අමෙරිකානු මිනෙස්සෝටා රාජ්යයේ මොරිස් නගරයේ සුළං ටර්බයින් 100% පිරිසිදු ශක්තියෙන් පෝෂණය කරන නව හරිත ඇමෝනියා කර්මාන්ත ශාලාව අද පළමු වාරය ආරම්භ කළේය.
මෙම පර්යේෂණාත්මක සුවිශේෂී කර්මාන්ත ශාලාව UMN (University of Minnesota) වෙස්ට් සෙන්ට්රල් රීසර්ච් සෙන්ටර්, RTI International සහ Casale සමඟ එක්ව සකස් කර තිබේ. ඉලෙක්ට්රොලිසිස් පද්ධතිය සුළං බලයෙන් ලබා ගත් විදුලියෙන් ජලයෙන් හයිඩ්රජන් නිෂ්පාදනය කර, එය හේබර්-බොෂ් ප්රතික්රියාවට සපයයි. පළමු වාරයේ ඉලක්කය දිනකට එක් ටන පමණ පිරිසිදු ඇමෝනියා නිෂ්පාදනය කිරීමයි, එය ප්රදේශීය කෘෂිකර්මයට අවශ්ය පොහොර ලෙස සපයනු ඇත.
සැලැස්ම වෙනස් කිරීම – පාරිසරික විදුලිය සපයන සුළං බලය දිනපතා වෙනස් වීම නිසා, නව මොඩල සහ පාලන පද්ධතියක් භාවිතා කර ඇමෝනියා නිෂ්පාදන අනුපාතය සකස් කරයි. මෙයින් හයිඩ්රජන් හෝ විදුලිය සංග්රහ කිරීමට විශාල පිරිවැය අවශ්ය නොවී, කාර්යක්ෂම, ආර්ථික වශයෙන් වාසිදායක කර්මාන්ත ශාලාවක් බවට පත්වේ.
මෙම ව්යාපෘතියේ ප්රධාන අරමුණ උසස් පොහොර මිල සහ සපයන ලද සැපයුම් දුර්වලතා අඩු කිරීම, රට තුළ නව ආදායම් මාර්ග සලසීමයි. 2013 වසරේ පයිලට් කර්මාන්ත ශාලාවේ අත්දැකීම් මත පදනම්ව, ඉදිරියේදී ගොවීන්ගේ සංගමයන්ට අයත් විශාල ව්යාපාරික ජාලයක් ලෙස මේවා විහිදේ යැයි සැලැස්වෙයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ කෘෂි අංශය ඉහළ පොහොර මිල සහ ආනයන පිරිවැය නිසා බරපතළ ගැටලුවකට මුහුණ දෙයි. මිනෙස්සෝටා වැනි හරිත ඇමෝනියා කර්මාන්ත ශාලා සාර්ථක වීම, අපේ රටේ පර්යේෂක, ඉංජිනේරුවන් සහ ව්යාපාරිකයන්ට නව තාක්ෂණික මාර්ගයක් විවෘත කරයි.
- විශ්ව විශ්වවිද්යාල ශිෂ්යයින්ට නව පරිසර-හිතකාමී රසායනික ක්රියාවලීන් අධ්යයනයට අවස්ථා.
- සොෆ්ට්වෙයා ඉංජිනේරුවන්ට ධාරිතාවය අනුව අනුකූල කරන AI‑මෝඩල සහ පාලන සැලසුම් සංවර්ධනයේ ප්රායෝගික පදනම.
- දේශීය ගොවීන්ට ආනයන පොහොරවලට විකල්පයක් ලෙස පිරිසිදු, පාරිසරික හිතකාමී ඇමෝනියා ලබා දීමෙන් වියදම අඩු වේ.
අනාගතයේදී ශ්රී ලංකාවේ සුළං හෝ සූර්ය බලයෙන් පෝෂණය කරන හරිත ඇමෝනියා කර්මාන්ත ශාලා ස්ථාපනය කළහොත්, කෘෂිකර්මය පාරිසරික අතුරුදහන් නොකර, ආර්ථික වර්ධනයත් සමඟ ජාතික ඉන්ධන ආශ්රිතතාවය අඩු කරගත හැක.
මෙම පළමු වාරය සාර්ථකව පැවැත්වීම, ලෝක පරිසර-හිතකාමී කෘෂි තාක්ෂණයේ ශ්රී ලංකාවට නව අවස්ථා ගෙන දෙනු ඇත.
