යුරෝපීය සංගමය (EU) ගූගල්ගේ මූලික සමාගම Alphabet වෙත €890 මියන (ඇතැම්වට $1 බිලියනය) දඩයක් නියම කර තිබේ. මෙය EU හි නව Digital Markets Act (DMA) යටතේ ගූගල් දෙකක් වූ නීති උල්ලංඝන සඳහා වන පළමු විශාල දඩයකි.
ඇයි මෙතරම් දඩයක්? පළමු උල්ලංඝනයේදී ගූගල් තම Search ප්රතිඵල තුළ Shopping, Hotels, Flights සේවා වලට අතිවිශේෂ ප්රතිලාභ දී, තරඟකරුවන්ට අවාසනාවක් සලසා තිබුණි. එමඟින් €460 මියන දඩයක් ලැබුණි. දෙවැනි උල්ලංඝනයේදී Android සංවර්ධකයන්ට Play Store තුළින් පරිශීලකයන්ට වෙනත් ගෙවීම් මාර්ගයන්ට යොමු වීමට අවසර නොදීමේ නීති රඳවා තිබුණි. ඒ සඳහා €430 මියන දඩයක් ලැබුණි.
EU විසින් මේ පරීක්ෂණය 2024 දී ආරම්භ කර, දෙවසරකට පසු අවසන් කරමින් අද ප්රකාශයට පත් කර ඇත. DMA නීතිය අන්තර්ජාල වෙළඳපොළේ විශාල තාක්ෂණික සමාගම්වල බලය සීමා කර, නියමිත තරඟයක් සහ සාධාරණ භාවිතයක් රඳවා ගැනීමට උදව් කරන නව නීතියකි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
මෙම නඩුව ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික පරිසරයට කිහිපයක් වැදගත් පළපුරුදු ලබා දෙයි.
- ස්ථානීය සංවර්ධකයින් – Google Play Store හි අඩු පාලනයෙන්, ශ්රී ලංකා ඇප් සංවර්ධකයින්ට විකල්ප ගෙවීම් පද්ධති හෝ අඩවි පළ කිරීමට අවකාශය වැඩි වේ. එමඟින් නව ව්යාපාර ආරම්භකයන්ට වඩා හොඳ ආදායම් මාර්ගයක් ලැබේ.
- ඉලෙක්ට්රොනික වෙළඳපොළ – ගූගල් සෙවුම් ප්රතිඵල තුළ ස්වයංක්රීය ප්රමුඛත්වය අඩු වීම නිසා, ශ්රී ලංකා වෙළඳසැලවල (උදාහරණයක්: e-commerce) තරඟය වැඩි වීමට, පාරිභෝගිකයන්ට වඩා විවිධ විකල්පයන් ලබා ගැනීමට ඉඩ සලසයි.
- අධ්යාපනය හා නීති – DMA නීතියේ අභිබවා ගිය නඩු ශ්රී ලංකා තාක්ෂණ විශ්වවිද්යාල වලට නව නීතිමය පාඨමාලා, case study ලෙස භාවිතා කළ හැක. එමඟින් නව පරපුරේ නීතිඥයන්, තාක්ෂණික නීතිඥයන්ට ප්රායෝගික අත්දැකීම් ලැබේ.
ගූගල්ගේ මෙම දඩය, තාක්ෂණික සමාගම්වල බලය සීමා කිරීමේ ලොකු පියවරක් ලෙස ගනී. එය ලොව පුරා ඩිජිටල් වෙළඳපොළේ සාධාරණ තරඟයක් සහ පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම් රැක ගැනීමට නව මාර්ගයක් අරඹයි. ශ්රී ලංකා තාක්ෂණ ක්ෂේත්රය මේ වෙනසෙන් ප්රයෝජනයට පත් වීමට ඉඩ ඇත.
