අපිට හඳුනාගත හැකි බයිබලීය කතාවක් සරලව "ඊශ්රායෙල් ආගම එකවර උදාවුනා" කියයි. නමුත් නවතම පුරාතන විද්යාත්මක පර්යේෂණ පෙන්වනවා මේ විශ්වාසය දෙකක් – උතුරු සම්ප්රදාය සහ දකුණු සම්ප්රදාය – එකිනෙකට සම්බන්ධ වෙලා අලුත් ආකාරයක් ගොඩක් කරලා තියෙන බවයි.
උතුරු සම්ප්රදාය යනු කැනාන් නගර ප්රදේශයේ පවතින "එල්" (El) නමින් හැඳින්වෙන ඉහළම දෙවියන්ගේ ආගමයයි. සිරිලියානු උගරිට් නගරයේ 2 වන සියවසේ පළමු හෝරාවට සම්බන්ධ කුනෙෆෝම් පුවත්පත් පෙන්වන්නේ එල් ඉහළම දෙවියක්, අශෙරා (Asherah) නමැති බිරිඳ සමඟ, බාල් (Baal) නමැති කුණාටු දෙවියට යටත් කරමින් 70 කුඩා දෙවියන්ට ලෝකයක් බෙදා දෙන බවයි. බයිබලයේ දෙවැනි පොතේ (Deuteronomy) පරණ අනුව, එල් "එලෝහීම්" (sons of God) ගණනට අනුව ජාතික සීමා තීරණය කරයි; ඒ අතර යහ්වේ (YHWH) යෙදෙන පදනමක් පමණක් ජාකොබ් ජනතාවට ලබා දෙනවා.
දකුණු සම්ප්රදාය තවත් පැත්තෙන් එළියට එන්නේ අරාබි මාරු භූමිය, මීඩියන්, එඩෝම්, සෙයිර් සහ සිනයි ගංගා වටා වාසය කරන ජාතික ගොඩක්. මෙහි දෙවියන්ගේ නාමය යහ්වේ (YHWH) ලෙසින් ලියා ඇත. එම නාමය පුරාතන ඉජිප්තු මූර්තිවලද සලකුණු කර තිබෙන අතර, එය නගර මැදුරේ නොව, වැලි බිමකින් පිරුණු ගමන් මගින් පවත්වාගෙන ගිය බව පෙන්වයි.
ඇත්තේ මේ දෙකම එකට එක්වීමෙන් අද අපි දනිමින් සිටින "එක දෙවිය" ආදර්ශය නිර්මාණය වුණා. මෙය පුරාතන විද්යාත්මක දෘශ්යකෝණයෙන් බැලූ විට, බයිබලීය ලේඛනවල වර්ගීකරණය, සංස්කරණය, සහ සම්මුඛ පරිවර්තනය ගැන නව අවබෝධයක් ලබා දෙයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලාංකීය විද්යාඥයන්, ඉතිහාසඥයන් සහ තාක්ෂණික සංවර්ධකයන්ට මේ පර්යේෂණය ගැඹුරු වාසි ලබා දෙයි:
- ඩිජිටල් හියුමැනටිස් (Digital Humanities) ක්ෂේත්රයේ AI‑අලූත්ම ආලේඛන විශ්ලේෂණ තාක්ෂණය භාවිතා කර පුරාතන ලේඛන පරිගණකගත කිරීමේ අවස්ථාව.
- ඉතිහාසය හා සංස්කෘතියේ ගැඹුරු අවබෝධය ශ්රී ලාංකීය පාඨමාලා, පඨමාලා හා උපාධි අධ්යාපනයේ නව පදනමක් වශයෙන් සේවය කරයි.
- පුරාතන සංචාරක අත්දැකීම්, සංස්කෘතික උත්සව, සහ පාරිසරික සංරක්ෂණ ව්යාපෘති සඳහා නව වෙළඳපොළක් සොයා ගත හැක.
මෙම විශ්ලේෂණය පසුබැසී සිටින පුරාතන සම්ප්රදායන් අතර සම්බන්ධතාවය පැහැදිළි කරමින්, ශ්රී ලංකාවේ අධ්යයන, තාක්ෂණික සහ සංස්කෘතික වර්ධනයට නව අභියෝගයක් ඉදිරිපත් කරයි.
ඉදිරියේදී පුරාතන ලේඛනවල අලුත් තොරතුරු හඳුනාගත හැකි විධිමත් පර්යේෂණ, AI‑ආධාරිත පදනම් කරගනිමින්, අපගේ ජාතික හැඳුනුම්පතේ නව පරිච්ඡේදයක් සකස් කරගැනීමට අපි සූදානම්.
