ඇමරිකානු ජල-විදුලි සපයන්නන්ව අයිරන්-සම්බන්ධ හෑකර්ලා අක්‍රමිකව අස්ථානගත කරයි

ඇමරිකානු රජයේ ආරක්ෂක අංශයන් වාර්තා කරන්නේ ඉරානයේ රාජ්‍ය‑අනුග්‍රහිත හෑකර් කණ්ඩායම් ඇමරිකානු ජල හා විදුලි සපයන්නන්ගේ කාර්මික පාලක පද්ධති (ICS) හෝඩු කරමින් පවත්නා අක්‍රමිකතා බවයි. මේ වාර්තාව, පසුගිය මාස කිහිපයකදී ඉරාන‑අපරාධකාරීන්ගේ සයිබර් ප‍්‍රහාර වැඩිවීමේ අනතුරු ඇඟවීමකට පසු නිකුත් කරන ලද නවතම අනතුරු ඇඟවීමකි.

FBI, NSA, Department of Energy සහ CISA එක්ව නිකුත් කළ උපදෙස් පවසන්නේ, හෑකර්ලා අන්තර්ජාලයට සම්බන්ධ වූ කාර්මික පාලක ජාල (ICS) තුළ ඇති ප්‍රොග්‍රාම කළ හැකි ලොජික් කන්ට්‍රෝලර් (PLC) හෝඩු කරමින්, දත්ත ප්‍රදර්ශන වෙනස් කර, පද්ධති අස්ථානගත කිරීම, විදුලි කට්ටල බිඳවැටීම සහ ජල සැපයුම අස්ථානගත කිරීම වැනි ප‍්‍රතිඵල උත්පාදනය කරයි.

ආරම්භයේදී හෑකර්ලා රොක්වෙල් (Rockwell) නිෂ්පාදන PLC‑වලට තොගයක් කරා, නමුත් නව උපදෙස් අනුව, ෂ්නායිඩර් එලෙක්ට්‍රික් (Schneider Electric) සහ සිමෙන්ස් (Siemens) ආදී විශාල සමාගම් නිෂ්පාදන පද්ධතිද මේ ප්‍රහාර වලට ලක්වී ඇත. ඒ නිසා, "අන්තර්ජාලයට පෙන්වා ඇති සියලුම" කාර්මික පාලක පද්ධතිවලට අවදානමක් ඇති බව සලකන්නා වේ.

ඇමෙරිකාවේ එක් මූලික පාරිභෝගික සපයන්නෙකුගේ පද්ධතියේ PLC කේතය වෙනස් කර, අත්‍යවශ්‍ය අක්‍රිය කිරීමේ සහ අනතුරු ඇඟවීමේ ක්‍රියා මාරු කර තිබේ. එමගින් පද්ධතිය අනිසි අවස්ථා වලදී අනතුරු ඇඟවීමක් නොදක්වා, මෙහෙයුම්කරුවන්ට අවදානම් තත්ත්වයන් නොපෙනී ඉන්නා තත්ත්වයක් උද්භව විය.

ශ්‍රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම

ශ්‍රී ලංකාවේ දියත් කරමින් පවතින ජල‑විදුලි පද්ධති, කාර්මික පාලක පද්ධති (ICS) වලට සමාන තාක්ෂණයන් භාවිතා කරයි. ඉරාන‑සම්බන්ධ හෑකර්ලාගේ ප්‍රවණතා පරීක්ෂා කිරීම, අපගේ ස්වදේශීය සයිබර් ආරක්ෂක කණ්ඩායම් සඳහා ඉගැන්වීම් මාර්ගයක් වේ.

• විද්‍යාර්ථීන් සහ සංවර්ධකයින් – PLC, SCADA වැනි පද්ධති ගැන දැනුම වැඩි කරගැනීමට, සයිබර් ආරක්ෂක පුහුණුවලට ආකර්ශනීය උදාහරණයක්.
• ව්‍යාපාරිකයන් – ජල‑විදුලි, තෙල්‑ගෑස් වැනි ඉන්ධන කර්මාන්ත වල අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා ආරක්ෂා කිරීමේ වැදගත්කම තේරුම් ගත හැක.
• රජයේ ආයතන – ඉන්ධන සහ ජල සැපයුම ආරක්ෂා කිරීම සඳහා නව නීති, නියමයන් සහ අන්තර්ජාල‑අදාල පද්ධති මූලික සැලසුම් සකස් කිරීම.

ඉදිරි කාලයේ, ශ්‍රී ලංකාවත් මෙම වගේ සයිබර් තර්ජන වලට ලක් විය හැක. එබැවින්, පද්ධති නවීකරණය, නියමිත පාලකයන්ගේ නියමිත නවීකරණය සහ නියමිත ආරක්ෂක පරීක්ෂණයන් සිදු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

අවසානයේ, ඇමරිකානු ආරක්ෂක අංශයන්ගේ මෙම අනතුරු ඇඟවීම, ගෝලීය සයිබර් ආරක්ෂාවෙහි තීව්‍රත්වය වැඩි වීමේ නියමයක් බව පෙන්වයි. ශ්‍රී ලංකා තාක්ෂණ ක්ෂේත්‍රය මේ තත්ත්වයට සූදානම් වීම, ආරක්ෂිත, ස්ථායී ආරෝපණයක් ගොඩනැගීමට මූලික පියවරක් වේ.