කැම්බ්රිජ් විශ්වවිද්යාලයේ "ගණිතය ජනතාවට පැහැදිලි කිරීම" අංශයේ ප්රවීණ ආචාර්යවරිය වන හැනා ෆ්රයි, 2026 අන්තර්ජාතික ගණිත සම්මේලනයේදී ලීලාවති පුරසාරය දිනා ගත්තාය. මෙම සම්මානය, ගණිතය සාමාන්ය ජනතාව අතර ජනප්රිය කර ගැනීමට ඇය කළ විශිෂ්ට කාර්යයන් සලකා ලබා දෙනවා.
ෆ්රයි ආචාර්යවරිය 2025 ජනවාරි මාසයේ කැම්බ්රිජ් විශ්වවිද්යාලයට එකතු වී, එහි පළමු "Public Understanding of Mathematics" ප්රවීණ ආචාර්යවරිය ලෙස කටයුතු කළා. රේඩියෝ, පොත්, පෝඩ්කාස්ට්, ටෙලිවිෂන් වැඩසටහන්, ඉන්ස්ටග්රෑම් වැනි බහුමාධ්ය මඟින් ගණිතය අභිරුචිමත්, රසවත්, ප්රයෝජනවත් බවට පත් කරමින් ඇය ලෝකයේ ප්රසිද්ධ ගණිත සන්නිවේදකයෙකි.
ලීලාවති පුරසාරයේ සම්මාන කතාවේ ඇත්තේ, "ගණිතය සංකල්පය හරහා ලෝකය නරඹන විශේෂ නියෝජිතයෙක්" ලෙස ඇයගේ කාර්යයන් විශිෂ්ට බවයි. පොත්, වීඩියෝ, ටෙලිවිෂන් වැඩසටහන් මඟින් ගණිතය අභිරුචිමත් භාෂාවකින් පරිවර්තනය කර, එය අඩු නොකර ජනතාවට අලුත් දැනුමක් ලබා දී ඇතැයි සම්මානය සඳහන් කරයි.
ඇයගේ ප්රචාරක කාර්යයන් අතර 2018 ක්රිස්ටොෆර් ෂීමන් ත්යාගය, 2024 රොයල් සොසයට් ඩේවිඩ් ඇට්ටෙන්බරෝ සම්මානය, 2025 එමි ත්යාගය (කොන්කෘට් කම්පියුටින් ගැන "The Future with Hannah Fry" වැඩසටහන) සහ 2026 වෙබී ත්යාගය ("The Rest is Science" පෝඩ්කාස්ට්) ඇතුළත් වේ.
ඇයගේ ඉන්ස්ටග්රෑම් අනුගාමිකයන් 2 මිලියනයකට වැඩි අතර, Time පත්රිකාව 2026 වසරේ 100 ප්රබල ඩිජිටල් නිර්මාතෘන් අතර ඇයව තෝරා ඇත.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ ගණිත අධ්යාපනය හා තාක්ෂණය පිළිබඳව ෆ්රයි ආචාර්යවරියගේ කාර්යයන් විශාල ආකාරයක් සලසයි. ඇගේ වීඩියෝ සහ පෝඩ්කාස්ට් මගින් සිසුන්, විශ්වවිද්යාල ශිෂ්යයෝ, තාක්ෂණික ව්යාපාරිකයන්ට ගණිතය දෛනික ජීවිතයට සම්බන්ධ කර ගැනීමට නව මාර්ග හඳුන්වා දෙනු ඇත.
- ඉගෙනුම් කාලය කෙටි කරමින් ගණිතය ප්රායෝගික කරුණු සමඟ සම්බන්ධ කිරීම.
- ස්ථානික තාක්ෂණ සමාගම් සඳහා AI, දත්ත විශ්ලේෂණය, ක්වොන්ටම් ගණනය වැනි උසස් තාක්ෂණික විෂයයන්හි පදනම සපයනවා.
- ග්රාමීය ප්රදේශවල STEM වැඩසටහන් සඳහා ප්රචාරක මාධ්යයක් ලෙස භාවිතා කළ හැකි බව.
ආචාර්ය නිකෝල් ඩොරි, DAMTP අංශයේ ප්රධානියා, "ගණිතය අපගේ දෛනික ජීවිතයේ සෙරෙප්පු වගේ. එය ජනතා අතට ගෙන යාමට හැනා ෆ්රයි වඩාත්ම දායකයි" යනුවෙන් ඇගේ කාර්යයන් වැදගත් බව පෙන්වා දුන්නේය.
ගණිතය නව නව අභියෝග සහ නව අවස්ථා සොයා ගැනීමට මඟ පෙන්වයි. හැනා ෆ්රයිගේ කතාන්දරය, ගණිතය පිළිබඳව අපේ රුචිය පුළුල් කර, ශ්රී ලංකාවේ තරුණ පරපුරේ නව නව නවෝත්පාදන සිතුවිලි ගොඩනැගීමට උදව් කරයි.
