ඊයේ අමෙරිකානු ගුවන් පාලක කාර්යාලය (OSTP) ‘Science: A New Golden Age’ නම් වාර්තාවක් ප්රසිද්ධි කරා. එම වාර්තාවේ, වත්මන් ත්රම්ප් පාලකත්වය විද්යාත්මක පර්යේෂණ සඳහා නව අවස්ථා සලසා ගත හැකි බව, පසුගිය යුගයේ ‘Science, the Endless Frontier’ වාර්තාවට සමීපව නව ප්රතිපත්ති අවශ්ය බව පෙන්වා දෙයි.
වාර්තාවේ ප්රධාන අභියෝගයක් ලෙස, පර්යේෂකයන් ග්රෑන්ට් ලියන කාලය හා පරිපාලන කාර්යයන්ට වැයවන වේලාව වැඩි වීමක් සඳහන් කරයි. ඒ සඳහා නියමිත නීති රීති සරළ කිරීම, අයදුම්පත්ර ක්රියාවලිය වේගවත් කිරීම වැනි යෝජනා පිරිනමයි. එසේම, AI තාක්ෂණයේ වේගවත් වර්ධනය නිසා රජයේ විද්යා ප්රවර්ධනයේ නව ආකාරයක් අවශ්ය බවද පෙන්වයි.
කෙසේ වෙතත්, වාර්තාවේ තේරුම පුරා, ත්රම්ප් පාලකත්වය විසින් විද්යා අරමුදල් කඩ කිරීම, ග්රෑන්ට් අහෝසි කිරීම, හා අන්තර්ජාතික සහයෝගීතාව අවම කිරීම වැනි ක්රියාමාර්ග අතුරුදන්වී ඇත. ඒ නිසා, වාර්තාවේ පළපුරුදු අංශය සහ රජයේ වත්මන් ක්රියාකාරකම් අතර ගැටුමක් පෙනේ.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
අමෙරිකානු විද්යා ප්රතිපත්තිය වෙනස් වීම, ශ්රී ලංකාවේ පර්යේෂක, තාක්ෂණ ආරම්භකයන් හා ව්යාපාරිකයන්ට පළපුරුදු බලපෑම් ඇති කරයි. පළමු වශයෙන්, AI සහ බ්රහස්පතික තාක්ෂණය පිළිබඳ නව නීති රීති යුරෝපීය සහ ඇමරිකානු ආරම්භකයන්ට හොඳ උදාහරණයක් වන අතර, එය ශ්රී ලංකාවේ විශ්වවිද්යාල පර්යේෂණ හා තාක්ෂණ ආරම්භකයන්ට නව ග්රෑන්ට් ලැබීමේ අවස්ථා සපයයි.
දෙවැනි වශයෙන්, අන්තර්ජාතික දත්ත හුවමාරු, විශේෂයෙන් ජිනොමික තොරතුරු, විවෘත කරගැනීමේ ප්රවණතාවය, ශ්රී ලංකාවේ ජීව විද්යා පර්යේෂකයන්ට ගෝලීය ප්රජාව සමඟ වැඩ කිරීමේ අවස්ථා විවෘත කරයි. එමඟින් නව නව නිෂ්පාදන, ඖෂධ හා තාක්ෂණික විසඳුම් සොයාගැනීමට හැකියාව ලැබේ.
අවසන් වශයෙන්, අමෙරිකානු රජයේ විද්යා අරමුදල් කඩ කිරීමේ අවදානම, ශ්රී ලංකාවේ පර්යේෂකයන්ට විදේශීය අරමුදල් සොයා ගැනීමට නව උත්සාහයන් ගත යුතු බවක් පෙන්වයි. එබැවින්, රටේ විද්යා පදනම් ව්යාපෘතිවල ස්ථායී අරමුදල් සැපයුම සඳහා දේශීය ආයෝජනයන් වැඩිදියුණු කිරීමේ අවශ්යතාවය තවත් තීව්ර කරයි.
ඉදිරියට, ත්රම්ප් පාලකත්වය විසින් ඉදිරිපත් කරන නව ‘රන් යුග’ ප්රතිපත්තිවල සාර්ථකත්වය, අමෙරිකානු විද්යා ප්රගතියට පමණක් සීමා නොව, ලෝකයේ, ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික නවෝත්පාදන හා පර්යේෂණ පරිසරය සඳහාද බලපානු ඇත.
