ඔබ බ්රවුසරයෙන් https://github.com ට යන විට, ඒ ඉල්ලීමේ පිටුබලය තුළ OSI මොඩලයේ ලේයර් 7කින් ලේයර් 1 දක්වා ගමන් කරන සිදුවීම් රහසක් පවතිනවා. මේ ලිපියෙන් ඒ ගමන් මඟ පෙන්වා, පද්ධතියේ සෑම පියවරකම කුමක් සිදුවෙන්නේද කියලා පැහැදිලි කරමු.
ලේයර් 7 – Application යනු මනුෂ්යයන් සහ මෘදුකාංග අතර සම්බන්ධතාවය. බ්රවුසරය GET / HTTP/1.1 වැනි ඉල්ලීමක් සකස් කරයි, නමුත් මෙතැන්දී IP, MAC වැනි තොරතුරු තවමත් නැත.
ලේයර් 6 – Presentation දත්ත ආකාරය තීරණය කරයි. මෙහි TLS/SSL මගින් ඉල්ලීම කේතනය කර, ගොපි ගොනුවක් වැනි ආකාරයට පරිවර්තනය වේ. කේතනය නොකළහොත් ඔබේ පරිශ්රමික පරිශීලක නාමය සහ මුරපදය සෑම කෙනෙකුටම පෙනෙනු ඇත.
ලේයර් 5 – Session සම්බන්ධතාවය නියාමනය කරයි. සම්බන්ධතාවය ආරම්භ කිරීම, ජීවත් වීම, අඩු වීම, අවසන් කිරීම වැනි කාර්යයන් මෙහි සිදු වේ. TCP/IP තුළ එය වෙනම ලේයර් එකක් නොවූවත්, බොහෝ ප්රොටෝකෝලයන්හි ඒ අදහස පවතී.
ලේයර් 4 – Transport දත්ත කුඩා කුඩා කොටස් (segments) බවට බෙදේ, සහ source‑port, destination‑port, sequence number වැනි තොරතුරු එක් කරයි. TCP හෝ UDP භාවිතයෙන් විශ්වාසභරිත හෝ වේගවත් සම්ප්රේෂණයක් ලබා ගනී.
ලේයර් 3 – Network IP ලිපිනයන් එක් කරයි. මෙයින් රවුටරයන්ට පැකේට් එක කුමන මාර්ගයෙන් ගමන් කළ යුතුද කියලා තීරණය කිරීමට හැකි වේ. මේක Google Maps වගේ එකක්.
ලේයර් 2 – Data Link MAC ලිපිනයන් එක් කරයි. ඔබේ Wi‑Fi රවුටරය පළමුව MAC ලිපිනය පරීක්ෂා කර, නිවැරදි උපාංගයට පැකේට් යැවෙයි. ස්විච්ස් මෙය භාවිතා කර පරිසරයේ පද්ධති අතර දත්ත හුවමාරු කරයි.
ලේයර් 1 – Physical අවසානව, සියලු තොරතුරු 0/1 බිට් අකාරයෙන් කේබල, ෆයිබර්, රේඩියෝ තරංග හෝ සුටකින් ගමන් කරයි. මෙහි HTTP, IP වැනි අදහස් නැත; එය සරල විදුලිය හෝ එළියක් පමණයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
මෙම OSI මොඩලය තේරුම් ගැනීම, ශ්රී ලංකාවේ නවකලාප සොෆ්ට්වෙයා ඉංජිනේරුවන්, විද්යාර්ථීන්, ව්යාපාරිකයින්ට අත්යවශ්යය. පාඨමාලා වලින් පසු, දත්ත ආරක්ෂාව, කාර්ය සාධනය, නෙට්වර්ක් සැලසුම් කිරීම වැනි ක්ෂේත්රවල නිරවද්ය තීරණ ගැනීමට මෙය මූලික වේ. නවීන API, cloud සේවා, IoT යෙදුම් නිර්මාණය කරන කෙනෙකුට, ලේයර් අනුව ගැලපෙන උපාංග හා සොෆ්ට්වෙයා තෝරා ගැනීමේ හැකියාව වැඩි වේ. එමෙන්ම, ශ්රී ලංකාවේ තොරතුරු ආරක්ෂණය (Cyber Security) පිළිබඳ වැඩි අවධානයක් ඇති කර, නෙට්වර්ක් ආකෘති සැලසුම් කරමින් රැකවරණය සකස් කිරීමේ පදනමක් සපයයි.
අවසන් වශයෙන්, OSI මොඩලය අන්තර්ජාලයෙහි සංකීර්ණ ගමනක් සරලව, රූපකාරක ලෙස විස්තර කරන ආකාරයකි. ඔබේ පරිගණකයෙහි හෝ මොබයිල් යෙදුමකෙහි පණිවුඩයක් ගමන් කරන විට, මේ ලේයර් 7කින් 1 දක්වා එකිනෙකට අලංකාර ලෙස ඇතුළත් වෙයි.
