ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සුපිරි තාක්ෂණ නීතිඥයෝ, චීනයේ AI සමාගම මූන්ෂොට් AI, ඇන්තරොපික් (Anthropic) සමාගමේ Fable මොඩලය අනිසි ලෙස පිටපත් කරගෙන තම Kimi K3 නව මොඩලය සාදයි කියා චෝදනා කර ඇත. මේ චෝදනාව පසුබැසී ඇති සංකීර්ණ තාක්ෂණයක් “distillation” නම් කරයි.
ඇමරිකා රජයේ විද්යා හා තාක්ෂණ ප්රතිපත්ති කාර්යාලයේ ප්රධානී මයිකල් ක්රැට්සියෝස්, මූන්ෂොට් AI, ඇන්තරොපික්ගේ Fable මොඩලය භාවිතා කරමින් ඇමෙරිකානු AI මොඩලවලට ප්රවේශය ලබා ගැනීමට “විශාල‑පරිමාණ distillation” පද්ධතියක් නිර්මාණය කර තිබෙන බව පවසයි. ඒ අතර, න්වීඩියා GPU සේවාදායකයන් තායිලන්ත හරහා ලබාගෙන, ඇමරිකාගේ නිකුත් පාලන නීතිවලට පාලනයෙන් මිදීමට උත්සාහ කරනු ලැබුවා යැයි එම ප්රකාශය සඳහන් කරයි.
Distillation කියන්නේ මොනවාද? මෙය නව මොඩලයක් පුහුණු කිරීමේ විශේෂ ක්රමයකි. පාරම්පරිකව දත්ත සමුදායෙන්ම ඉගෙන ගන්නේ වෙනුවට, පවතින “ගුරු” මොඩලයක් ලබා දෙන ප්රතිචාර (output) භාවිතා කර නව “ශිෂ්ය” මොඩලය පුහුණු කරයි. නීතිමය ලෙස කරන්නේ නම්, කුඩා, වේගවත්, අඩු-වියදම් මොඩලයක් නිර්මාණය කිරීමේ ප්රයෝජනවත් ක්රමයක්. නමුත්, වෙනත් සමාගමේ වාණිජ මොඩලයක් අනුමැතිය නොමැතිව ගුරු මොඩලයක් ලෙස භාවිතා කළහොත්, සේවා නියමයන් උල්ලංඝනය කිරීමේ අවදානමක් ඇත.
ඇමෙරිකා රජය මේ චෝදනාව තහවුරු කර නොමැති නමුත්, මෙය AI තාක්ෂණයේ නීතිමය සීමා, බුද්ධිමත් නවෝත්පාදන සහ ජාත්යන්තර ව්යාපාරික තරඟය අතර ඇති සංකීර්ණ සබඳතා පිළිබඳ ගැඹුරු අවධානයක් දක්වයි. Fable මොඩලය ජූලි 1 දින පළමු වරට ප්රසිද්ධ වූ අතර, Kimi K3 ජූලි 16 දින නිකුත් වූ බැවින්, කෙටි කාලය තුළ 2.8 ට්රිලියන් පරාමිතීන් ගණනක් “distill” කර ගැනීම අතිශය අභියෝගාත්මක යැයි විශේෂඥයින් පවසයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලාංකීය විද්යාඥයන්, සංවර්ධකයන් සහ ව්යාපාරිකයින්ට AI “distillation” තාක්ෂණය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම වැදගත් වේ. පළමු වශයෙන්, මේ ක්රමය භාවිතා කරමින් ලාංකීය ආයතනවලට විශාල AI මොඩලයක් මිලදී ගැනීමට නොහැකි වූ අවස්ථාවලදී, කුඩා පරිමාණයේ, පරිසර හිතකාමී හා අඩු-වියදම් මොඩලයක් නිර්මාණය කළ හැකිය. දෙවැනිය, නීතිමය සීමා හා “model provenance” (මොඩලයේ මූලය) පිළිබඳ අවධානය වැඩි වීම, ශ්රී ලංකාවේ AI නිෂ්පාදන නීතික පදනම ශක්තිමත් කරයි. තුන්වැනිය, විශ්වවිද්යාල සහ පාරිභෝගිකයන්ට “open‑weight” AI මොඩලවල (උදා: Kimi K3) ප්රවේශය ලැබීම, නවෝත්පාදන ක්ෂේත්රයට තරුණයින්ගේ උනන්දුව වැඩි කරයි.
- කොළඹ විශ්වවිද්යාලයන්ට AI පර්යේෂණ සඳහා අඩු-වියදම් මොඩලයක් ලබා ගත හැකිය.
- ස්ථානීය තාක්ෂණ සමාගම්ට විදේශීය AI සේවා වලට අධික ගාස්තුවක් නොවී, ස්වයංක්රීය සේවා නිර්මාණය කළ හැකිය.
- ආර්ථික අංශයන්ට AI රෙගුලාසි හා සමාගම් පාලනය පිළිබඳ අවදානම් අවම කර, ආයෝජන ආකර්ෂණය වැඩි කළ හැකිය.
අවසානයේ, මූන්ෂොට් AI කේතය සැබවින්ම අන්තරොපික් මොඩලයෙන් “distill” කර තිබේද යන්න තවමත් නිරූපණය වී නොමැත. නමුත්, AI නවෝත්පාදනයේ නීතිමය සීමා, තාක්ෂණික නීති, සහ ආරක්ෂක පාලන කාරණා ගැන ගැඹුරු සාකච්ඡාවක් මෙයින් උද්දීපනය වෙයි. ලංකාවේ AI ක්ෂේත්රය මේ සංකීර්ණ ගැටළුවෙන් ඉගෙන ගනිමින්, නීතිමය ආකාරයෙන් නිවැරදි, නවෝත්පාදනමය මොඩල සංවර්ධනය කර ගැනීමේ මාර්ගය සොයා ගත යුතුය.
