අපි අද දින cloud‑වල තබා ඇති රහස් දත්ත, ඉදිරියේදී භාවිතා වන ගණිත ආකෘති වලට වඩා දිගු කාලයක් පවතින බව සැලකිල්ලට ගත යුතුයි. ගොඩනැගිලි ව්යාපෘති, නීතිමය පාලන පද්ධති වැනි දිගුකාලීන ලේඛන රැකගත යුතු ව්යාපාරික පද්ධතිවල දත්ත සුරක්ෂිත කිරීම සඳහා වසර 20‑30 ක රක්ෂණ කාලයක් නියම කරයි. මේ තොරතුරු ගමන් කරන cloud pipelines, asymmetric encryption (පොදු යතුර‑පෞද්ගලික යතුර) මත බොහෝ විට රඳා පවතින අතර, එම යතුරු තාක්ෂණිකව බොහෝ දුරට අසමත් කරයි.
කොන්ක්වන්ට් පරිගණක වලින් මෙම ආරක්ෂාව තදින්ම තල්ලු කරයි. ඒවා උපපරමාණුක යාන්ත්රණයන් භාවිතා කර, සාම්ප්රදායික silicon පරිගණක වල නොහැකි ගණනයන් ඉතා වේගයෙන් කරයි. මේ තාක්ෂණය තවමත් පර්යේෂණ 단계 තුළ ඇති නමුත්, Harvest‑Now‑Decrypt‑Later යන ක්රමය හරහා තර්ජනකරුන් දැන්ම ගුප්ත ගමන් තොරතුරු ග්රහණය කර, අනාගත quantum‑hardware එම ගණිත සූත්රවලින් විග්රහ කිරීමට සූදානම් වේ.
ඒ නිසා, post‑quantum cryptography (quantum‑resistant algorithms) වෙත මාරු වීම, සරල library එකක් පළාත් වෙනස් කිරීමක් නොව, සම්පූර්ණ distributed system එකක අළුත්ම සැලැස්මක් ගත යුතුය. නව අල්ගොරිතම් භාවිතා කිරීමේදී යතුරු ප්රමාණය, payload header, message size වැනි දේවල් දැඩි ලෙස වැඩිවේ. එමනිසා message queue, database index, background worker memory, service‑to‑service contract වැනි සියලුම කොටස්ට බලපෑමක් වේ.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික සමාගම්, විශ්වවිද්යාල පර්යේෂකයන්, startup‑වලට මේ තොරතුරු ඉතා වැදගත්ය. පළමු වශයෙන්, දේශීය cloud සේවා සපයන්නන් quantum‑safe encryption එකක් සපයන්නේ නම්, ගෝලීය ආයතනවලට ශ්රී ලංකාව ආරක්ෂක සේවා මධ්යස්ථානයක් ලෙස පෙන්විය හැක. දෙවැනියට, විද්යාත්මක පර්යේෂණ හා AI මොඩල වල දත්ත සුරක්ෂිත කිරීමේදී, පසුගිය දශකවල සුරැකුම් කාලයත් සමඟ අලූත් ආරක්ෂාවක් ලබා දේ. තෙවැනියට, software developers පාවිච්චි කරන API, micro‑service architecture වල encryption abstraction එකක් නිර්මාණය කළහොත්, අනාගතයේ නවතම quantum standard එකකට මාරු වීම අඩු පිරිවැයක් සහිතව සිදු වේ.
එමෙන්ම, රජයේ e‑governance පද්ධති, සෞඛ්ය වාර්තා, බැංකු සේවා වැනි ක්ෂේත්රවල දී data‑retention period අති දිගු වන නිසා, quantum‑resistant cryptography එකක් අත්යවශ්ය වේ.
අවසන් වශයෙන්, සමාගම් තම data pipelines, service contracts, event streaming boundaries යන සියලුම අංශය quantum‑safe බවට පරික්ෂා කර, ආරක්ෂක නීති රීති වලට අනුකූලව සැලසුම් කිරීමේ වැදගත්කම තේරුම් ගත යුතුය.
