ලෝකයේ සෑම රටකටම ISO 3166-1 alpha-2 ලෙස දෙඅක්ෂර කේතයක් තිබේ. එම කේතය වෙබ් ලිපිනයේ (.im, .lk) හෝ Discord වැනි යෙදුම් වල ඊමේල් සලකුණු ලෙස පෙනෙනවා. නමුත් මේ කේතයක් පේන තවත් අමුතු තැනක් තිබුණේ, ඒත් ප්රෝග්රාම භාෂා ගොනු දිගු වලටත්.
උදාහරණයක් ලෙස, සර්බියාවට අදාළ RS කේතය, Rust භාෂාවේ ගොනු දිගු .rs සමඟ ගැලපේ. මේ නිසා Rust සම්බන්ධ ව්යාපෘති අඩවි ලියාපදිංචි කරන්නේ සර්බියාවේ TLD එකට යනවා වගේ හැඟීමක් ලැබේ. ඒත් මෙය සිදුවන්නේ අහඹු හෝ කවදාවත් අර්ථවත් තේරුමක් නැති “5D chess” ක්රමයක් නිසාද? එහෙම නැත්නම්, අපිට මේ වගේ තවත් උදාහරණ කිහිපයක් තිබෙනවා.
ඉතින්, ගොනු දිගු සහ ISO කේතය ගැලපෙන ප්රෝග්රාම භාෂා, DSL, markup භාෂා වර්ග මෙන්න:
- .am – Automake (ඇමරිකානු මොන්ටේනෙග්රෝ)
- .as – ActionScript (ඇමරිකානු සමෝවා)
- .cc – C++ (කොකෝස් දූපත්)
- .ec – eC (ඉකුවේඩෝරය)
- .es – ECMAScript (ස්පාඤ්ඤය)
- .gy – Groovy (ගයනා)
- .in – Autoconf (ඉන්දියාව)
- .md – Markdown (මොල්ඩෝවා)
- .mk – Makefile (උතුරු මැසඩෝනියාව)
- .mm – Objective‑C (මියන්මාරය)
- .pl – Perl, PL/I, Prolog (පෝලන්තය)
- .ps – PostScript (පලස්තීනය)
- .py – Python (පැරගුවේ)
- .rs – Rust (සර්බියාව)
- .ru – Ruby (රුසියාව)
- .sb – Scratch (සොලමන් දූපත්)
- .sc – Scala (සීෂෙල්ස්)
- .sh – Unix Shell (ශාන්ත හෙලේනා)
- .sl – S‑Lang (සියෙරා ලියොන්)
- .sm – SmallTalk (සන් මැරිනෝ)
- .sv – SystemVerilog (එල් සැල්වදෝර්)
මෙම සම්බන්ධතා පේළියෙන් පෙනෙන්නේ, ගොනු දිගු තෝරා ගැනීමේදී කේතයක් හෝ රටක් සමඟ අහඹු සම්බන්ධයක් ඇති විය හැකි බවයි. ඒ නිසා ලොව පුරා ඩොමේන් නාමයන්, සොයන යන්ත්ර හෝ සොෆ්ට්වෙයා බ්රෑන්ඩ් ව්යාපාරයන්ට අමුතු වාසි හෝ අභියෝගයක් පැන නැගෙයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලාංකීය සංවර්ධකයන්ට මෙම තොරතුරු හුදෙක් රසවත් නොව, ප්රයෝජනවත්. තමන්ගේ ප්රොජෙක්ට් එකක් .lk (ශ්රී ලංකා TLD) සමඟ ගොනු දිගු එකතු කර ගත හැකි නම්, ලෝක පරිශීලකයින්ට “ශ්රී ලංකාවේ නිර්මාණය” කියා සලකුණු කිරීමේ අවස්ථාව ලැබේ. එසේම, පාඨමාලා, වැඩමුළු හෝ තාක්ෂණික සම්මේලනවලදී මෙවැනි “කේත‑ගොනු සම්බන්ධතා” ගැන කතා කිරීමෙන් සිසුන්ගේ කුතුහලය වැඩිවීමත්, රටේ තාක්ෂණික පරිසරය ජාත්යන්තර ප්රවණතාවයන් සමඟ ගැලපෙන ලෙස ගොඩනැගීමත් සිදු වේ.
අන්තර්ජාල සේවා සපයන්නන්ට, .lk TLD යටතේ ගොනු දිගු භාවිතය මගින් SEO වඩාත් ප්රබල කරගත හැක, ඒ නිසා ශ්රී ලංකා වෙබ් අඩවි ලොව පුරා වඩාත් දෘශ්යමය වේ.
කෙටි සාරාංශයක් ලෙස, ISO කේත සහ ප්රෝග්රාම ගොනු දිගු අතර ඇති රසවත් සම්බන්ධතා, අපගේ තාක්ෂණික සංස්කෘතියේ නව අංශයක් ලෙස සැලකිය හැක. ඒත් ඒවා භාවිතා කරලා, ලෝකයට ශ්රී ලංකාවේ නිර්මාණශීලීත්වය පෙන්වන්න.