2024 ජූනි මාසයේ මොසිලාව AI කණ්ඩායම ACM FAccT 2026 සමුළුවේ මොන්ට්රියල් නගරයට ගොස්, AI guardrails පිළිබඳ නව පරීක්ෂණ ඉදිරිපත් කළා. මෙම සමුළුව AI ආරක්ෂාව, සාධාරණත්වය, වගකීම සහ පාරදර්ශීත්වය ගැන ලොව පුරා විද්යාඥ, නීතිඥ, නීති නිර්මාතෘවරුන් එකතුවන ප්රධාන වේදිකාවක්.
Mozilla AI කණ්ඩායමේ ඉදිරිපත් කිරීමේ මූලික අදහස, guardrails (සීමා) නීතිමය පාලකයන් ලෙස මොඩලයන්ට වඩාත්ම නිරීක්ෂණය කළ යුතු බවයි. මොඩලයක් විශාල දත්ත සමඟ පුහුණු වුවත්, එය නිර්මාණය කරන ප්රතිචාරය අනාගත භාවිතයට අදාළ, භාෂා‑අනුකූල, හා ආරක්ෂිතදැයි පරීක්ෂා කිරීම අත්යවශ්යය.
කණ්ඩායම 120 ක්රමවේදය සහිත පරිසර-අධාරිත සිදුවීම් (refugee & asylum) ඉංග්රීසි, පර්සියානු, අරාබි, කුර්දි‑සොරානි, පෂ්ටෝ යන භාෂා පදනම් කරගෙන, ස්වදේශීය පරිවර්තකයන්ගේ ඇගයුම් මත පදනම් වූ MHRE (Multilingual Human‑Reviewed Evaluation) දත්ත සකසා, Mozilla Data Collective තුළ විවෘතව ප්රකාශ කළා.
ඒ දත්ත මත පදනම්ව, ඉංග්රීසි සහ පර්සියානු භාෂා සඳහා "ආරක්ෂිත යොමුකිරීම්", "අවවාද පණිවිඩ" සහ "ස්ටෙරියෝටයිප් වැළැක්වීම" යන guardrail ප්රතිපත්ති නිර්මාණය කර ඇත. නමුත් පරීක්ෂණය කිරීමේදී, පමණක් පෙළ‑අපේක්ෂිත guardrails යථාර්ථය පරීක්ෂා කිරීමට නොහැකි බව හෙළිවී ඇත – නීතිමය, භූගෝලීය හෝ සංවිධානාත්මක තොරතුරු පරීක්ෂා කිරීම අවශ්ය වේ.
මෙම ගැටලුව විසඳීමට, කණ්ඩායම “agentic guardrails” යන නව මාදිලිය ඉදිරිපත් කළා. එය LLM (Large Language Model) සමඟ සන්ධිස්ථ වෙබ් සෙවුම්, තොරතුරු ලබා ගැනීම, හා තත්ය පරීක්ෂණ මෙවලම් එක් කර, පිළිතුරේ සත්යතාවය සහ ක්රියාකාරිත්වය තක්සේරු කරයි.
මොන්ට්රියල්හි පැවැති hands‑on සැසිදී, 35 කට අධික පිරිසක් තමන්ගේම සිදුවීම් තෝරා, static guardrails හා agentic guardrails අතර ප්රතිඵල සැසදීමේ හැකියාව පරීක්ෂා කළා. ප්රතිඵල අනුව, 90% කට වැඩි විට, දෙකේම තීරණය එකසේ තිබුණද, agentic ක්රමය වඩාත් නිරවද්ය තොරතුරු ලබා දීමට සමත් වුණා.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ AI පර්යේෂකයන්, විද්යාල සිසුන්, සහ තාක්ෂණ ව්යාපාරිකයන්ට මෙම පර්යේෂණයෙන් ලැබෙන වාසි මෙසේය:
- බහුභාෂා ඇගයුම් – සිංහල, තමිල් සහ ඉංග්රීසි ඇතුළත් බහුභාෂා පරීක්ෂණ ආකෘති නිර්මාණය කළ හැකිය.
- ආරක්ෂිත AI සේවා – agentic guardrails භාවිතයෙන් පාරිභෝගිකයන්ට අනුකූල, විශ්වාසනීය AI යෙදුම් සපයන්න පුළුවන්.
- ඉගෙනුම් හා පර්යේෂණ අවකාශය – විවෘත දත්ත සමුදා (MHRE) මගින් ස්ථානාත්මක පර්යේෂණ පදනමක් සැපයෙන අතර, ශ්රී ලංකාවේ විශ්වවිද්යාල වලට නව පර්යේෂණ විෂය නිර්මාණය විය හැකිය.
- ව්යාපාරික නවෝත්පාදනය – AI‑driven සේවා නිර්මාණය කරන සමාගම්ට නීතිමය හා සමාජීය අවදානම් අඩු කර, නව නිෂ්පාදන ඉක්මනින් වෙළඳපොළට ගෙන යාමට හැකි වේ.
අවසන් වශයෙන්, Mozilla AI කණ්ඩායමේ පර්යේෂණය AI guardrails අගය කිරීමේ නව පදනමක් ගොඩනැගීමට සහ AI තාක්ෂණය වඩාත් සුරක්ෂිත, භාෂා‑අනුකූල, හා ප්රායෝගික කර ගැනීමට මඟ පෙන්වයි. ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික පරිසරයට මේ අත්දැකීම ඉතාමත් ප්රයෝජනවත් වනු ඇත.
