ආලෝකයේ අති සුළු කණිෂ්ඨයක් වන ෆොටෝන් එකක්, මැදින්ම තලය ඉවත් කරන විට මොනවා වෙයිද? නෝර්වේ විද්යාඥයන් තවත් අධි-ඉලෙක්ට්රොනික පරීක්ෂණයක් කරලා, අලුත් ප්රතිඵලයක් හෙළි කරලා.
සාමාන්යයෙන් ෆොටෝන් එකක් බෙදන්න නොහැක. ඒක පෘථිවියෙහි තැනක් නොමැති, දිගු පරාසයක් ගෙන යන ‘විස්තාරිත’ කණිෂ්ඨයක්. නමුත් පර්යේෂකයින් පරික්ෂා කළේ, පර්පල් පරිණාමයක් (perfect mirror) එකක් ෆොටෝන් එක තලය ගතවන අතරමැදි තැනදී ඉවත් කරලා බලන්න. එවිට පසුබැසීමක් නොව, ෆොටෝන් එක බොහෝ නව ෆොටෝන් පවා නිපදවයි.
මෙම සිද්ධිය තේරුම් ගැනීමට, ෆොටෝන් එක “සුපර්පොසිෂන්” තත්ත්වයට පත්වේ කියලා කියනවා – එනම්, තලය ඉදිරියට යාමත් පසු පසුබැසීමත් එකවර සිදු වෙලා තියෙනවා. නමුත් අපි එය මැනුම් කරලා බලන විට, එකම දර්ශකයක් (detector) පමණක් ක්රියා කරයි. පුරාතන විශ්ලේෂණය අනුව, තලය ඉවත් කිරීම ‘නොලිනියර්’ (nonlinear) සිද්ධියක්, එනම් සාමාන්ය රේඛීය (linear) ආලෝක ක්රියාකාරකම් වලට වඩා අමුතු ප්රතිචාරයක් ලබා දේ.
මෙම පර්යේෂණයෙන් පෙනෙන්නේ, අවකාශයේ හෝ පාරිසරික මධ්යයේ ආලෝකය කෙලින්ම බෙදීමේ හැකියාව තිබේ, නමුත් ඒ සඳහා ඉතා සංවේදනීය මධ්යයක් හෝ ඉහළ තීව්රතාවක ලේසර් ආලෝකයක් අවශ්ය වෙයි. නෝර්වේ කණ්ඩායම පෙන්වලා තියෙන්නේ, තලය අර්ධ-ප්රතිබින්බය (partial reflection) තත්ත්වයේ සිට, හදිසි ඉවත් කිරීමෙන් නව ෆොටෝන් ගණනාවක් නිකුත් විය හැකිය.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
මෙම නව පරීක්ෂණය ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික අධ්යාපනය, පර්යේෂණ සහ ව්යාපාරික නවෝත්පාදන සඳහා ගුණාත්මක වාසි ගෙන දේ.
- විද්යාල සහ විශ්වවිද්යාල සිසුන් – ක್ವාන්ටම් භෞතික විද්යා පාඨමාලාවල අලුත් උදාහරණයක් ලෙස, ෆොටෝන් සුපර්පොසිෂන් සහ නොලිනියර් ක්රියාකාරකම් අධ්යයනයට උපකාරී වේ.
- සොෆ්ට්වෙයා සංවර්ධකයින් – Quantum optics මත පදනම් වූ සීමා-අධික ගණනය (quantum computing) ඇප්ලිකේෂන් නිර්මාණයට පදනමක් සපයයි.
- ව්යාපාරිකයින් – උසස් තත්ත්වයේ ලේසර් සහ ඩිජිටල් සන්නිවේදන තාක්ෂණය, නව පාරිභෝගික නිෂ්පාදන (උදා: අති සුළු සංඛ්යාලේඛන) සඳහා අවස්ථාවක් සලසයි.
ඉදිරියේදී, ශ්රී ලංකාවේ පර්යේෂණ ආයතන මේ තත්ත්වය භාවිතා කර, නව ලේසර් උපකරණ, සෙරමික ආලෝක පද්ධති, හා quantum communication පද්ධති නිර්මාණය කරගත හැකිය.
අවසන් වශයෙන්, “ෆොටෝන් අර්ධයට කපා දැමීම” යන පරීක්ෂණය, ආලෝකය පිළිබඳ අපගේ මූලික අවබෝධය වෙනස් කරන නව විද්යාත්මක මංපථයක් විවෘත කරයි. එය ශ්රී ලංකාවේ තාක්ෂණික නවෝත්පාදන සඳහාත්, ලොව පුරා අනාගත තාක්ෂණ සඳහාත් ප්රබල අවස්ථාවක් බව පෙනේ.
