පෙන්සල්වැනියා රාජ්යයේ බක්ස් කවුන්ටි හි දේශීය පොලිස් නිලධාරියෙකු, රයන් ගැෆ්නි, තම iPhone 15 භාවිතා කර නංගි අත්දැකීම් ඇති අත්අඩංගු කරුවන්ගේ නංගි ඡායාරූප ගත කර, ඒවා කාන්තාවන්ට පෙන්වීමේ සිදුවීමක් නීති අධිකාරියට පැමිණි.
2026 ජනවාරි 30 දින, මානසික අර්බුදයක් හේතුවෙන් ඇතුළත් වූ පුද්ගලයකු අත්අඩංගුවට ගත් විට, පූර්ණ රූපවාහිනී ඇඳුම් ඇඳුනු පසු, ඔහු පහලින් නංගි වශයෙන් සිටියා. ගැෆ්නි එම අවස්ථාවේ දී අතේ ග්ලෝව් ඉවත් කර, iPhone 15 එක දකුණු පෝකට් එකේ සිට ගෙන, තාවකාලිකව නංගි පුද්ගලයාගේ පිරිසිදු අංගය කැමරාවට අඳින ලදී. ඒ අතර, ඔහුගේ ශරීර කැමරාව (bodycam) අතේ වැලක් වැළඳා, රූප ග්රහණය වළක්වමින් තිබුණි.
අධිකාරිය විසින් අනෙක් නිලධාරීන්ගේ bodycam වීඩියෝ පරීක්ෂා කිරීමෙන්, ගැෆ්නි අයියා iPhone එකෙන් පින්තූරයක් ගත් බව සහ එය තවත් කාන්තාවන්ට “විනෝදයක්” ලෙස පෙන්වූ බව තහවුරු කරන ලදී. පරීක්ෂකයන් එම දුරකථනයේ සොයා බැලීමෙන්, අදාළ පින්තූර දෙකම සොයාගෙන, ඒවා විවිධ දිනවල 2 සහ 12 දෙනෙකුට බෙදා හරින ලද්දේ බවත් හඳුනා ගත්තා.
මෙම සිදුවීමේ වැදගත්කම වන්නේ, නගර නීති ක්රමවල පාරදර්ශීකරණය, තාක්ෂණික උපකරණ (bodycam, smartphones) භාවිතයේ නීතිමය සීමා, සහ පුද්ගල ගෝපනීයත්වය රැක ගැනීමේ අභියෝගය පිළිබඳව නව අවධානයක් ලබා දීමයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ පොලිස් පදනමත්, රජයේ ආයතනවල bodycam පද්ධති දැනට පූර්ණයෙන්ම ක්රියාත්මක කරමින් තිබේ. මෙම අධිකරණ සිදුවීම අපට පෙන්වන්නේ:
- තත්කාලීන නීති රීති: තාක්ෂණය භාවිතා කරන නිලධාරීන්ගේ ක්රියාකලාප පරීක්ෂා කිරීම සඳහා නීතිමය මාර්ගෝපදේශ අවශ්ය බව.
- දත්ත ආරක්ෂාව: දුරකථන, bodycam වැනි උපාංග වලින් ගත කරන දත්ත ගෝපනීයත්වය රැක ගැනීමේ පද්ධති මෙන්ම forensic පරීක්ෂණ ක්රමවේදයන් දියුණු කර ගැනීම.
- පුද්ගලිකත්වය හා විශ්වාසය: නීති ක්රියාකාරකම් වලදී පුරවැසි විශ්වාසය රැක ගැනීමට තාක්ෂණික උපාංග භාවිතය සම්බන්ධයෙන් නීතිමය පාලනය අත්යවශ්ය වේ.
ඉදිරි දශකයේ දී ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික නීති විධි නීති, සයිබර් ආරක්ෂාව, සහ ගෝපනීයත්ව රක්ෂා නීති සංවර්ධනය කිරීමේ අවශ්යතාවය තවත් තීව්ර වීමට ඇත.
ගැෆ්නි නගර පොලිස් නිලධාරියා මේ වන විට රජයේ නියෝගයෙන් ඉවත් කර, බක්ස් කවුන්ටි දිස්ත්රික්ට් අධිකාරිය විසින් “නංගි අත්අඩංගුකරුවන්ගේ රහස් රූප ගත කිරීම” ගැටලුවෙන් චාර්ජ් කර ඇත. මෙම නඩුව, නීති ක්රියාකාරකම් තුළ තාක්ෂණය භාවිතයේ නීතිමය සීමා පිළිබඳව අවධානයක් යොමු කරයි.
