කාර්මික යන්ත්රවලින් නිතරම නිකුත් වන තාපය, දැන් නව තාක්ෂණයක් හරහා සංවේදකවල ශක්තිය සපයයි. තර්මොඑලෙක්ට්රික් ජනක (TEG) භාවිතයෙන් බැටරියක් නොමැතිව LoRa සන්නිවේදනය කළ හැකි IoT සංවේදකයක් 2026 වසරේ සිදු කරන ලද පර්යේෂණයකින් සත්ය වශයෙන් පෙන්වා දී ඇත.
ගවේෂකයන් 0.25 kW බොෂ් රෙක්ස්රෝත් ගියර්මෝටරයක තාප අංශක 4.8‑5.2 °C පරාසයක් පවත්වා, Marlow RC12-8-01LS TEG එකක් සවි කරමින් මයික්රොකන්ට්රෝලර් සහ LoRa ට්රාන්ස්සිවර් එකට ශක්තිය ලබාදුන්නා. 9,612 තත්පර තුළ 6.17 J ශක්තිය ගොඩවා 6.05 J පරිභෝජනය කරමින් 41 වාරයක් රේඩියෝ සම්ප්රේෂණය කළ අතර, බැටරියක් භාවිත නොකළ නිසා පරිසර හිතකාමීත්වය වැඩි විය.
මෙම ව්යාපෘතියේ වැදගත්කම තාප විෂමතාවය (ΔT) මත පදනම්ව ශක්තිය පවත්වන ආකාරයයි. TEG එකේ විදුලි ආදානය තාප අංශක ගැන්වීමේ ප්රමාණයට සෘජු සම්බන්ධතාවයක් ඇති අතර, යන්ත්ර ආවරණයේ උෂ්ණත්වය නොව, උණුසුම් හා ශීත පැත්ත අතර ඇති තාප ගැන්වීමම ප්රධාන වේ. එමනිසා තාපය හොඳින් නියම කර, සම්බන්ධතා පෘෂ්ඨය සපයන තාප්ප, තාප පටි, වායු ප්රවාහය වැනි කරුණු සැලකිල්ලට ගත යුතුය.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ කර්මාන්තශාලා, ගබඩා, පාරිසරික මonitor කිරීමේ අවශ්යතා ඉහළ යන සමයේ, තර්මොඑලෙක්ට්රික් ශක්ති පරිහරණය පහසු, පිරිසිදු හා අඩු පිරිවැය විසඳුමක් ලෙස පෙනෙයි. බැටරි මාරු කිරීමේ වියදම, නඩත්තු කාලය හා කාර්ය මණ්ඩල පිරිවැම අඩු කරමින්, දුරස්ථ යන්ත්රවල දත්ත රියල්-ටයිම් එකතු කිරීමේ හැකියාව වැඩි වේ. තාක්ෂණික ශිෂ්යයන්ට මෙම තාක්ෂණය පිළිබඳ අධ්යයනය, පර්යේෂණ හා නිර්මාණ වැඩසටහන් තුළ නව ප්රයෝජන ලබා දේ. දේශීය ස්මාර්ට්-ෆැක්ට්රී සමාගම් සඳහා එය නව නිෂ්පාදන හෝ සේවා වශයෙන් වෙළඳපොළට ගෙන එන්න පුළුවන්.
ඇතිවූ විද්යුත් ශක්තිය කුඩා මයික්රොඅම්පියර් පමණින් පවා පරිභෝජන බජට් එක බිඳ දමයි. එමනිසා සැලසුම්කරුවන් පරිවර්තන අහිංසකතා, රෙගුලේටර් කාර්යභාරය, ගබඩා ලීක්, මයික්රොකන්ට්රෝලර් නිදා සිටීමේ විදුලිය වැනි සියළුම අංශ සැලකිල්ලට ගෙන, නියමිත පරිභෝජන සැලැස්වීම කළ යුතුය.
ඉදිරි කාලයේ, තර්මොඑලෙක්ට්රික් ශක්ති පරිහරණය IoT ක්ෂේත්රයේ “බැටරි‑රහිත” යෙදුම් සඳහා ප්රධාන තාක්ෂණයක් බවට පත්වේ. නමුත් මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම නඩත්තු‑රහිත නොවන අතර, ධාරිතාවය සහ පවතින තාප අංශක පරමාණුක පරිසරය අනුව පරිමාණවත් සැලසුම් කිරීම අවශ්ය වේ.
කෙටි සාරාංශයක් ලෙස, තර්මොඑලෙක්ට්රික් ශක්ති පරිහරණය කාර්මික IoT සංවේදකවල නව සීමා තැනීමට මඟ පෙන්වයි. ශ්රී ලංකාවේ ඉදිරි තාක්ෂණික ප්රවණතාවයන්ට මෙය වඩාත් වැදගත් වශයෙන් පෙනේ.
