Bitcoin blockchain එකේ "OP_RETURN" කියන විශේෂ output එක, මිනිස් පණිවුඩ, ටෝකන්, සහ විවිධ යන්ත්ර‑මධ්ය දත්ත ගබඩා කිරීමට භාවිතා වෙනවා. එකක් පරීක්ෂා කරලා, මුළු ඉතිහාසයේ මිනිස්‑ලේඛන OP_RETURN ගණන 3.8 මිලියනක් පමණයි, එයට එරෙහිව රුන්ස් (Runes) ටෝකන් ප්රොටොකෝලය එකම කාල පරිච්ඡේදයක් තුළ 171 මිලියන OP_RETURN ලියලා. ඒ කියන්නේ යන්ත්ර 45 වරක් මිනිස් පණිවුඩවලට වඩා වැඩි දත්ත ගොඩනැගිල්ලක් කරලා කියලා.
ඉදිරිපත් කළ විශ්ලේෂණය Bitcoin blockchain එකේ 0 සිට 958,893 වන බ්ලොක් පරාසය පුරා, කිසිදු නියම්ගත නොකළව සියලු OP_RETURN output ගණන ගණන කරලා. ඉතිහාසය හතරේ කාල පරිච්ඡේද වලට (pre‑ordinals, ordinals, boom‑brc20, runes) බෙදා, මිනිස්‑ලේඛන, රුන්ස් ටෝකන්, හා බයිනරි (VeriBlock, OMNI) ලෙස වර්ගීකරණය කරලා.
ඉතා වැදගත් කරුණු: මිනිස්‑ලේඛන OP_RETURN කිසිදාම මුළු OP_RETURN වල බොහෝ කොටසක් නොවුණේ නැත. ඉහලම ශතකයත් 13.5% (boom‑brc20 කාලය) පමණයි. රුන්ස් කාලයෙදී 96.4% OP_RETURN රුන්ස් රන්ස්ටෝන් (Runestone) බවට පත් වුණා. එම කාලය තුළ 119,000 බ්ලොක් වලින් 177.5 මිලියන OP_RETURN ලියලා, පෙර 767,000 බ්ලොක් වල මුළු OP_RETURN ගණනකින් 3 ගුණයක් වැඩි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
මෙම ගවේෂණය ශ්රී ලංකාවේ ඩිජිටල් තාක්ෂණය, විශ්වවිද්යාල සිසුන්, සහ ස්ථානික ව්යාපාර සඳහා පලපුරුදු අවස්ථා ගොඩනැගේ:
- සිසුන් – බ්ලොක්චේන් දත්ත විශ්ලේෂණය, Python/SQL භාවිතා කරමින් ලොකු පරිමාණ දත්ත සෙවීමේ කුසලතා ඉගෙන ගත හැක.
- ඩෙවලපර්ස් – OP_RETURN භාවිතා කර token protocol (Runes, BRC‑20) නිර්මාණය, smart contract‑වලට සමාන ක්රමවේද අධ්යයනය.
- ව්යාපාර – blockchain එකේ data‑carrier space පූර්ණයෙන්ම යන්ත්ර‑මධ්ය භාවිතා කරන බව නිසා, ලොකු පරිමාණ data‑stamp සේවා, supply‑chain tracking වැනි ව්යාපාරික අවස්ථා සලසා ගත හැක.
ඉතින්, Bitcoin හි OP_RETURN භාවිතය මිනිස් පණිවුඩවලට වඩා යන්ත්ර‑මධ්ය ක්රියාකාරකම්වලට පරිවර්තනය වූ බව තහවුරු වුණා. මේ තොරතුරු, blockchain තාක්ෂණය ව්යාපාරික අවස්ථා, අධ්යාපනික පර්යේෂණ, සහ නව token‑protocol නිර්මාණ සඳහා ප්රයෝජනවත් දෘශ්යයක් සපයයි.
අවසන් වශයෙන්, Bitcoin හි data‑carrier ඉඩකඩ යන්ත්ර‑මධ්ය භාවිතයෙන් පුරවා ඇත. මිනිස් පණිවුඩවලට ඉඩක් අඩුවෙන්නේ නැත, නමුත් ඉදිරියේදී token‑protocol වැනි යන්ත්ර‑මධ්ය යෙදුම් වැඩි වශයෙන් පවතිනු ඇත.
