Microsoft නවතම නඩුවකින් Windows පද්ධතියේ "GDID" (Global Device Identifier) නමැති අත්යවශ්ය පාරිභෝගික-අපරාධ තොරතුරු හඳුනාගෙන ඇත.
ඇමෙරිකානු FBI විසින් 2025 වසරේ සිදු වූ රැන්සම්වෙයා තැටි ආක්රමණයක් සම්බන්ධයෙන් 19 හැවිරිදි Peter Stokes නමැති හකර් කෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීමේදී, ඔහු VPN, proxy භාවිතා කරමින් පාලනය කරමින් සිටි බව පෙනී ගියේය. නමුත් ඔහුගේ Windows පරිගණකය GDID නමින් අඳුනාගත් අංකයක් Microsoft වෙත පාරිභෝගික-අපරාධ ලෙස එවමින් තිබුණි.
GDID යනු පද්ධතියේ පරිශීලක ගිණුම (Microsoft Account) සමඟ සම්බන්ධ වූ 64‑bit අංකයක් වන අතර, එය Windows activation, Microsoft Store සේවාවන් හා Delivery Optimization වැනි අංගවලට අත්යවශ්ය වේ. මෙය Registry හි HKCU\SOFTWARE\Microsoft\IdentityCRL\ExtendedProperties යටතේ ගබඩා වන අතර, Windows යාවත්කාලීන කිරීමෙන් පසුද, පරිසරය වෙනස් වූ පසුද පවත්වා ගනී.
අදාල අංකය අක්රිය කළ නොහැකි බව Microsoft පළමු වරට ප්රකාශ කර තිබේ. වෙනත් Telemetry සැකසුම් වැනි Advertising ID, Diagnostic Data වැනි විකල්පයන්ට විරුද්ධව, GDID සඳහා පරිශීලක-මූලික සැකසුමක්, Group Policy හෝ Registry යටතේ නවීන කිරීමක් නොමැත. ඒ නිසා පද්ධතිය login.live.com වෙත සම්බන්ධ වීම අවහිර කිරීමෙන් පමණක් එය නවතා ගැනීමට හැකියාව ඇත, නමුත් එය බොහෝ අයදුම්පත්ර සහ සේවා අක්රිය කරයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ විද්යාව, තාක්ෂණය හා ව්යාපාරික පරිසරයට මෙම තොරතුරේ ප්රභාව විශාලයි. දේශීය සංවර්ධකයන්ට Windows පද්ධති භාවිතා කරන විට, GDID නිසා පරිශීලක දත්ත සම්පූර්ණයෙන්ම පාලනය කළ නොහැකි බව අවධාරණය වේ. එමඟින් දත්ත රහස්යතා, VPN භාවිතය, හා අන්තර්ජාල ආරක්ෂාව පිළිබඳව නව පරීක්ෂණ සහ නීතිමය අවශ්යතා උදෙසා වැඩි අවධානයක් ලබා දිය හැක.
- දෙවන-පාර්ශ්වීය VPN සේවා භාවිතා කරන ආයතන සඳහා අධිකාරී පාලනයේ අඩුපාඩුවක් පෙනේ.
- සිංහල පරිශීලකයන්ට Windows Update පසු පවත්නා පාරිභෝගික-අපරාධ අංකයක් ගැන අවධානයක් ලබා දීමට අවශ්ය වේ.
- දේශීය තාක්ෂණ උපාධි පාඨමාලා, සයිබර් ආරක්ෂණ වැඩමුළු තුළ GDID වැනි නවතම පාරිභෝගික-අපරාධ තොරතුරු අධ්යයනයට අත්යවශ්ය කරුණු ලෙස ඇතුළත් කළ හැක.
අවසන් වශයෙන්, Windows පරිශීලකයන්ට GDID නිසා පද්ධතියේ පෞද්ගලිකත්වය සම්බන්ධයෙන් තවත් එක් ගැටළුවක් පැන නැඟී ඇත. Microsoft විසින් මේ ගැන තවත් පැහැදිලි කිරීමක් ලබා දීමට බලාපොරොත්තු වෙමු.
