කෘතිම බුද්ධිය (AI) අපේ ජීවිතයට නව තාක්ෂණික රසය එක් කරමින් පවතිනවා. නමුත් එය වර්ධනය වෙමින් පවතින විට, GPU (Graphics Processing Unit) නාමක චිප් මාලාවන්ගේ පරිසර බලපෑම ගැන අධික සැලකිල්ලක් නොදෙනවද?
දැනට ලෝකය පුරා සතන් ගණනක් GPU එකතු කරමින්, AI වැඩසටහන් ක්රියාත්මක කරන දත්ත මධ්යස්ථාන (data centers) ඉදිකරමින් සිටී. Nvidia වැනි සමාගම්, 1999 දී “ලෝකයේ පළමු GPU” ලෙස ප්රකාශ කළ පසු, අද ග්රාෆික් කර්මාන්තයේ අග්රගණ්යයා බවට පත්ව ඇත. එම GPU‑වලින් AI මොඩලයන් පුහුණු කරමින්, ක්රියාත්මක කරමින්, ග්රාෆික්, ගේම්, ස්මාර්ට්ෆෝන්, රථ වාහන සහ තවත් බොහෝ උපාංග වලට බලයක් ලබා දේ.
එහෙයින් පරිසරය ගැන සිතන්න — GPU‑වල නිෂ්පාදනය සඳහා අධික වානේ, රසායනික ද්රව්ය සහ විදුලි බලය අවශ්ය වේ. එමෙන්ම, දත්ත මධ්යස්ථානවල ගබඩා කර ඇති මිලියන ගණනක GPU, දිනපතා විශාල පරිමාණයේ ජලය, විදුලිය භාවිතා කරයි. ඒ නිසා වායු දූෂණය, ග්රීන්හවුස් ගෑස් නිකුත් කිරීම සහ වායුගෝලීය උණුසුම වැඩිවීමේ අවදානම පවතී. භාවිතය අවසන් වූ පසු, GPU‑වල ඉතිරි ඉලෙක්ට්රොනික කසළ (e‑waste) තවත් පාරිසරික ගැටලුවක් බවට පත්වේ.
ඇත්තටම Nvidia සමාගමේ 2018–2026 කාලය තුළ දත්ත මධ්යස්ථාන වෙතින් උපයා ගත් ආදායම බිලියන ඩොලර් පමණ ඉහළ යාමක් දැක්වෙයි. එම ආදායම AI‑කේන්ද්රිත සේවා, ගේම්, වාහන තාක්ෂණය වැනි අංශයන්ට වඩා වැඩි වශයෙන් පවරා ඇත. මේ නිසා, AI‑ට ගැළපෙන නව නව පාරිසරික ප්රතිපත්ති රචනා කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
GPU‑වල භාවිතය දත්ත මධ්යස්ථාන වලට පමණක් සීමා නොව, අපේ දෛනික ජීවිතයේ ස්මාර්ට්ෆෝන්, ගේම් පීසී, වාහන පද්ධති වැනි උපාංග වලද පවතී. එබැවින්, AI‑සම්බන්ධ පාරිසරික ගැටළු ගැන කතා කරන විට, වෙනත් තාක්ෂණික නිෂ්පාදනවල පරිසර පාලනයත් සමඟ සැලකිල්ලට ගත යුතුය.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
- අධ්යයන හා පර්යේෂණය: ශ්රී ලාංකීය විශ්වවිද්යාලයන්ට AI හා GPU‑වල පරිසර බලපෑම පිළිබඳ නව පර්යේෂණ කරගැනීමට අවස්ථා ලැබේ.
- ඩිවෙලොපර් සහ තාක්ෂණික ව්යාපාර: දත්ත මධ්යස්ථාන සැලසුම් කිරීම, හරිත සොෆ්ට්වෙයාර් නිර්මාණය, e‑waste කළමනාකරණය වැනි ක්ෂේත්රවල නව සේවා අවස්ථා උදාවී ඇත.
- ව්යාපාරික ආකර්ශනය: පාරිසරික වගකීම ඇති AI‑සම්බන්ධ විසඳුම්, නව වෙළෙඳපොළක් ලෙස ග්රාහකයන්ට ආකර්ශනීය වේ, එමඟින් ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික ආර්ථිකය ශක්තිමත් කරයි.
අවසන් වශයෙන්, AI‑වෙතින් ලැබෙන නව සංකල්ප සහ නවීන සේවා වාසියට පරිසර පාලනය සමඟ සමාන්තරව යාම අත්යවශ්යයි. GPU‑වල පරිසර බලපෑම නිවැරදිව අගය කර, හරිත තාක්ෂණික උපාය මාර්ග අනුගමනය කිරීම, තාක්ෂණික ප්රගතිය හා පෘථිවිය අතර සන්ධියක් ගොඩනගා ගැනීමට අපට හැකියාව ලැබේ.
