ලෝකයේ විද්යාඥයන් තවත් මහා පියවරක් ගෙන ඇත. ලා ජොලා ආරෝග්යා විද්යා ආයතනය (LJI) සහ Scripps Research, IAVI සමඟ එක්ව සංවර්ධනය කළ නව HIV එන්නත්, පූර්ව පරීක්ෂණවල අති විශාල ප්රතිචාරයක් ලබා දී ඇත.
මෙම එන්නත්, ශරීරයේ B කෝශිකා (B cells) පරිවර්තනය කරමින් ‘broadly neutralizing antibodies’ (BNAbs) ලෙස හැඳින්වෙන විශාල සංඛ්යාවක ප්රතිශක්තික අණු නිෂ්පාදනයට මඟ පෙන්වයි. පූර්ව පරීක්ෂණවල, ප්රායිමට් සත්ත්වයන්ගේ රුධිරයේ පසුපස දැකිය හැකි ඉතා ශක්තිමත් ප්රතිශක්තික අණු මට්ටම, මේ වන විට ලෝකයේ හමුවූ හොඳම මට්ටම බව සනාථ විය. මේ සමග, මනුෂ්ය පරීක්ෂණ ආරම්භ කර ඇති බවත් නිවේදනය කර ඇත.
HIV වයිරසය තදින්ම ආරක්ෂාකාරී වන අතර, එය සීනි අණු (glycans) වලින් වැසී, වහාම මාරු වීමෙන් B කෝශිකා හට නිවැරදි ප්රතිශක්තික අණු නිර්මාණය කිරීම අසීරු කරයි. එමනිසා, විශාල සංඛ්යාවක BNAbs නිපදවීමට හැකි එන්නත් සංවර්ධනය කිරීම, විද්යාත්මක අභියෝගයක් විය. මෙම නව පරීක්ෂණය, B කෝශිකා ‘bootcamp’ ලෙස හැඳින්වෙන පරිපූර්ණ පුහුණුවක් ලබා දී, වයිරසය වෙනස් වීමේ සියළුම පරිසරයන්ටත් අනුකූලව ක්රියා කරන ප්රතිශක්තික අණු නිෂ්පාදනයේ සාර්ථකත්වය පෙන්වයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
- විද්යා අධ්යයනය: ශ්රී ලංකාවේ පීඨය හා පර්යේෂණ ආයතන, මෙම නව BNAb තාක්ෂණය අධ්යයනය කරමින්, දේශීය HIV පරීක්ෂණ වැඩසටහන් දියුණු කිරීමට අවස්ථාව ලැබේ.
- බයිෝටෙක් සමාගම්: එන්නත් නිර්මාණ ක්රමය, දේශීය බයිෝටෙක් සමාගම් සඳහා නව පදනමක් සපයයි; පළමු පියවරේ සිටම ගෝලීය මට්ටමේ ප්රතිකාර නිෂ්පාදනයේ අත්දැකීම් ලබා ගත හැක.
- සමාජ ආරෝග්යය: HIV/AIDS පාලනයේ නව අවස්ථාවක් ලෙස, රෝග පාලනයේ පදනම වෙනස් කර, රෝගීන්ගේ ජීවිත ගුණාත්මකභාවය වැඩිදියුණු කරයි.
- ඉංජිනේරු හා තොරතුරු තාක්ෂණය: එන්නත් සංවර්ධනයේ දත්ත විශ්ලේෂණ, AI සහ මූලික ජීව විද්යා තාක්ෂණයන් සමඟ එක්ව, ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික දක්ෂතා වර්ධනයට දායක වේ.
මෙම නව එන්නත්, HIV/AIDS සටනේ ඉතා වැදගත් මොළකඩක් බවට පත්ව ඇත. මනුෂ්ය පරීක්ෂණ ආරම්භ වීමත් සමඟ, ලෝකයේ රෝග පාලනයේ නව පියවරක් ගෙන ඒමට අපි සැලකිය යුතු වේ. ඉදිරියේදී, ශ්රී ලංකාවද මෙම අභියෝගයට සමඟින් යාමෙන්, ජාත්යන්තර විද්යාත්මක ප්රගතියේ කොටසක් වීමට අවස්ථාව ලැබේ.
