ඉතාලියේ ප්රසිද්ධ මැඩිචි රාජවංශයේ ග්රෑන්ඩ් ඩියුක් ෆ්රැන්සෙස්කෝ I සහ ඔහුගේ ගැහැණු හිතදරුවා බියන්කා කප්පෙල්ලෝ 1587 දී මරණයට ලක්වූ බවට අඛණ්ඩව පරමාර්ථයක් තිබුණේය. ඔවුන්ට පැමිණි අසාමාන්ය උණ, හිසරදය, ශීතලය වැනි රෝග ලක්ෂණ මලේරියා වැනි රෝගයක් බවට අනුමාන කළේය, නමුත් සමයේ අසාත්මිකව පැතිරුණු කුටීරකාරක කථා ඔවුන්ගේ මරණය මරණකාරක රසායනික ව්යසනයක් බවට පවා පත් කළා.
අද, යෙල් විශ්වවිද්යාලයේ මානව විද්යා අංශයේ සහයෝගයෙන්, පීසා විශ්වවිද්යාලයේ පර්යේෂකයින් සමඟ එක්ව, DNA විශ්ලේෂණයක් මගින් එම රහස අවසන් වශයෙන් හෙළි කර ඇත. පුරාතන අස්ථි රූපයන්ගෙන් ලබාගත් DNA නියැලීම් මගින් ප්ලාස්මොඩියම් (malaria සතුන්) ජීවකෝෂිකා තෙරපෙළක් සොයාගෙන ඇත. පුරාතන රසායන විද්යාව භාවිතා කර සිදුකළ පූර්ව පර්යේෂණ වලින් අර්සනික විෂබීජයක් සොයාගත් බවට අනුමාන තිබුණද, DNA තොරතුරු එම අනුමානය තවත් පැහැදිලි කරයි.
මෙම නව පර්යේෂණය, මැඩිචි පවුලේ ඉතිහාසයෙහි පසුබැසීමේ කතා, පරාජිත රජකීය සන්ධිස්ථාන සහ රජකීය සංග්රහයන්ට නව ආලෝකයක් පතුරුවයි. මලේරියා රෝගය, 2024 දී ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය (WHO) අනුව තනි වසරකට 610,000 කට අධික මරණයක් ඇති කරමින්, ඉතිහාසය පුරාම මිනිසුන්ගේ ජීවිතයට මහා බලපෑමක් කර ඇත.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ විද්යාඥයන්, වෛද්ය පර්යේෂකයන් සහ තාක්ෂණික නවෝත්පාදකයන් සඳහා මෙම පර්යේෂණය ගැඹුරු අර්ථයක් ගෙන එයි:
- ජීව විද්යා අධ්යයන: පුරාතන DNA තාක්ෂණය භාවිතා කර පුරාතන රෝග හඳුනා ගැනීමට අවශ්ය කුසලතා ශිෂ්යයන්ට ඉගෙනගත හැකිය.
- බායෝඉන්ෆෝර්මැටික්ස් හා AI: DNA විශ්ලේෂණය සඳහා AI‑සහයෝගී මොඩල භාවිතා කිරීම, ශ්රී ලංකාවේ තොරතුරු විද්යා ක්ෂේත්රයට නව මඟ පෙන්වයි.
- ආරෝග්ය නීති හා පාලනය: මලේරියා වර්ගයන්ගේ ජාන තොරතුරු සොයාගැනීම, රෝග පාලන වැඩසටහන් සැලසුම් කිරීමේදී ප්රයෝජනවත් වේ.
- ඉතිහාසය හා සංස්කෘතිය: පුරාතන රජවංශයන්ගේ ඉතිහාසය නව දෘශ්යකෝණයකින් විග්රහ කිරීම, සිංහල ඉතිහාස ශාස්ත්රයට අගය වැඩි කරයි.
එමෙන්ම, තාක්ෂණික ආයතන, පර්යේෂණ ආයතන සහ විශ්වවිද්යාලයන්ට පුරාතන DNA විශ්ලේෂණ පහසුකම් ඉදිරිපත් කිරීම, නව ආර්ථික අවස්ථා නිර්මාණය කරනු ඇත.
අවසානයේ, මැඩිචි පවුලේ මරණ රහස DNA මගින් තහවුරු කිරීම, පුරාතන විද්යා, වෛද්ය පර්යේෂණ සහ තාක්ෂණික නව්යකරණය අතර සම්බන්ධතාවය තවත් පැහැදිළි කරයි. එය ශ්රී ලංකාවේ පුරාතන ජීව විද්යා, AI‑සහයෝගී DNA විශ්ලේෂණ වැනි ක්ෂේත්රවල නව පරීක්ෂණයන්ට ආධාර වේ.
