ඔබගේ පරිගණකයේ හාර්ඩ්ඩ්රයිව් පූර්ණවී ඇතැයි ඔබට හැමවිටම හිතෙනවාද? නවතම සමාජ මාධ්ය සමීක්ෂණයක් පෙන්වා දී තිබේ, පිරිස් අඩක් කෙනාගේ තැටි 75% කට වැඩි පිරී ඇතැයි. එමෙන්ම ලොව පුරා පරිශීලකයන්ගේ බොහෝ දෙනා තම තැටි ඉතාම පිරී, නව ගොනු සුරැකීමට තැනක් නොමැති තත්ත්වයට පත් වෙති.
මෙම ලිපියේ ලේඛකයා තමම පරිගණකයේ 0.47 TB පරිමාණයේ රූට් ඩ්රයිව් එකේ 3% පමණ (17 GB) නිදහස් ඉඩක් පමණක් තිබේ කියා පැහැදිලි කරයි. ඒ සමඟම 12 TB තවත් ඩ්රයිව් එකක් තිබුණත්, එහි 140 GB (1% පමණ) පමණ ඉඩක් පමණක් ඉතිරිව ඇත. අඩු ඉඩක් තිබීම සමාන්ය තත්ත්වයක් බවත්, තැටි පිරී යාම තාක්ෂණික, සමාජමය, ජීවන රටාවන්ට බලපෑමක් ඇති බවත් මෙම ලිපිය විශ්ලේෂණය කරයි.
හාර්ඩ්ඩ්රයිව් පිරී යාමට පසුබැසීමේ හේතු කිහිපයක් ඇත. ප්රථමයෙන්, තොරතුරු ගබඩා කිරීමේ ප්රමාණය වර්ධනය වීමත්, පරිශීලකයන් රැඳී සිටින ගොනු, වීඩියෝ, ග්රාෆික් වැනි බහුතරයක් ඉතා විශාලයි. දෙවැනිව, බොහෝවිට අපි ගොනු මකා දමන අරමුණින් නොව, “ඉදිරි කාලයේදී අවශ්ය විය හැකිය” යන අදහසින් ගොනු රැඳවීමේදී පිරිසිදු කිරීම අමතක කරයි. තෙවැනිව, තාක්ෂණික ණය (technical debt) නිසා මෘදුකාංගය මන්දගාමීව පවතී; එය අවසන් වශයෙන් තැටි පිරී යාමට හේතුවක් වේ.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික වර්ධනයේ වේගය ඉහළ යාමත් සමඟ, දත්ත ගබඩා කිරීමේ අවශ්යතාවය ද වර්ධනය වෙමින් පවතී. මෙය සිසුන්, සංවර්ධකයන්, ව්යාපාරිකයන් සඳහා පහත ආකාරයෙන් වැදගත් වේ:
- සිසුන් – පරිගණක පරිසරය පිරිසිදු තබා ගැනීම, වැඩ ඉගෙනීමේ කාලය අඩු කර, වැඩ කාර්යක්ෂමතාව වැඩි කරයි.
- සංවර්ධකයන් – කේත ගබඩා කිරීමේදී අධික තැටි භාවිතය වැඩි පරිසරයේ දෝෂ සහ අඩු කාර්යක්ෂමතාවයට හේතුවක් වේ. ඉතා කුඩා පරිසරයක් (Raspberry Pi වැනි) තුළ පරීක්ෂා කිරීමෙන් වැඩි කාර්යක්ෂමතාවක් ලැබේ.
- ව්යාපාරිකයන් – තැටි පිරී යාම නිසා සේවා අඩුවීම, දත්ත පිටපත් ගැනීමේ ගාස්තුව වැඩිවීම, සහ ආරක්ෂක අවදානම් වැඩි වීම වැනි ප්රතිඵල පෙන්වයි. නියමිත බජට් (budget) හා සම්පත් සීමා කරගෙන පරිපාලනය කළහොත්, වියදම අඩු කර ගත හැක.
ඉතා සරල උපදෙස් කිහිපයක් – අඩු භාවිතිතාවක් ඇති ගොනු මකා දමන්න, නිතර “Disk Cleanup” වැනි මෙවලම් භාවිතා කරන්න, සහ වර්තමානයේ පවතින සම්පත් වලට සීමා තබා වැඩ කළහොත්, තැටි පිරී යාමෙන් පසු බරපතල ගැටළු වලට මුහුණ දීමට අවශ්ය නොවේ.
අවසන් වශයෙන්, තැටි පිරී යාම පසුබැසීමක් නොව, අපගේ දෛනික රටාවන් හා තාක්ෂණික පදනම් අතර ඇති ගැටළුවක් ලෙස සැලකිය යුතුය. ඉදිරියට යාමට, “අවශ්ය තැටි ඉඩ” යන සීමාවන් තබා, කාලයත් සමඟ පිරිසිදු පරිසරයක් ගොඩනඟා ගැනීම අත්යවශ්ය වේ.
