USENIX OSDI 2026 සම්මන්ත්රණයේදී, ටෙක් සමාජයට නව ගමනක් – මොහාබි (Mohabi) නමැති පද්ධතිය – ප්රදර්ශනය කරන ලදි. මේ පර්යේෂණය ෆයර්ෆොක්ස් බ්රවුසරයේ JavaScript එන්ජින් (SpiderMonkey) වෙන් කර, සෑන්ඩ්බොක්ස් කිරීමෙන් ආරක්ෂාව සහ කාර්ය සාධනය වැඩි කිරීමට උදව් කරනවා.
කොහොමද මේ සිදුවුණේ? අබිශ්ෙක් ශ්රමා, අනන්ඩ් බලාජි, සහ අනෙක් පර්යේෂකයන් එක්ව, එන්ජින් එකේ විවිධ කොටස් (parser, JIT compiler, garbage collector) වෙන් කර, ඒවා වෙනම සෑන්ඩ්බොක්ස් තුළ ක්රියාත්මක කළා. ඒත් එක්ක, අඩු-දැනුමක් ඇති වෙබ් අඩවි හෝ දුර්වල කේතයක් පවා පද්ධතියේ මුළු ආරක්ෂාවට බාධාවක් නොවන පරිදි ඉදිරිපත් කළා.
මෙම විධිමත් වෙන් කිරීම modularization ලෙස හැඳින්වෙයි. එමඟින් සංවර්ධකයින්ට අවශ්ය කොටසක් පමණක් තෝරා ගන්න, වෙනත් කොටස් වලට අය නොවන ආකාරයෙන් ප්රතිචාර දක්වන්න හැකියාව ලැබේ. එමෙන්ම, සෑන්ඩ්බොක්ස් කිරීමෙන් කේතය අන්තර්ගත පරිසරයක පාලනය කර, මැලිකාර මාලු (malicious code) පද්ධතියේ අනෙකුත් කොටස්වලට ප්රවේශ වීමේ අවස්ථාව අඩු කරයි.
දැනට, JavaScript එන්ජින් වෙන් කිරීම සහ සෑන්ඩ්බොක්ස් කිරීම තාක්ෂණිකව අභියෝගාත්මකයි. මොහාබි මේ අභියෝගය ජය ගැනීමට නව ආකෘතියක්, අඩු-පාලනය, අධික-දක්ෂතා, සහ ආරක්ෂිත-වෙළඳපොළක් සපයයි. එමඟින් බ්රවුසර නිර්මාණය, වෙබ් අඩවි ආරක්ෂාව, සහ ක්ලවුඩ්-අඩි සේවා වැනි ක්ෂේත්රවලට විශාල ප්රයෝජන ලැබේ.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ ඉගෙනුම් ආයතනවලට මෙම පර්යේෂණය විශාල පඩියක්. විශ්වවිද්යාල සිසුන්ට modular JavaScript engine ගැන අත්හදා බැලීම, ආරක්ෂක පරීක්ෂණ කුසලතා වර්ධනය කිරීමේ අවස්ථාව ලැබේ. දේශීය සංවර්ධක සමාජයත්, මොහාබි මත පදනම්ව නිර්මාණය කරන ලද පළාත්-වෙළඳපොළ විසඳුම් (sandboxed web apps) හරහා දේශීය ව්යාපාර සඳහා තැටි-නැති (zero‑trust) ආකෘති සැලසුම් කරගත හැක.
- ඉගෙනුම් කාලය කෙටි කර, නව තාක්ෂණය කාර්ය මණ්ඩලයට ඉක්මනින් හඳුන්වා දිය හැක.
- දේශීය ආරක්ෂක සමාගම්ට මොහාබි ආදාරයෙන් නව සයිබර්‑සුරක්ෂිත සේවා නිර්මාණය කිරීමට පදනමක් ලැබේ.
- ව්යාපාරික වෙබ් ඇප්ලිකේෂන්වලට අඩු-බලපෑම්, ඉහළ‑දක්ෂතා සහිත පරිසරයක් සැපයීමෙන් පාරිභෝගික විශ්වාසය වැඩි වේ.
එසේම, මොහාබිගේ විවෘත‑සංස්කරණ (open‑source) ප්රකාරය ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික නිර්මාණකරුවන්ට ලොව පුරා කාර්ය සාධනයේ නව සීමා ගොඩනැගීමට උදව් කරනවා.
මොහාබි පර්යේෂණය, JavaScript එන්ජින් ආරක්ෂාව හා කාර්ය සාධනයේ නව මාර්ගයක් සොයා ගැනීමට මඟ පෙන්වයි. මෙය වෙබ් තාක්ෂණයේ අනාගතය ගොඩනැගීමට අත්යවශ්ය පියවරක් ලෙස සැලකිය යුතුය.
