විදුලි වාහන චාර්ජ් කිරීම දැන් පහසුයි: මාර්ග ගමනකින් හෙළි වූ සත්‍යය

විදුලි වාහන (EV) මිලදී ගන්නා බොහෝ දෙනෙකුට ඇති ප්‍රධානම ගැටලුව වන්නේ එහි චාර්ජ් කිරීමේ පහසුකම් පිළිබඳවයි. පසුගිය වසරේ එක් සමීක්ෂණයකින් හෙළි වූයේ, මිලදී ගන්නන්ගෙන් භාගයකටත් වැඩි පිරිසක් පොදු චාර්ජ් කිරීමේ යටිතල පහසුකම් ගැන කනස්සල්ලෙන් සිටින බවයි. මේ කනස්සල්ල අසාධාරණ එකක් නොවේ. අතීතයේදී විදුලි වාහනවල වේගවත් චාර්ජ් කිරීමේ (fast charging) පහසුකම් එතරම් දියුණු මට්ටමක තිබුණේ නැහැ.

චාර්ජ් කිරීමේ අත්දැකීමෙන් ලැබුණු සුබ ආරංචිය

පසුගිය වසර කිහිපය තුළ මෙම තත්ත්වය බෙහෙවින් දියුණු වී ඇති බව මෑතකදී සිදු කළ සැතැපුම් 600 කට අධික මාර්ග ගමනකින් සනාථ විය. මෙම ගමන සඳහා මුලින් සැලසුම් කර තිබුණේ කිලෝමීටර් 300 ක් පමණ ධාවනය වන Kia EV9 වාහනය වුවද, එය අලුත්වැඩියාවට යොමුවීම නිසා, කිලෝමීටර් 220 ක පමණ ධාවන පරාසයක් සහිත Audi e-tron වාහනය යොදා ගැනිණි. වාහනයේ ධාවන පරාසයේ වෙනස නොතකා, e-tron මෙම ගමන ඉතා සාර්ථකව නිම කළේය.

ගමනේදී චාර්ජ් කිරීමේ ස්ථාන සොයා ගැනීමට 'A Better Routeplanner' (ABRP) නම් ඇප් එකක් භාවිතා කරන ලදී. මෙම ඇප් එක වාහනයේ තාක්ෂණික තොරතුරු, කාලගුණය, බැටරි තත්ත්වය වැනි සියලු දේ සලකා බලා වඩාත් සුදුසු චාර්ජ් කිරීමේ ස්ථාන නිර්දේශ කරයි. එහි නිර්දේශය මත ලෙබනන්, නිව් හැම්ප්ෂයර් හි පිහිටි Rivian චාර්ජර් එකකදී පළමු චාර්ජ් කිරීම සිදු කරන ලදී. එහිදී කිසිදු බාධාවකින් තොරව, මිනිත්තු 20 කින් පමණ චාර්ජ් කිරීම සාර්ථකව අවසන් විය. ආපසු පැමිණෙන විටත් එම අත්දැකීම එලෙසම විය. මොන්ට්‍රියල් අසලදී Circuit Électrique ස්ථානයකදී සුළු බාධාවක් (කාඩ් රීඩරයේ ගැටළුවක්) ඇති වුවද, ඊට විසඳුම් ලබාගෙන සාර්ථකව චාර්ජ් කිරීම සිදු කෙරිණි. මෙම චාර්ජ් කිරීම් සියල්ල ආහාර ගැනීම හෝ විවේක ගැනීම වැනි කටයුතුවලට සමගාමීව සිදු වූ අතර, කිසිදු විටෙක වාහනයක් ළඟ බලා සිටීමට සිදු නොවීය.

ගියවර අත්දැකීම් හා වර්තමාන වෙනස්කම්

මීට වසර තුනකට පෙර, මෙවැනිම ගමනකදී අත්දැකීම් ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් විය. චාර්ජර් ක්‍රියා නොකිරීම, කස්ටමර් සර්විස් එකට කතා කිරීමට සිදුවීම, ඇප් එකේ පෙන්වන තොරතුරු වැරදි වීම වැනි ගැටලු රැසකට මුහුණ දීමට සිදුවිය. එකල ඩී.සී. වේගවත් චාර්ජර් සංඛ්‍යාව දළ වශයෙන් 32,000 ක් පමණ වූ අතර, ඉන් බොහෝමයක් ටෙස්ලා වාහන සඳහා පමණක් සීමා වී තිබුණි.

අද වන විට තත්ත්වය බෙහෙවින් වෙනස් වී ඇත. ටෙස්ලා ඇතුළු අනෙකුත් සමාගම්වල දියුණුවත් සමඟ ඩී.සී. වේගවත් චාර්ජර් සංඛ්‍යාව දෙගුණයකටත් වඩා වැඩි වී තිබේ. ඊට අමතරව, චාර්ජර්වල විශ්වසනීයත්වය ද සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත. පසුගිය වසරේ 85% ක් පමණ වූ විශ්වසනීයත්වය මේ වන විට 95% ඉක්මවා ඇත. තරඟකාරීත්වය නිසා සියලුම චාර්ජ් කිරීමේ ජාලවල තත්ත්වය යහපත් වී ඇත. ඇතැම් දුෂ්කරතා තවමත් පැවතියද, අලුත්වැඩියාවන් වේගවත් වී ඇති අතර, නව චාර්ජර් ස්ථාපනය කිරීම් අඛණ්ඩව සිදුවේ.

ශ්‍රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම

ශ්‍රී ලංකාව ද විදුලි වාහන භාවිතය දෙසට යොමුවෙමින් පවතී. මෙම දියුණු චාර්ජ් කිරීමේ යටිතල පහසුකම් පිළිබඳ පුවත මෙරටට ද ඉතා වැදගත් වේ. මෙරටටත් එවැනි දියුණු, විශ්වසනීය චාර්ජ් කිරීමේ ජාලයක් ස්ථාපිත කිරීමෙන් විදුලි වාහන භාවිතය තවදුරටත් ජනප්‍රිය වනු ඇත. ශ්‍රී ලාංකික සිසුන්ට, තරුණ ඉංජිනේරුවන්ට සහ ව්‍යාපාරිකයන්ට මෙම තාක්ෂණය පිළිබඳව දැනුම ලබා ගැනීමටත්, ඊට අදාළ රැකියා අවස්ථා සොයා ගැනීමටත් මෙය ශුභවාදී පෙරනිමිත්තකි. එවැනි යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීම තුළින් රටේ ආර්ථිකයටත්, පරිසරයටත් ධනාත්මක බලපෑමක් එල්ල වනු ඇත.

සමස්තයක් වශයෙන්, විදුලි වාහන චාර්ජ් කිරීමේ අත්දැකීම අද වන විට බෙහෙවින් දියුණු වී ඇති අතර, එය විදුලි වාහන භාවිතය සඳහා තවත් බාධාවක් නොවන බවට මෙම අත්දැකීම සාක්ෂි දරයි.