දවසේ කාර්යයන් අතර, ගොනු ලොකු වීමේ ගැටලුව බොහොමයක් මිතුරන්ට හමුවේ. ඊමේල් අමුණුම 25 MB ඉක්මවා ගියොත් එය යැවීමට නොහැකි වේ, PDF එකක් සර්වර්ට උඩුගත කළ නොහැකි වීම, හෝ උසස් තත්ත්වයේ ඡායාරූප කාචයක් ඔබේ ඩිස්ක් ඉඩ අඩු කරයි – මේ සියල්ල ගොනුවක් කුඩා කරගත යුතු බව පෙන්වයි.
ගොනු සම්පීඩනය කියන්නේ එකම තොරතුරක් අඩු බයිට් ගණනෙන් පෙන්වීමයි. මෙය lossless (අහිංසක) සහ lossy (අහිංසක නොවන) ලෙස දෙකට බෙදෙයි.
Lossless සහ Lossy සම්පීඩන තේරීම්
Lossless සම්පීඩනයේ, සංකුචිත ගොනුව අලුත් කරද්දී මුල් ගොනුවේ බයිට් එකක්වත් වෙනස් නොවේ. එහි ප්රධාන උදාහරණ වන්නේ ZIP, 7z, PNG වැනි ආකෘති. එනම්, ‘AAAAABBBCC’ වැනි අනුක්රමය ‘5A3B2C’ ලෙස කෙටි කළ හැකිය.
- DEFLATE – ZIP/gzip හි මූලික අල්ගෝරිතම (LZ77 + Huffman)
- LZMA/LZMA2 – 7‑Zip .7z ආකෘතිය, ඉහල සම්පීඩන අනුපාතයක්
- PNG Filter + DEFLATE – පින්තූර සඳහා පේළි මට්ටමේ පෙර සකස් කිරීම
Lossy සම්පීඩනයේ, මනෝදෘශ්යය හෝ ශ්රව්යය සඳහා අත්යවශ්ය නොවන තොරතුරු ඉවත් කරයි. JPEG, MP3, MP4 වැනි ආකෘති මෙයට උදාහරණ.
- DCT – JPEG හි මූලික පරිවර්තනය, ඉහල සංඛ්යාත අංශ ඉවත් කරයි
- Quantization – සංඛ්යාත ගුණකයන් වටා රවුම් කිරීම, ගොනුව කුඩා වේ
- Inter‑frame prediction – H.264/H.265 වීඩියෝවෙහි පෙර‑පසු ෆ්රේම් අතර වෙනස්කම් පමණක් සංග්රහ කිරීම
Archive Compression vs. Content Compression
බොහෝ සංවර්ධකයින් ගොනු එකතුවක් (archive) සම්පීඩනය සහ ඒ ගොනු තුළ අන්තර්ගතය (content) සම්පීඩනය අතර වෙනස නොදැන සිටිති. Archive Compression යනු බොහෝ ගොනු එකක් කර ZIP, 7z වැනි ආකෘතියට පත් කිරීම; Content Compression යනු PDF, Word, PowerPoint වැනි ලේඛන තුළ පවතින පින්තූර, වීඩියෝ වැනි මාධ්යයන් සම්පීඩනය කිරීමයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
දෙවන පරම්පරාවේ තාක්ෂණික ශිෂ්යයන්, දත්ත විශ්ලේෂකයින්, ස්ථානයේම වැඩ කරන ව්යාපාරිකයින්ට ගොනු සම්පීඩනයේ මූලික තේරුම ඉගෙන ගැනීම අත්යවශ්ය වේ. සිසුන්ට අන්තර්ජාලයෙන් ලැබෙන විශාල PDF ලේඛන, පර්යේෂණ පත්රිකා කෙටි කාලයකට බාගත කරගත හැකිය. සංවර්ධකයින්ට අඩු පටිගත ප්රමාණයේ වීඩියෝ පරික්ෂා කිරීම, GitHub හෝ Bitbucket හි කේත ගොනු zip කිරීම මගින් බ්රහස්පතින්දා අඩු බ්රෝඩ්බෑන්ඩ් භාවිතය සිදු වේ. ව්යාපාරිකයින්ට තැන්පත් කරන ලද ඩේටා සංග්රහයන් (archives) කුඩා කර, සර්වර් ගබඩා පිරිවැය අඩු කර, දත්ත ගබඩා නීති (data compliance) අනුගමනය කිරීමට පහසු වේ.
ඉදිරියේදී, AI, cloud සේවා, API ආදිය සමඟ ගොනු සම්පීඩනයේ නව පාරිභෝගික ක්රමයන් හඳුන්වාදීමට අපේක්ෂා කරමු. අදම ඔබේ පරිගණකය හෝ මොබයිල් උපාංගයේ අඩු ගොනු ප්රමාණයක් ලබා, වැඩ කාලය ඉතිරි කර ගන්න.
