නෝර්වේ වෙරළේ පාලනය කරන විද්යාඥයන්, ස්පර්ම් තිලිණු (sperm whales) ගොඩක් අමුතු විදිහකට නින්දට යන බව තේරුම් ගත්තා. ඔවුන්ගේ හිසෙහි ඇති ස්පර්මසෙටි තෙල් නිසා ස්වභාවිකව උඩුගත වීමේ හැකියාව ඇති මේ මත්ස්යජීවී, නිරවද්යව සෘජු තලයට එළඹී, පෘෂ්ඨය පහලින්ම විවේක ගනී.
පර්යේෂණ කණ්ඩායම සන්ත ඇන්ඩ්රූස් විශ්වවිද්යාලය සහ නේෂ්ටෙල් විශ්වවිද්යාලය සමඟ එක්ව, නෝර්වේ වෙරළේ තිලිණුන්ට සුළු සක්කාරක ටැග් (suction‑cup tags) පිරවීමෙන් ගත්ත තොරතුරු විශ්ලේෂණය කළා. මෙම ටැග් මගින් ශබ්දය, 3‑ඩී චලනය, ග්රහණ තත්ත්වය සදහා දත්ත රැස් කර, බුබුලු හඬක් ඇසූ බව සනාථ කළා.
ගවේෂණයෙන් හෙළිවුණු කරුණ වන්නේ, තිලිණුන් නින්ද ගත වෙද්දී හුස්ම ගන්නා ගෑස් බුබුලු ලෙස මුහුර්තයක් තුළ නිකුත් කරයි. මේ බුබුලු ඔවුන්ගේ උඩුගත වීමේ බලය (positive buoyancy) අඩු කර, ජල පතුලේ නිදහස් තත්ත්වයක් (neutral buoyancy) ලබා දෙයි. තිලිණුන්ගේ හිසෙහි විශාල ප්රමාණයේ ස්පර්මසෙටි තෙල් නිසා ඔවුන් ස්වභාවිකව උඩුගත වීමට ලක් වන අතර, බුබුලු නිකුත් කිරීම ඔවුන්ට ජලය තුළ සෘජු තලයෙහි රැඳී සිටීමට උපකාරී වේ.
ඉදිරියට, පර්යේෂකයන් තිලිණුන් ගැඹුරු ආහාර සෙවීමේ ධාවනයකට වඩා අඩු ගෑස් පරිමාණයක් (diving gas volume) සමඟ විවේක ධාවනයක් ආරම්භ කරන බව සොයා ගත්තා. මේ තත්ත්වය, ඔවුන්ගේ ශරීරයේ CO₂ හෝ N₂ අතිරික්ත ගෑස් නිකුත් කර ගැනීමේ ක්රියාවලියක් විය හැකි බව පෙන්වයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
- උපාධි පර්යේෂණය: ශ්රී ලංකාවේ මහාචාර්ය මට්ටමේ සමුද්ර ජීව විද්යා අංශයට නව පර්යේෂණ ක්ෂේත්රයක් ගෙන එයි.
- ඉලෙක්ට්රොනික සෙන්සර් තාක්ෂණය: බුබුලු හඬ සොයා ගැනීමට භාවිතා කළ සෙන්සර් තාක්ෂණය, දේශීය සමාගම් සඳහා මහා දත්ත (IoT) යෙදුම් සංවර්ධනයේ ආදර්ශයක් වේ.
- උදව්කාරී පරිසර නීති: තිලිණුන්ගේ ජීවන රීති තේරුම් ගැනීම, ශ්රී ලංකාවේ මහා මුහුදේ සංරක්ෂණ නීති නිර්මාණයට මඟ පෙන්වයි.
මෙම අධ්යයනය, සත්ය තත්වය තුළ පෘථිවියේ විශාල සතුන්ටත් නව නව තාක්ෂණික උපකරණ භාවිතා කරමින් ගවේශණය කළ හැකි බව පෙන්වයි. එමෙන්ම, ජලජීවීන්ගේ ජීවන රීති තේරුම් ගැනීම, සමුද්ර පරිසර සංරක්ෂණය හා පාරිසරික ආර්ථික ව්යාපාර සඳහා අනාගතයේ නව අවස්ථා සලසයි.
ඉදිරියේදී, තවත් බහු‑රටා පර්යේෂණ සමඟ එක්ව, මේ බුබුලු තාක්ෂණය මගින් මහා මුහුදේ සතුන්ගේ නින්ද, ගවේෂණය හා සෞඛ්යය පිළිබඳ නව දත්ත ලබා ගැනීමට අපේක්ෂා කරයි.
