෙන්වා දී ඇත.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ ශිෂ්යයෝ, සංවර්ධකයන්, ව්යාපාරිකයින් සියලු දෙනාට මෙය විශාල අවස්ථාවකි.
- අධ්යයන හා පර්යේෂණය: VPN භාවිතයෙන් විදේශීය විශ්වවිද්යාල ලයිබ්රරී, සම්මත පත්රිකා, සහ පෞද්ගලික දත්ත පද්ධති ආදියට සීමා රහිත ප්රවේශය ලැබේ.
- දුරස්ථ වැඩ සහ සයිබර් ආරක්ෂාව: VPN මගින් දත්ත ගුප්තකරණය කර, ව්යාපාරික ගුප්ත තොරතුරු රැකගැනීමට සහ අන්තර්ජාල තැරැව්වලින් ආරක්ෂා වීමට හැකියාව ලැබේ.
- වෙළඳපල විවෘත කිරීම: EU සමාගම් සමඟ සම්බන්ධතාවය ඇති ව්යාපාර සඳහා, VPN මගින් නීතිමය වශයෙන් සීමා රහිත වෙළඳපලට පිවිසීමට ඉඩ සැලසේ.
ඉදිරියේදී, ශ්රී ලංකාවේ අන්තර්ජාල පරිශීලකයන්ට VPN භාවිතය නීතිමය වශයෙන් ආරක්ෂිත බව තහවුරු වන බැවින්, පෞද්ගලිකත්වය, නිදහස් තොරතුරු ප්රවේශය, සහ ගෝ-බ්ලොකින් ආරක්ෂාව පිළිබඳව විශ්වාසය වැඩි වේ.
අවසානයේ, EU අධිකරණයේ මෙම නීතිමය තීරණය, අන්තර්ජාලයේ නිදහස හා පෞද්ගලිකත්වය රැක ගැනීමට ලොව පුරා නව මාර්ගයක් සැලසී තිබේ. ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික පරිසරය ඒ අතුරුදන්වීමෙන් ලාභ ලබමින්, වඩාත් ආරක්ෂිත, සීමා රහිත අන්තර්ජාල භාවිතයක් අත්විඳීමට ඉඩ සලසයි.
