ඇමෙරිකානු රජයේ නියෝජිතයන් චීනයේ නිර්මාණය කරන ලද open‑weights AI මොඩලයන්ගේ භාවිතය තහනම් කිරීමේ හැකියාව පරීක්ෂා කරමින් සිටින බව පසුදා දිනයන්හි විශාල සංවාදයක් ඇති විය. එයට ප්රතිචාරයක් ලෙස, බොහෝ තාක්ෂණ සමාගම් open‑weights මොඩලයන්ට සහය දක්වන ලිපියක් අත්සන් කර ඇත, සමහර අය Anthropic සමාගම තම ව්යාපාර ආරක්ෂා කිරීමේ අරමුණින් මෙම තහනමට පසුබැසී ඇතැයි චෝදනා කරති.
Dario Amodei, Anthropic හි CEO, තම පසුගිය ලිපිය තුළ මෙවැනි තහනමක් සමාගම එකදැනටමත් අනුමත කර නැතැයි පළිගැනීමෙන් පසුව, open‑weights මොඩලයන් අනිවාර්යයෙන්ම “ජන සමාජයට ගුණාත්මක වාසිය” බව ප්රකාශ කරයි. ඒවා ධාරිතාවය පමණක් ගණනය කරයි; ඕනෑම ව්යාපාරයක්, සංවර්ධකයෙක්, පර්යේෂකයෙක් ඒවා භාවිතා කර ගත හැක.
ඇමෙරිකානු රක්ෂිත ආරක්ෂක නීතිඥයන්ගේ ප්රධාන චින්තනාව දෙකක් ඇත. පළමු, අධිකාරී රජයන්—විශේෂයෙන් චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය—AI මොඩලයන්ගෙන් අධික බලයක් ලබා ගනිමින්, යුද්ධමය වාධකයන් හෝ ජනතා නිරීක්ෂණය සඳහා භාවිතා කිරීමේ අවදානම. දෙවන, බලවත් AI මොඩලයන් සයිබර් හෝ ජෛව ප්රහාර සඳහා භාවිතා වන අවදානම. Open‑weights මොඩලයන් වල “ගාර්ඩ්රේල්” හෝ නිරීක්ෂණය කිරීම අතිශය අපහසුය, ඒවා නිකුත් වූ පසු නැවත ඉවත් කළ නොහැක.
ඇමෙරිකානු ව්යාපාර වලින් මෙම මොඩලයන් තහනම් කිරීමෙන් එම අවදානම ඉවත් නොවේ; නීරෝගී පරිශීලකයන් නොවන, “කෙළින්ම” නුසුදුසු අය ඒවා භාවිතා කරනු ඇත. එබැවින්, Anthropic සමාගම තහනමට පසුබැසී සිටිනු නොව, තේරුම් ගත යුතු ක්රියාමාර්ග තුනක් ඉදිරිපත් කරයි:
- චීනයට ශක්තිමත් චිප් හෝ චිප් නිෂ්පාදන උපකරණ විකිණීම නවතා දැමීම – චීනයේ නිෂ්පාදන හැකියාව සීමා වී ඇති බැවින්, ඇමෙරිකානු චිප් නැතිව අධිකාරී AI මොඩලයන් නිර්මාණය කර ගැනීමට නොහැකි වේ.
- චිප් සොයාගැනීමේ ගැලවුම් සහ ගැලවුම්-ප්රතිකාර ක්රියාමාර්ග දැඩි කිරීම – smuggling නවතා දැමීම මගින් අධිකාරී රජයන්ට AI පුහුණුව ගැනීමට අවශ්ය උපකරණ ලැබීම අඩු වේ.
- ඉන්ඩස්ට්රියල්‑ස්කේල් distillation ක්රියාකාරකම් පාලනය – distillation මගින් චිප් සංඛ්යාවට වඩා වැඩි AI කාර්යක්ෂමතාව ලැබේ; එය නවතා දැමීමෙන් චීනයේ AI ප්රගතිය අඩු කරයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ AI පර්යේෂකයන්, සංවර්ධකයන්, ව්යාපාරිකයින් සඳහා මෙම ප්රකාශය පහත ආකාරයෙන් ප්රයෝජනවත් වේ:
- Open‑weights මොඩලයන් “ජන සම්පත” ලෙස පවතින බැවින්, ශ්රී ලංකාවේ විශ්වවිද්යාල සහ පර්යේෂණ ආයතන ඒවා අධ්යයන, පරීක්ෂණ කටයුතු සඳහා වියදම් අඩු කර ගත හැක.
- චීනයේ AI තාක්ෂණය අධිකාරී පරිසරයකට පත් වීමේ අවදානම පිළිබඳ අවධානය, අපගේ දේශීය AI ප්රජාවට ආරක්ෂිත නීති රීති ගොඩනැගීමට මඟ පෙන්වයි.
- චිප් සපයන්නන්ගේ නීතිමය නියාමනය, ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණ ආයතනවලට නීතිමය අවදානමක් නොමැතිව AI පද්ධති භාවිතා කිරීමට අවකාශය සලසයි.
අවසන් වශයෙන්, Anthropic ආයතනයේ CEO කතා කරන “බලවත් AI” සම්බන්ධ අවදානම සහ ඒ සඳහා යෝජිත ක්රියාමාර්ග, ලෝක පරිසරයේ AI නීතිකරණයේ මූලික පියවරක් ලෙස සැලකිය හැක. ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණ නවෝත්පාදකයන්ට මේ අවස්ථාවෙන් ඉගෙන ගැනීමට, නීතිමය හා ආර්ථික පදනම සකස් කර ගත හැකි වේ.
