AI මගින් සම්පූර්ණ GIS වැඩපිළිවෙළක් ලියවා දෙන තාක්ෂණය අළුත් වෙලාවකට ඉක්මනින් පත් කරයි. නමුත් කේතය ඕනෑම දෝෂයක් නැතිව ක්රියාත්මක වුවත්, භූගෝලීය වශයෙන් වැරදි ප්රතිඵල ලබා දීමට ඉඩ ඇත.
උදාහරණයක් ලෙස, buffer මෙහෙයුම ගැන සිතන්න. buffered = gdf.buffer(1000) යන කේතය නිරවද්ය ලෙස පෙනේ, එය ඕනෑම දෝෂයක් නොදැක්කා ක්රියා කරයි. නමුත් දත්ත කට්ටලය EPSG:4326 වැනි භූගෝලීය CRS එකක් භාවිතා කරන්නේ නම්, ඒකකය ධ්රුවක (degrees) වේ. ඒ නිසා 1000 යන අගය මීටර් 1000ක් නොව, ධ්රුවක 1000ක් පමණයි – ප්රතිඵල වශයෙන් වැරදි බෆරයක් ලැබේ.
මෙවැනි ගැටළුව වැළැක්වීමට, CRS පරීක්ෂා කිරීම, භූගෝලීය CRS නම් UTM වැනි ප්රොජෙක්ශන් එකකට පරිවර්තනය කිරීම වැනි පියවර අත්යවශ්ය වේ. ඒත් UTM එකක්ද පුරාතන වශයෙන් හෝ බහු කලාප, රට හෝ මහද්වීප පරාසයක් ඇතුළත් නම්, එයත් පූර්ණයෙන් සුදුසු නොවිය හැක.
භූගෝලීය යන්ත්ර ඉගෙනුම් (spatial machine learning) වලද සමාන ගැටළුවක් පවතී. සාමාන්යයෙන් train_test_split භාවිතා කරයි, නමුත් අසළ නිරීක්ෂණයන් දෙකම පුහුණු හා පරීක්ෂණ කට්ටලයට ඇතුළත් වීමෙන්, මොඩලය ඉතා උසස් නිරවද්යතාවක් පෙන්වයි. නමුත් නව ප්රදේශයකට යෙදුවේ නම්, ඒ නිරවද්යතාවය වැලපී යයි.
ඇතුළත් සිතියම් (maps) ද අනිවාර්යයෙන්ම විශ්ලේෂණයේ සත්යතාව පෙන්වන්නේ නැත. අසමත් ප්රොජෙක්ශන්, අසමත් වර්ණ පරිමාණ, අස්ථානගත රේස්ට්ර්රාස්, හෝ අඩු තොරතුරු අඩංගු දත්ත භාවිතා කරාම, සිතියම හොඳින් රඳා පෙනී සිටියත්, විශ්ලේෂණය වැරදි විය හැක.
AI කේතකරුගේ API දැනුම ප්රමාණවත් නොවේ; ඔහුට වැඩපිළිවෙළේ කොතෙක් නවත්වන්නැයි, කුමන පරීක්ෂණයන් කළ යුතුද යන නීතිමය නියමයන් අවශ්ය වේ. උදා: භූගෝලීය CRS එකකින් පරිමාව හෝ දුර ගණනය නොකළ යුතුය, ස්ථානීය ලීක්ජ් (spatial leakage) සදහා සැලකිල්ලක් ගත යුතුය, ජ්යෙෂ්ඨතා (geometry) සත්යාපනය කළ යුතුය.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
- සිසුන් – GIS හා AI එකතු කරමින් පර්යේෂණ ව්යාපෘති කරා, දෝෂ හඳුනා ගැනීමේ නිරවද්ය ක්රම ඉගෙන ගත හැක.
- ඩෙවලපර්ලා – API භාවිතය පමණක් නොව, සත්යාපන පියවර සහිත වැඩපිළිවෙළ සැලසුම් කරගත හැක, ඉදිරිපත් කරන නිෂ්පාදන වල ගුණාත්මකභාවය වැඩි වේ.
- ව්යාපාර – භූගෝලීය දත්ත මත තීරණ ගැනීමේදී, වැරදි ගණනය නිසා සිදුවන ආර්ථික හා නීතිමය ප්රතිඵල වැළැක්වීමට, නිවැරදි පරීක්ෂණ ක්රම අවශ්ය වේ.
ඉදිරියට, AI-නිර්මාණය කළ GIS කේතය භාවිතා කරන සෑම කෙනෙකුටම, කේතය ක්රියාත්මක වීම පමණක් නොව, ප්රතිඵලයේ භූගෝලීය සත්යතාව පරීක්ෂා කිරීම අත්යවශ්ය බව මතක තබා ගත යුතුය.
