ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික සංවර්ධක කණ්ඩායමක්, සීග්නල් ප්රොටෝකෝලය (X3DH + Double Ratchet) භාවිතා කරන, ස්වයං-හෝස්ට් කළ ගුප්තකේතිත මැසේන්ජරයක් ‘Halonyx’ නමින් නිර්මාණය කර ඇත. මෙය නිර්මාණය කිරීමේදී, ඔවුන් එම පද්ධතිය 5 විවිධ නීති පද්ධති (EU, US, ඉන්දියාව, එක්සත් රාජධානිය, UN) තුළ නීතිගතව භාවිතා කළ හැකිද යන්න පරීක්ෂා කළා.
Halonyx හි සැලසුම සරලයි: පණිවිඩ සර්වර් එක කෙවින් AES‑256‑GCM සයිෆර්ට් පමණක් ගබඩා කර, එයට පෞද්ගලික යතුරු කිසිවක් නොලැබේ. පරිශීලකයන් 256‑බිට් USID (pseudonymous) භාවිතා කර, සර්වර් එකේ ගබඩා කරන්නේ ඒ USID හි SHA‑256 හෑෂ් පමණයි. ගොනු හුවමාරු WebTorrent P2P මඟින් සිදු වන අතර, සර්වර් එකට පමණක් මැග්නට් URI එකක් ලැබේ. මෙම ‘Federated Relay Architecture’ නිසා සර්වර් පණිවිඩ අන්තර්ගතය හෝ එය කවුද යන්න නොදැන, නීතිමය වගකීම් අඩුවෙයි.
නීති පරීක්ෂණයේ ප්රධාන අවධාරණය:
- යුරෝපා සංගමය – Chat Control / CSAR: 2025 දී අනිවාර්ය client‑side scanning ඉවත් කර ඇත. 2026 දී අත්තිකාරම් පරීක්ෂණ අවධිය අවසන් වුණා, නව නියෝගය E2EE සේවාවලට scanning වළක්වයි. Halonyx මේ අවස්ථාවේ නීතිමය ගැටළුවක් නොමැත, නමුත් වයස් සත්යාපනය අවශ්ය නම් එය මෙතෙක් අනුගමනය නොකෙරේ.
- එක්සත් ජනපදය – EARN IT Act & PQC Executive Order: EARN IT Act තවමත් පනතක් වී නොමැත; එය 230 වගකීම් සම්බන්ධයෙන් අධිකාරි මණ්ඩලයක් සකස් කිරීමේ අරමුණක්. මෙය පෘෂ්ඨ පසුබැසීමක් ලෙස බලපාන අතර, Halonyx සදහා නීතිමය බාධාවක් නැත. 2026 දී නිකුත් වූ PQC Executive Order පෝස්ට්‑කොන්කෘට් ක්රිප්ටෝග්රැෆි වෙත මාරු කිරීමේ නියෝගය දෙන අතර, මෙය ආරක්ෂාව වැඩි කරන නියමයක්.
- ඉන්දියාව, එක්සත් රාජධානිය, UN Cybercrime Convention පිළිබඳව පරීක්ෂාව කර ඇති නමුත්, ලිපියේ විස්තර සීමිත බැවින් නියමිත නීතිමය තත්ත්වය තවමත් පැහැදිලි නොවේ.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
මෙම පර්යේෂණය ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික පරිසරයට කිහිපයක් වැදගත් කරයි:
- ස්වයං‑හෝස්ට් E2EE සේවාවක් නිර්මාණය කර ගැනීමේ හැකියාව, දත්ත රහස්යතාවය සහ පෞද්ගලිකත්වය රැක ගැනීමට ඉඩ සලසයි.
- විකසකයින්ට සීග්නල් ප්රොටෝකෝලයෙහි ගැඹුරු අවබෝධයක් ලබා, දේශීය ආරක්ෂක විසඳුම් සෑදීමට පදනමක් සපයයි.
- ව්යාපාරිකයන්ට ගුප්තකේතිත පණිවිඩ සේවාවන් භාවිතා කර, ගනුදෙනුකාරුවන්ගේ තොරතුරු රැකවරණය කරමින්, නීතිමය අඩුපාඩු අවම කර ගත හැක.
අනාගතයේ නීතිමය පරිසරය වෙනස් වුවත්, Halonyx වැනි තාක්ෂණය ශ්රී ලංකාවේ ඩිජිටල් පෞද්ගලිකත්වය, ආරක්ෂාව, හා නවෝත්පාදන කුසලතාවයන් වර්ධනය කිරීමේ නව මාර්ගයක් විවෘත කරයි.
ඉදිරියට, සංවර්ධක කණ්ඩායම් නීතිමය පරිසරය නිරන්තරයෙන් පරීක්ෂා කර, අවශ්ය වෙනස්කම් සිදු කරමින්, තොරතුරු ආරක්ෂණයේ නායකත්වය තවත් ඉහළට ගෙන යාමට කටයුතු කරනවා.
