ඇමෙරිකාවේ න්යු මැක්සිකෝ රාජ්යයේ නිල් අහස යටින්, චාලස් රොස් නම් ශිල්පී තවත් 50 වසරක් පුරා ගත කරමින් ‘ස්ටාර් ඇක්සිස්’ නමින් අභියස දෘශ්ය නාස්තික පරික්ෂණයක් සකසා ඇත. ඔහුගේ අරමුණ කුමක්ද? නෙත්-දෘශ්යයෙන් තාරකා මණ්ඩලය, ග්රහ මාර්ග සහ කාලගුණික චක්රයන්ට නව අර්ථයක් ලබාදීමයි.
රොස් 1970 දශකයේ සිට පළමු පර්යේෂණ පියවර ගෙන, සූර්ය කිරිම, සෞරග්රහණය, පළාත් මාලාවන් වැනි විශාල කලාකෘති ගොඩනැගීමට පටන් ගත්තා. වසර ගණනාවක පුරා බොහෝ ව්යාපාරික සහ පරිසරමය අභියෝගයන්ට මුහුණ දුන් ඔහු, ගොඩනැගිල්ලේ සෑම කොටසක්ම තාරකාවලියට අනුකූලව සැලසුම් කර ඇත. එම නිසා, පුරාවෘත්තයේ කාලය, උදෑසන, සන්ධ්යා යන සියලු අවස්ථාවලදී පරිසරය වෙනස් වන පරිදි පෙනේ.
‘ස්ටාර් ඇක්සිස්’ කලාකෘතියට ලොව පුරා ගවේෂකයින්, කලාකරුවන්, විද්යාඥයින් හා සංචාරකයින් ඇදගන්නා ලදි. එය නේත්රමය අත්දැකීමක් වශයෙන් පමණක් නොව, අභ්යවකාශ විද්යාත්මක පර්යේෂණ සඳහා නව තොරතුරු ලබාදීමටත්, ස්ථානගත පරිසරය හා අහසේ සම්බන්ධතාවය ගැන ගැඹුරු අවබෝධයක් ලබාදීමටත් උපකාරී වේ.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ විද්යාත්මක අධ්යාපනය, තාක්ෂණික ව්යාපාර සහ සංචාරක ක්ෂේත්රයට මෙම කලාකෘතියෙන් ලැබෙන ප්රයෝජන බොහොමයක් ඇත.
- අධ්යාපනය: පාසල් හා විශ්වවිද්යාල සිසුන්ට නෙත්-දෘශ්ය තාරකාවලියක් මගින් ග්රහ මණ්ඩල, කාලගුණික චක්ර සහ අභ්යවකාශ ගතිකතා පිළිබඳ අත්හදා බැලීමට අවස්ථාව ලැබේ.
- තාක්ෂණික නවෝත්පාදන: දත්ත විශ්ලේෂණ, GIS, AR/VR වැනි තාක්ෂණයන්ට පදනම් වූ ඇප්ස් සංවර්ධනයේ මූලික ආදර්ශයක් විය හැක.
- සංචාරක ආර්ථිකය: ‘ස්ටාර් ඇක්සිස්’ වැනි අද්විතීය අභ්යවකාශ-කලා සංයෝගයන් ශ්රී ලංකාවේ ඉන්දීය-පැසිෆික් සංචාරකයන්ට නව ගමන් මාර්ගයක් ලෙස ප්රවර්ධනය කළ හැක.
මෙම වර්ධන ශිල්පය, ශ්රී ලංකාවේ තරුණ පරපුරට නව විද්යාත්මක හුස්මක් ලබාදෙයි. අභ්යවකාශ විද්යාව හා කලා එකතු වූ ආකාරය, නව නිර්මාණශීලී ව්යාපාරික අදහස් සපයයි.
අවසන් වශයෙන්, චාලස් රොස්ගේ 50 වසරක කැපවීම, තාරකාවලිය හා කලා අතර සම්බන්ධතාවය ගැඹුරු කරමින්, ලොව පුරා අභ්යවකාශ-කලා ප්රේක්ෂකයන්ට නව දර්ශනයක් ගෙන එයි. ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික සහ අධ්යාපනික පරිසරයට මෙය අනාගතයේ අගනා සම්පතක් විය හැක.
