2006 වසරේ උතුරු ඇමරිකාවේ නෙට්වර්ක් මූලික අංශයක් වන North American Network Oversight Center හි ඉහළ වේගයේ පැකට් විශ්ලේෂකයක් දිගු පාලක රිද්මයක් පෙන්වා දෙමින්, පද්ධතියේ ගැටළුවක් සඟවා තිබුණා. එහි ඉංජිනේරු කණ්ඩායම සරලව දත්ත ගමනක් පරීක්ෂා කරනවා නොව, 1983 දී NCP සිට TCP/IP වෙත මාරු වූ තාක්ෂණික ණය කුමන තරමට පිරිසිදු වුණාද කියා හඳුනා ගන්නා වැඩකට නායකත්වය දරන ලදී.
TCP/IP ප්රෝටෝකෝලය “end‑to‑end” නීතියක් මත පදනම් වූ අතර, දත්තයේ සත්යතාවය, දෝෂ නිවැරදි කිරීම, හැඳුනුම් පරීක්ෂාව වැනි කාර්යයන් නෙට්වර්ක් මධ්යයේ නොව, අවසාන පරිශීලක උපාංගයන්ට බාර දුන්නා. එම නිසා ලක්ෂ ගණනක් නෙට්වර්ක් නෝඩ්ස් අතර, IP ලිපිනයක් පමණක් පදනම් කරගෙන “අනන්ය” පරිශීලකයන්ට ප්රවේශය ලැබීමේ අවස්ථා ඉතා පහසු වුණා.
2006‑2008 කාලය තුළ මේ අඩුපාඩු නිසා පද්ධතියේ ගොඩනැගීමේ සැලැස්මක් අත්පත් කරමින්, නවීන නිරීක්ෂණ මෙවලම් රැසක් පවත්වාගෙන ගියහ. ඒවා අන්තර්ජාලයේ විශ්වාසය පදනම් වූ ආකෘතියට විරුද්ධව, ගෝලීය සංවාදය මත පාලනයක් පවත්වා ගැනීමට උත්සාහ කළේය. එමෙන්ම, 1960 දශකයේ සෝවියට් සංගමයේ OGAS ව්යාපෘතියේ “රෙසොනන්ස්” නමැති සංකේතයක් නව තාක්ෂණික පදනමකින් නැවත උපයෝගී කරගත්තා.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ තොරතුරු තාක්ෂණ ශිෂ්යයන්ට මේ ඉතිහාසය වැදගත්, මන්ද එය නව පරමාර්ථයක් ලෙස Cyber Security පිළිබඳ පදනම් තේරුම් ලබා දෙයි. TCP/IP හි අඩුපාඩු හඳුනා ගැනීම, ඉදිරි පරීක්ෂකයින්ට protocol hardening ක්රමවේදයන් සකස් කිරීමට, ස්ථාපිත ආරක්ෂක රණකාවලියක් ගොඩනැගීමට අවස්ථාව සලසයි.
දෙවන අතට, ලංකාවේ සොෆ්ට්වෙයා සංවර්ධකයින්ට “end‑to‑end” සංකල්පය අතුරුදන් නොවී, ඒකක‑මට්ටමේ සත්යතා පරීක්ෂාව (source authentication) ඇතුළත් API සහ සේවා නිර්මාණය කළ හැකිය. මෙයින් පසුගිය දශකයේ ආරක්ෂාකාරී තොරතුරු හුවමාරු පද්ධති, මූලික ව්යාපාරික ක්රියාකාරකම්, මැදිරි මට්ටමේ fintech යෙදුම් වැනි ක්ෂේත්රවල ගැටළුවක් නොව, නව ආදායම් මාර්ගයක් ලෙස පෙනේ.
අවසන් වශයෙන්, ශ්රී ලංකාවේ ව්යාපාරිකයන්ට, නවීන නිරීක්ෂණ තාක්ෂණය “data‑driven decision” සඳහා භාවිතා කිරීමේ අවස්ථාව ලැබේ. නමුත් එය “privacy” හා “surveillance” අතර සන්ධිස්ථානයේ පවත්නා බැලීම් මත, නීතිමය හා නෛතික පදනමක් සකස් කරගැනීම අත්යවශ්ය වේ.
ඉදිරියට, TCP/IP හි අඩුපාඩු නිරාකරණය, OGOGAS වැනි මධ්යස්ථ පද්ධති සැලසුම් නැවත සලකා බැලීම, ශ්රී ලංකා තාක්ෂණ කලාපයට අනාගතයේ සුරක්ෂිත, විශ්වාසදායක අන්තර්ජාලයක් ගොඩනැගීමට මූලික පදයක් වනු ඇත.