චීනයේ ගණිතඥ දෙන්ග් යු, 2026 වසරේ ෆීල්ඩ්ස් පුරසාරය ලබා ගත්තා පසු, ඉන්ටර්නැෂනල් කන්ෆරන්ස් ඔන් මැතමාටික්ස් (ICM) දිනකදී විශාල මාධ්ය අවධානයකට ලක් විය. ඔහුගේ සතිපතා කාර්යයන් ගොඩක් පිරී ගියේය, හෝටලයට ආපසු පැමිණීමේදී තැපැල් පෙට්ටියේ 100කට අධික නොකියවූ විද්යුත් තැපැල් තිබුණි. මේ අලුත් අවධානය ඔහුට “සතුටුදායක හැඩයක්” ලෙස හැඟුනා.
දෙන්ග් යු ප්රකාශ කළේ, ෆීල්ඩ්ස් පුරසාරය ගැන පූර්ව සැලසුම් කිසිදාක නොකළ බවයි. 2014 දී කළ පර්යේෂණය ගැන “ඇත්තා හෝ නැතත්” කියමින්, 2026 ජනවාරි මාසයේ පළමු පණිවිඩය ලැබුණු පසු පමණක් ඒ සම්බන්ධයෙන් හුදෙක් කල්පනා කළේය. ඔහුගේ අදහස, මෙවැනි විශේෂ සම්මාන පුද්ගලයාගේ පාලනයෙන් පිටත ඇති බැවින්, අධික සිතීමෙන් වළකිමින්, ස්වභාවිකව ලැබෙන ලෙස පිළිගන්නා බවයි.
ඔහුගේ ජයග්රහණයට හේතු වූ ප්රධාන කාර්යය, 125 වසරකට වැඩි කාලයක් පුරා විසඳා නොගත් හිල්බර්ට්ගේ අටවන ප්රශ්නයේ ගැටළුවට විසඳුමක් සොයා ගැනීමයි. කුඩා අණු හෝ මෝලිකකයන්ගේ නියමිත ගතිකත්වය (නියුටන් නීතිය) හා ඒවා අතර අන්තර්ක්රියාවන් මත පදනම්ව, බෝල්ස්මන් සමීකරණය නිර්මාණය කර, පසු ඒකරාශී සීමාවකින් ප්රසිද්ධ ද්රව සමීකරණයන් (Navier‑Stokes) වෙත පරිවර්තනය කළේය. එමඟින් මයික්රෝස්කෝපික් ලෝකය සහ මැක්රෝස්කෝපික් ද්රව ගතිකතාව අතර ගණිත පාලමක් තැනීමේ සාර්ථකත්වයක් ලැබුණි.
දෙන්ග් යුගේ ගණිත ගමන, ජූනිර් මට්ටමේ ජාත්යන්තර ගණිත ඔලිම්පියඩ් (IMO) තරඟයේ රන් පදක්කම ජය ගැනීමෙන් ආරම්භ විය. එතැනින් පසු, විශ්ලේෂණය, පාර්ශවීය සමීකරණ, රැඳවුම් (randomness) වැනි ක්ෂේත්රයන්ට අධික ආකර්ෂණයක් පෙන්වා, වසර ගණනාවක් පුරා පර්යේෂණ කරමින් පවතින ගැටළු විසඳීමට කටයුතු කර ඇත.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
දෙන්ග් යුගේ පර්යේෂණ ප්රතිඵල, ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික ශිෂ්යයන්, සංවර්ධකයන් සහ ව්යාපාරිකයන්ට පහත වාසි ලබා දෙයි:
- ගණිත අධ්යාපනයේ නව පියවර: මයික්රෝ‑මැක්රෝ සම්බන්ධතා පිළිබඳ ගැඹුරු අවබෝධය, විශ්වවිද්යාල ගණිත පාඨමාලා සංවර්ධනයට උපකාරී වේ.
- AI සහ Formal Proof: AI භාවිතයෙන් සාධාරණ සාක්ෂ්ය නිර්මාණය කිරීමේ ක්රම, ශ්රී ලංකාවේ පර්යේෂකයින්ට වේගවත් පර්යේෂණ ක්රමයක් ලබා දෙයි.
- ඉංජිනේරු සහ තාක්ෂණික යෙදුම්: ද්රව ගතිකතා සම්භාව්යතා (fluid dynamics) ක්ෂේත්රයේ නව මෝස්තර, ගුවන් යානා, නෞකා හා පරිසර ඉංජිනේරු වැනි කාර්යයන්හි ප්රයෝජනවත් වේ.
- ව්යාපාරික නවෝත්පාදනය: රැඳවුම් (randomness) මත පදනම් වූ අල්ගොරිතම්, AI‑driven predictive analytics සඳහා පදනමක් සපයයි.
මෙම නව දෘශ්යකෝණය, ශ්රී ලංකාවේ තරුණ විද්යාඥයන්ට ජාත්යන්තර පරිසරයේ ඉදිරියට ගමන් කිරීමට මඟ පෙන්වයි.
අවසන් වශයෙන්, දෙන්ග් යු AI සමඟ “සහකාරී” ලෙස වැඩ කිරීමේ නව මාර්ගයක් ඉදිරිපත් කරයි. AI එකක් පැහැදිලිවම ගණිත සාක්ෂ්ය සකස් කිරීමේ වේගය වැඩි කරන අතර, අනාගතයේ තවත් අභියෝගකාරී ගණිත ගැටළු විසඳීමට මග හැරේ. එම නිසා, ගණිතය, භෞතික විද්යාව, AI යන සියලුම ක්ෂේත්රයත් එක්ක එකතු වී, නව නව සංකල්පයන් ගොඩනැගීමට අවස්ථාව ලැබේ.
