ඇමරිකානු ඩයබීටි සංගමයේ විද්‍යාත්මක නිදහසට විරෝධය: නියෝර්ලීන්ස් සිද්ධිය

ඇමරිකානු ඩයබීටි සංගමය (ADA) නියෝර්ලීන්ස්හි පැවැත්වූ වාර්ෂික සමුළුවේදී විද්‍යාත්මක නිදහසට ගැටළුවක් උත්පාදනය කළේය. පත්‍රිකාවක් Diabetes Care හි පළ වූ, ට්‍රම්ප් පාලනයේ විද්‍යා පර්යේෂණයට එරෙහිව කටයුතු කරන බව විවේචන කරන ලද ලිපියක් ප්‍රචාරණය කරමින් පස්දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගෙන, පොලිසියෙන් ඉවත් කරනු ලැබුවේය.

ඉවත් කරනු ලැබූ විද්‍යාඥයින් වන්නේ වොෂින්ටන් විශ්වවිද්‍යාලයේ Steven Kahn (Diabetes Care හි සමුහකාරයා), University of Florida හි පෙර සංගම ප්‍රධානියා Desmond Schatz, University of Minnesota හි Aaron Kelly, Northwestern විශ්වවිද්‍යාලයේ Justin Ryder, සහ Washington හි Irl Hirsch. ඔවුන් ලිපිය සමුළුවේ ආරම්භක කථා කාලය තුළ බෙදා දුන් අතර, පොලිසිය තත්කාලිකව සමුළුවෙන් ඉවත් කිරීමේ කටයුතු සිදු කළේය. පසුකාලීනව ADA, මෙම කටයුතු 501(c)(3) නීති රීතිවලට අනුකූල බව කියා, නීතිමය පදනමක් ලෙස ඉදිරිපත් කළේය.

මෙම සිදුවීම පසුපසින් විශාල ප්‍රතිචාරයක් උදාවී, Twitter/X, BlueSky වැනි සමාජ මාධ්‍යවල ගැඹුරු විවේචන හා අත්සන් 7,500 කට වැඩි “Shame on You” නාමයෙන් යුත් විවෘත ලිපියක් පළ විය. ADA හි ප්‍රධානියා Charles Henderson, වීඩියෝ පණිවිඩයක් මගින් සමාව ඉල්ලා, පරීක්ෂණයක් කරන බව ප්‍රකාශ කළාද, එතෙක් නිශ්චිත ක්‍රියාමාර්ගයක් ගෙන නොමැත. පුවත්පත් වලින් ලැබුණු නව තොරතුරු අනුව, ADA නායකත්වය ඉදිරියටම මෙම විද්‍යාඥයින් ලිපිය බෙදා දෙන බව දැන සිටි බවත්, පොලිසිය හා ආරක්ෂක කාර්ය මණ්ඩලය සමඟ සම්මුඛ පසුබැසීමක් සැලසුම් කර තිබුණ බවත් සඳහන් කරයි.

ශ්‍රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම

ඇමෙරිකාවේ මෙවැනි විද්‍යාත්මක නිදහසට එරෙහිව සිදුවන සිදුවීම්, ශ්‍රී ලංකාවේ පර්යේෂකයින්, වෛද්‍ය ශිෂ්‍යයෝ සහ සෞඛ්‍ය තාක්ෂණ ආයතන සඳහා පියවරක් වේ. ඒකෙන්:

• විද්‍යාත්මක පත්‍රිකා ප්‍රකාශනේ නිදහස ගැන අවධානය වැඩිවේ, එමඟින් ශ්‍රී ලංකාවේ පර්යේෂකයින්ට අන්තර්ජාතික සඟරා වලට අභියෝගකාරී ලිපි ඉදිරිපත් කිරීමට විශ්වාසය ලැබේ.
• ආරක්ෂිත පදනම් රීති හඳුනා ගැනීමේ අවශ්‍යතාවය ඉහළ යයි; අපේ සංගම් සහ සමාජ සංවිධාන, නිදහස් විද්‍යාත්මක සංවාදය රැකගැනීමට නීතිමය පියවර ගත යුතුය.
• දෙමළ සහ ඉංග්‍රීසි භාෂා පත්‍රිකා අතර සම්බන්ධතා වැඩි කර ගැනීමට, ශ්‍රී ලංකාවේ තාක්ෂණික ආයතන, ඇමෙරිකානු පර්යේෂණ සමිතියන් සමඟ හවුල් වීමට අවස්ථාවක් ලැබේ.

අවසන් වශයෙන්, ADA සිද්ධිය පෙන්වා දෙන්නේ විද්‍යාත්මක නිදහස යනු සමාජයේ විශ්වාසය හා පාරිභෝගික ආරක්ෂාවට මූලික අංගයක් බවයි. ශ්‍රී ලංකාවේ පර්යේෂකයින්, නීතිඥයින් සහ සමාජ ක්‍රියාකාරීන්, මෙම උදාහරණයෙන් ඉගෙන ගනිමින්, විද්‍යාත්මක ප්‍රකාශනවල නිදහස රැකගැනීමට එකමුතුවෙන් කටයුතු කළ යුතුය.