ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ විදුලි වාහන නිර්මාණය කරන Rivian, පසුගිය බ්රහස්පතින්දා අන්තර්ජාතික වෙළඳ නඩුවේ රජයට එරෙහිව නඩුවක් ඉදිරිපත් කරමින්, ට්රම්ප් සමයේ ගෙවූ "Liberation Day" ටැරීෆ් මුළු මුදලත් ආපසු ලබා ගැනීමට ඉල්ලීම් කරයි.
මෙම ටැරීෆ්, 2020 දී ජනාධිපති ට්රම්ප් විසින් International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) යටතේ හඳුන්වා දුන් අතර, පසුකාලීනව ශ්රේෂ්ඨ අධිකරණය එය අසංවෙදනීය ලෙස නිරාකරණය කළේය. Rivian, එම නීතිමය තීරණය පසුතැවෙන තවත් පියවරක් ලෙස, ගෙවූ මුදලේ පූර්ණ ආපසු ගෙවීම් සහ වාරිකයද ඇතුළත් කරගැනීමට ඉල්ලා සිටී.
Rivian හි මුදල් කළමනාකරු Claire McDonough, අප්රේල් මාසේදී “දස ගණනක් මිලියන ඩොලර්” පමණ ආපසු ගෙවීම් ලැබීමට හැකියාවක් ඇති බව පවසමින්, මෙම නඩුව ආර්ථික වශයෙන් වැදගත් බව තේරුම් ගැන්වීය. මේ අතර, Rivian නවතම R2 SUV එක නව ව්යාපාරික මට්ටමකට ගෙන ඒමට, වසර අවසානයේ 20,000-25,000 ඒකකයක් නිකුත් කිරීමට සැලසුම් කරයි.
කොම්පැනිය මේ අවස්ථාවේ ස්වයංක්රීය වාහන (autonomous vehicles) සංවර්ධනයට විශාල මුදල් වැය කරමින් සිටී. එමනිසා 2028 දක්වා ලාභය ලැබීම අඩු වෙයි. නව මුදල් උත්සාහයක් ලෙස, Rivian පසුගිය මාසයේ $1.3 බිලියනයක් පමණ කොටස් විකුණා, නගින මුදල් රැස් කරගත්තේය.
නඩුවේදී ඇමෙරිකා රජය, ඇමරිකා කාර්ය මණ්ඩලය (CBP) සහ එහි කොමීෂනර් Rodney Scott යන අය නාමිකයන් ලෙස සඳහන් කර ඇත. CBP, මෙතෙක් $121 බිලියනයේ ආපසු ගෙවීම් ඉල්ලීම් ලැබී ඇති බව පවසයි, නමුත් Cato Institute එකේ වාර්තාවක් අනුව, $71 බිලියනයක් පමණ මුදල් දැනටමත් ගෙවා ඇත.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
Rivian වැනි EV සමාගම් විසින් ගෙවන ටැරීෆ් ආපසු ගෙවීමේ නඩු, ශ්රී ලංකාවේ ඉලෙක්ට්රොනික වාහන (EV) ආයාතකරුවන්ට පාරිභෝගික පදනමක් සැලසීමට උදව් කරයි. රජයේ ආනයන බදු ප්රතිපත්ති වෙනස් වීම, ශ්රී ලංකාවේ EV බ්රාන්ඩ් වෙළඳපලේ පාරිභෝගික මිල අඩු කර, තාක්ෂණික ව්යාපාරයන්ට නව අවස්ථා සලසයි.
- විදුලි වාහන ආයාතකරුවන් – බදු අඩු කිරීමෙන් ආනයන වියදම අඩු වෙයි, ඒ මගින් මිල අඩු කරගත හැකිය.
- විකසකයින් හා ඉංජිනේරු – EV තාක්ෂණය, බැටරි සහ ස්වයංක්රීය පද්ධති පිළිබඳ දැනුම වැඩි කරගැනීමට අවස්ථා ලැබේ.
- ව්යාපාරිකයන් – EV සම්බන්ධ සේවා (චාර්ජින්, නඩත්තු) වැනි නව වෙළඳපල උදව්වක් ලැබේ.
එසේම, Rivian වැනි සමාගම්ගේ නඩු ප්රතිඵල, ජාත්යන්තර වෙළඳ නීති පිළිබඳ ශ්රී ලංකාවේ නීතිඥයින්ට අධ්යයනයේ නව ආකාරයක් ලබා දෙයි.
Rivian, අධිකරණයෙන් ටැරීෆ් අනිත්ය නීතියකට එරෙහිව අවලංගු කිරීම, පොළී සහ නඩු ගාස්තු ඇතුළත් මුළු ආපසු ගෙවීමක්, සහ අධිකරණ ගාස්තු ආදිය ඉල්ලා සිටී. නඩුවේ අවසානය, විදුලි වාහන ක්ෂේත්රයේ ජාත්යන්තර ආයෝජන තත්ත්වයට බලපායි.
