ඇපල් ඉන්ටෙලිජන්ස්, ගැමින්සි වැනි AI විශේෂාංගවලින් තැන්පත් කරගත් ජංගම දුරකථන වලින් ඔබට කණගාටුයිද? ඇමෙරිකාවේ ෆිල්ඩෙල්ෆියානු ලයිබ්රේරියන් චාර්ලි බේලි, තමන්ගේ පුස්තකාලයේ “Avoiding AI” වැඩමුළුවේදී ඒ සියල්ල අක්රිය කරගැනීමට පියවරෙන් පියවර මාර්ගෝපදේශයක් ලබා දුන්නා.
මෙම වැඩමුළුවේදී, 20 කට වැඩි ප්රাপ্তවයස්කාරීන් තමන්ගේ දුරකථන ගෙවීම්, ටැබ්ලට් සහ පරිගණක වල AI අංග අක්රිය කිරීමේ ක්රියාමාර්ගය ඉගෙන ගත්ති. බේලි මහතා, AI චැට්බොට්ස් කෙසේ ක්රියා කරනවා, ඒවා භාවිතා කරන ලාභ හා අලාභ, සහ ඒවාෙන් ඉවත්වීමට අවශ්ය පියවර කුමක්ද යන්න පැහැදිලි කරමින්, ප්රොජෙක්ටරය මත පියවරෙන් පියවර පෙන්වා දුන්නේය.
ලයිබ්රේරියන්ට මේ වැඩමුළුවේ අරමුණ වන්නේ ඩිජිටල් ලිතරසි (digital literacy) වර්ධනය කිරීමයි. AI තාක්ෂණය දැනට අපේ දිනයේ සෑම කෝණයකම පෙනෙන විට, එය භාවිතා කරනවාද, නොකරනවාද යන්න තීරණය කිරීමේ අයිතිය අපගේ අතේ තිබිය යුතුය. බේලි මහතා කියා සිටියේ, “AI භාවිතය අනිවාර්ය නොවන තැනක, එය තෝරා ගැනීමේ හැකියාව අරමුණයි.”
මෙම අදහස මුලින්ම මෙන් හිදී ලයිබ්රේරියන් හැනා සයිරස් විසින් යෝජනා කරන ලදි. ඇයගේ “Avoiding AI” වැඩමුළුව පළමු වරට පැවැත්වූ විට, එක්වරම 70 කට ආසන්න අය Zoom හරහා සම්බන්ධ වී, ලයිබ්රේරියේ Instagram පෝස්ට් 2,000 කට වැඩි ලයික් සහ 220 ක් ශේයාර් ලැබුණි. එම සාර්ථකත්වය පසු බේලි මහතාත් ෆිල්ඩෙල්ෆියානු පුස්තකාලයෙත් දෙවැනි වැඩමුළුවක් පැවැත්වීමට හේතු විය.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ ශිෂ්යයන්, සංවර්ධකයන් සහ ව්යාපාරිකයන්ට AI අංග අක්රිය කිරීමේ හැකියාව ඉගෙන ගැනීම, තාක්ෂණික පාරදිය අතුරින් තමන්ගේ පාලනය රැක ගැනීමට උපකාරී වේ. පාසල්, විශ්වවිද්යාල සහ පුස්තකාලවල මෙවැනි වැඩමුළුවක් පැවැත්වීමෙන්, අධික AI භාවිතයෙන් සිදුවන පෞද්ගලික දත්ත අවදානම අඩු කර, නිර්මාණශීලී කේතන කුසලතා වැඩි කරයි. තවද, ව්යාපාරිකයන්ට AI‑මූලික සේවා අත්යවශ්ය නොවූ විට, ඒවා අක්රිය කරගැනීමට අවශ්ය ක්රමවේදයන් දැනගැනීම, පිරිවැය ඉතිරි කිරීම හා පාරිභෝගික විශ්වාසය ඉහළ නැංවීමට උපකාරී වේ.
AI තාක්ෂණය දිගටම දිගුවන විට, එය “අනිවාර්ය” ලෙස නොගෙන, තෝරාගැනීමේ හැකියාව සෑම පරිශීලකයකුටම තිබිය යුතුය. ලයිබ්රේරියන්ගේ මෙම නව පියවර, ශ්රී ලංකාවේ ඩිජිටල් ලිතරසි වැඩිදියුණු කිරීමේ අලුත් මාවතක් විවෘත කරයි.
ඔබත් AI අංග අක්රිය කර, තොරතුරු පාලනයේ අධිකාරිය ගත කිරීමට කැමති නම්, එම වැඩමුළුවේ අධ්යාපනික ආකාරය අනුගමනය කිරීම වඩාත් ප්රයෝජනවත් වේ.
