මට ගිණුම් ලේඛනයේ දශකයක් පුරා අත්දැකීම් තිබේ. තෙවෙනි දවසේ පටන් ගත් අයුරින්, මගේ මුදල් තොරතුරු අලංකාර, ග්රැෆික් පිරුණු ගිණුම් ඇප් හතකට මාරු වුණා. නමුත් සෑම වරක්ම ඇප් වෙනස් කිරීමේදී මට මුහුණ දුන් අභියෝගයක් තිබුණා – දත්ත නිකුත් කිරීමේ ගැටළුව.
කොහොමද කියනවානම්, බොහෝ ඇප් එකක් නිකුත් කිරීමේ විකල්පයක් නොදෙනවා, හෝ සීමිත ස්ක්රීන්ෂෝට් පමණක් ලබා දෙයි. සමහරක් JSON ආකාරයේ පෞද්ගලික ආකෘතියෙන් දත්ත ලබා දෙයි, ඒවා කියවීමට අමාරුය. තවත් එක් අවස්ථාවක, තිසරක් පාවිච්චි කළ ඇප් එක අහස්කාරයෙන් නවතා, මට 30 දිනයක් පමණක් මාරු කාලයක් දුන්නා; ඒ අතර නිකුත් ක්රියාකාරීත්වය “තාවක පවත්වාගෙන යන” බවට පත් වුණා. ඒ මොහොතේම මට තේරුම් ගත හැකි වුණා – මගේ මුදල් තොරතුරු මට අයත් නැති බව.
2023 අවසානයේ Beancount හමුවීමෙන්, මාගේ ගිණුම් කළමනාකරණය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වුණා. Beancount යනු ඇප් එකක් නොව, සරල පෙළ ගොනුවක් (plain text) භාවිතා කර ගිණුම් ලියන ක්රමයක්. පළමුව මෙය පාරම්පරිකව පෙනුනද, නමුත් සතියක් පමණ භාවිතා කළ පසු මට එය අතිශය සුවිශේෂී බවක් පෙනී ගියා.
Beancount භාවිතයෙන් ලැබෙන ප්රධාන වාසි කිහිපයක් මෙන්න:
- දත්ත මාලිගාව ඔබේ අයිතියයි: .beancount ගොනුවක් Git හරහා සංස්කරණය කර, Dropbox හෝ වෙනත් සේවාවන් මඟින් බහු උපාංගවල සමඟ සින්ක් කර ගත හැකිය. කිසිදු ඇප් එකක් ඔබේ ගොනුව අත්හැරීමට නොහැක.
- පෙළ ගොනු වශයෙන් ලච්ච්යතාව: regex, grep, Python වැනි උපකරණ භාවිතා කර වසරේ වර්ගීකරණය, විශේෂිත වියදම් සොයා ගැනීම, හෝ අභිරුචි වාර්තා සාදීම තත්පර කිහිපයකින් කළ හැකිය.
- ජංගම පරිසරය: Cocono යන iOS/Android ඇප් එක Beancount ගොනුව සමඟ සින්ක් වෙයි. දුරකථනයෙන් ලියන ලද ගිණුම, පරිගණකයේ විවෘත කර බලන්න පුළුවන්.
- ද්විත්ව ගිණුම් වගකීම: Beancount ද්විත්ව ගිණුම් (double-entry) ක්රමය භාවිතා කරයි. එක් ලේඛනයක් පවා සමාන ණය-ආධාර සමතලයක් නොමැතිව පෙන්වන්නේ නැත, එයින් “අනීති” වැරදි සොයා ගැනීම පහසු වේ.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ සිසුන්, සංවර්ධකයන්, ව්යාපාරිකයන් සඳහා Beancount ප්රයෝජන කීපයක් ඇත:
- ඉගෙනුම් පරිසරය – පාඨමාලා, ව්යාපෘති තුළ තොරතුරු විශ්ලේෂණය, Python සමඟ දත්ත විශ්ලේෂණය ඉගෙන ගැනීමට අවස්ථාව.
- ව්යාපාරික පාලනය – කුඩා ව්යාපාරිකයන්ට පරිසරය පාලනය කිරීම, පිරිවැය විශ්ලේෂණය, වාර්තා සැකසීම සඳහා අඩු පිරිවැයේ, අභිරුචි කළ හැකි විසඳුම.
- තොරතුරු අයිතිය – දේශීය පරිශීලකයන්ට තමාගේ මුදල් තොරතුරු ඇප් සීමා නොමැතිව, GitHub හෝ අන්තර්ජාල සේවාවන් තුළ නිදහස්ව ගබඩා කර ගත හැකිය.
දශකයක් පුරා ගිණුම් ලේඛනය කළ පසු, මගේ .beancount ගොනුව කිලෝබයිට් කිහිපයක් සිට සිය ගණනක් වෙලා. ඒ ගොනුව GitHub පුද්ගලික රිපොසිටරියක නිශ්ශබ්දව සුරකිලා, මට අවශ්ය වේලාවේ ඕනෑම උපාංගයකින් ප්රවේශය ලැබේ.
Beancount සමඟ, මට දැන් මුදල් තොරතුරු මත පූර්ණ පාලනයක් තිබේ – එය තවත් ඇප් එකක පසුබැසීමක් නොවේ.
